Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης κατηγόρησε τον ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για «υποκρισία ύψιστου βαθμού».
Ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης κάλεσε την Τετάρτη (24 Σεπτεμβρίου) την Τουρκία να ακολουθήσει τον δρόμο της ευθύνης, να τερματίσει την κατοχή της Κύπρου και να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις για μια συνολική λύση. Από το βήμα της 80ής Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, κατηγόρησε τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για υποκρισία ύψιστης τάξεως, προειδοποιώντας ότι η διεθνής τάξη βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι.
«Είμαι έτοιμος να αναλάβω το μερίδιο ευθύνης που μου αναλογεί για την επανένωση της Κύπρου», δήλωσε ο Χριστοδουλίδης, δεσμευόμενος σε μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και το δίκαιο της ΕΕ.
Η κυπριακή σύγκρουση, η οποία έχει τις ρίζες της στη διαίρεση του νησιού από το 1974 μετά από τουρκική εισβολή που πυροδοτήθηκε από πραξικόπημα με την υποστήριξη της Ελλάδας, έχει χωρίσει Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους από μια ζώνη ασφαλείας υπό την επίβλεψη του ΟΗΕ, με πολυάριθμες αποτυχημένες ειρηνευτικές συνομιλίες εδώ και δεκαετίες.
Μια σημαντική ώθηση για επίλυση ήρθε με το Σχέδιο Ανάν, το οποίο πήρε το όνομά του από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν, και κορυφώθηκε με διαπραγματεύσεις στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας το 2004. Ενώ η τουρκοκυπριακή κοινότητα ενέκρινε το σχέδιο, απορρίφθηκε από το 76% των Ελληνοκυπρίων σε δημοψήφισμα, αναδεικνύοντας έντονα αποκλίνουσες απόψεις για το μέλλον της Κύπρου.
Παρά την ένταξή της στην ΕΕ το 2004 ως de facto διαιρεμένο νησί, ολόκληρη η Κύπρος αποτελεί έδαφος της ΕΕ.
Αρχικά πλαισιωμένες από διεθνείς εγγυήσεις και ένα ενιαίο κράτος, μετά το 2017 οι συζητήσεις στράφηκαν προς ένα μοντέλο ομοσπονδίας που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ. Σήμερα, η πίεση της τουρκοκυπριακής ηγεσίας για μια λύση δύο κρατών έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη δέσμευση της Ελληνοκυπριακής πλευράς για μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία βασισμένη σε ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Ο ρόλος της Κύπρου ως προς τη «σταθερότητα και την ασφάλεια»
Ομιλία του Γεάδης Γεάδη στην Ευρωβουλή – Ελληνοκύπριου πολιτικού, εκπρόσωπος τύπου του Ε.ΛΑ.Μ.
Ο Χριστοδουλίδης κατηγόρησε τον Τούρκο Πρόεδρο για «υποκρισία ύψιστου βαθμού», τονίζοντας αυτό που χαρακτήρισε μια κραυγαλέα αντίφαση μεταξύ των δημόσιων δηλώσεων ειρήνης και ευθύνης του Ερντογάν και των συνεχιζόμενων παραβιάσεων της Τουρκίας στην Κύπρο.
«Από αυτό το βήμα χθες», είπε ο Χριστοδουλίδης, «ο κ. Ερντογάν μίλησε για ειρήνη και λογοδοσία, ενώ η χώρα του συνεχίζει να κατέχει ένα κυρίαρχο κράτος κατά παράβαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». Ο Κύπριος Πρόεδρος υπογράμμισε ότι η παρανομία που προκύπτει από τη χρήση βίας δεν μπορεί ποτέ να γίνει αποδεκτή, ανεξάρτητα από την ταυτότητα του επιτιθέμενου ή του θύματος.
Στην ομιλία του την Τρίτη, ο Ερντογάν απέρριψε το μακροχρόνιο ομοσπονδιακό μοντέλο για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος, δηλώνοντας ότι έχει «χάσει εντελώς την εγκυρότητά του». Τόνισε την ύπαρξη «δύο ξεχωριστών κρατών και δύο ξεχωριστών λαών στο νησί» (αναφερόμενος στην Κυπριακή Δημοκρατία (διεθνώς αναγνωρισμένη) και την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ, αναγνωρισμένη μόνο από την Τουρκία). Ο Ερντογάν ζήτησε τη διεθνή αναγνώριση της ΤΔΒΚ, υποστηρίζοντας ότι τα «κεκτημένα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων, δηλαδή η κυρίαρχη ισότητα και το ισότιμο διεθνές καθεστώς τους, πρέπει να επαναπροσδιοριστούν και η απομόνωσή τους πρέπει να τερματιστεί».
