4 Οκτωβρίου 1912

Η έναρξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου

Πριν 113 χρόνια, σαν σήμερα, 4 Οκτωβρίου 1912 Έλληνες, Σέρβοι και Βούλγαροι
κήρυξαν τον Πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και ξεκίνησε ο 1ος Βαλκανικός Πόλεμος.

Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία απάντησε με κήρυξη πολέμου κατά της Σερβίας και
Βουλγαρίας, αλλά όχι κατά της Ελλάδας, την ουδετερότητα της οποίας επιθυμούσε διακαώς,
φοβούμενη τον Στόλο μας.

(Το Μαυροβούνιο είχε ήδη κηρύξει τον πόλεμο από τις 25 Σεπτεμβρίου, αλλά αυτό αποτελεί λεπτομέρεια χωρίς
ιδιαίτερη αξία, αφού μόνο του δεν θα ξεκινούσε ποτέ τον πόλεμο.)

Η προετοιμασία του Ελληνικού Στρατού

Ο Ελληνικός Στρατός είχε ήδη αναπτυχθεί κοντά στα τότε σύνορα, στη Θεσσαλία και στην Άρτα,
το Ναυτικό ήταν έτοιμο για απόπλου και οι επιχειρήσεις ξεκίνησαν την επομένη, 5 Οκτωβρίου 1912.

Η επιστράτευση, που είχε ξεκινήσει από τις 17 Σεπτεμβρίου, δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί,
όχι επειδή καθυστέρησε η εφαρμογή των σχεδίων επιστράτευσης, αλλά επειδή από ολόκληρο τον κόσμο
εξακολουθούσαν να συρρέουν χιλιάδες εθελοντές (ιδίως από τις ΗΠΑ, την Αίγυπτο, τη Γαλλία και φυσικά την
Κρήτη, τη Μακεδονία και την Ήπειρο, που ακόμη δεν ανήκαν στην Ελλάδα).

Οι ελληνικές δυνάμεις

Χάρη στην αθρόα προσέλευση στρατευσίμων και εθελοντών, οι δυνάμεις του Ελληνικού Στρατού
ανήλθαν σε 130.000 άνδρες, με 216 Πυροβόλα.

Οι δυνάμεις αυτές χωρίστηκαν στα δύο: ο κύριος όγκος αποτέλεσε τον
Στρατό Θεσσαλίας, με στόχο τη Μακεδονία, και το υπόλοιπο μέρος τον
Στρατό Ηπείρου. Στη Στρατιά της Θεσσαλίας, Αρχηγός ορίστηκε ο
Διάδοχος Κωνσταντίνος, ενώ στη Στρατιά της Ηπείρου ο
Αντιστράτηγος Κ. Σαπουντζάκης.

Την Στρατιά της Θεσσαλίας αποτελούσαν 7 Μεραρχίες, με Διοικητές τους:

Υποστράτηγους Εμ. Μανουσογιαννάκη (1η), Κ. Καλλάρη (2η),
Κ. Δαμιανό (3η), Κ. Μοσχόπουλο (4η) και τους
Συνταγματάρχες Δ. Ματθαιόπουλο (5η), Κ. Μηλιώτη-Κομνηνό (6η) και
Κλεομένη Κλεομένους (7η).

Τη Στρατιά συνόδευαν ένα ανεξάρτητο σώμα Ευζώνων υπό τη διοίκηση του
Συνταγματάρχη Στ. Γεννάδη, μια ανεξάρτητη Ταξιαρχία Ιππικού υπό τον
Υποστράτηγο