Χαρακτηρίζοντας την Κύπρο ως έναν συνεπή και αξιόπιστο εταίρο στην περιοχή, ο Χριστοδουλίδης τόνισε τον ρόλο της χώρας ως πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Περιέγραψε την Κύπρο ως μια χώρα που δεν μιλάει απλώς τη γλώσσα της ευθύνης αλλά ενεργεί αναλόγως. Η κυβέρνησή του, δήλωσε, έχει δεσμευτεί να εμβαθύνει αυτόν τον ρόλο και να μετατρέψει τη γεωγραφική θέση του νησιού σε στρατηγικό πλεονέκτημα — ένα πλεονέκτημα που βασίζεται στη συνεργασία, τις κοινές αξίες και τους ιστορικούς δεσμούς με τα γειτονικά έθνη.
Κατοχή, εκτοπισμός και ο παραλληλισμός με την Ουκρανία
Στην ομιλία του, ο Χριστοδουλίδης έκανε μια παραλληλία μεταξύ της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022 και της εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974.
«Η παραβίαση είναι η ίδια. Τα βάσανα είναι τα ίδια. Η εισβολή και η κατοχή — τα ίδια», είπε. Υπενθύμισε στους συνέδρους ότι η Κύπρος βρίσκεται υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή για πάνω από 51 χρόνια. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εκτοπίστηκαν βίαια, γυναίκες βιάστηκαν και μνημεία πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς καταστράφηκαν — ζημιά που χαρακτήρισε μη αναστρέψιμη.
Μίλησε συγκινητικά για τα Βαρώσια, την περιφραγμένη συνοικία της Αμμοχώστου, η οποία παραμένει υπό τουρκικό έλεγχο, παραβιάζοντας τα ψηφίσματα του ΟΗΕ που ζητούν την επιστροφή των νόμιμων κατοίκων.
Κατηγόρησε την Τουρκία ότι συνεχίζει την πολιτική παράνομου εποικισμού με στόχο την αλλοίωση του δημογραφικού χαρακτήρα του νησιού, ενώ οι οικογένειες των αγνοουμένων εξακολουθούν να περιμένουν νέα για τα αγαπημένα τους πρόσωπα — μια προσωπική ανάμνηση που, όπως είπε, παραμένει χαραγμένη στο μυαλό του από την παιδική του ηλικία.
Γάζα: «Ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει»
Αναφερόμενος στον συνεχιζόμενο πόλεμο στη Γάζα, ο Χριστοδουλίδης ζήτησε άμεση κατάπαυση του πυρός και επανέλαβε τη δέσμευση της Κύπρου στην περιφερειακή ευθύνη, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών ανοικοδόμησης μετά τον πόλεμο.
Επιβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει υποκατάστατο της ειρήνης» και ζήτησε την απρόσκοπτη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας, τον τερματισμό της αναγκαστικής εκτόπισης και τον πλήρη σεβασμό του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Υπογράμμισε επίσης την επείγουσα ανάγκη για άμεση απελευθέρωση όλων των ομήρων, ενώ επανέλαβε την υποστήριξη της Κύπρου σε μια λύση δύο κρατών — μια λύση όπου το Ισραήλ και η Παλαιστίνη θα συνυπάρχουν με διαρκή ασφάλεια και ειρήνη. «Η Χαμάς, ως τρομοκρατική οργάνωση, δεν έχει θέση σε αυτό το μέλλον», είπε.
Κοιτώντας μπροστά, ο Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στην επερχόμενη προεδρία της Κύπρου στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Ιανουάριο του 2026 ως μια στιγμή σημαντικής ευθύνης.
Την περιέγραψε ως μια ευκαιρία για την Ευρώπη να αναλογιστεί τις πραγματικότητες που αντιμετωπίζει το μόνο διαιρεμένο κράτος μέλος της — μια χώρα που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό ξένη κατοχή. Δεσμεύτηκε ότι η Κύπρος θα εκπληρώσει αυτόν τον ρόλο με πλήρη επίγνωση των διακυβευόμενων, τονίζοντας την ανάγκη για ισχυρότερη πολυμερή προσέγγιση, βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των στρατηγικών εταίρων στην περιοχή.
Διάβρωση του διεθνούς δικαίου
Τόνισε το αυξανόμενο διπλωματικό αποτύπωμα της Κύπρου, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης εκλογής της στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για την περίοδο 2025-2027, και της υποψηφιότητάς της για την προεδρία της 81ης συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Αυτά τα βήματα, είπε, αντικατοπτρίζουν τη σταθερή δέσμευση της Κύπρου στην πολυμέρεια, την συμπερίληψη και τη διεθνή ευθύνη.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Χριστοδουλίδης προειδοποίησε ότι η διεθνής τάξη βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι, υπό ολοένα και μεγαλύτερη πίεση από τον πόλεμο, την κλιματική αλλαγή, την τεχνολογική αναστάτωση και τη διάβρωση του διεθνούς δικαίου.
Ο κόσμος, είπε, αλλάζει ραγδαία και αυτή είναι μια εποχή που τα έθνη πρέπει να αντιμετωπίσουν τα τρωτά τους σημεία με θάρρος και αποφασιστικότητα. «Αυτή είναι η στιγμή της ευθύνης μας», είπε, προσθέτοντας ότι το εθνικό και το συλλογικό καθήκον είναι άρρηκτα συνδεδεμένα.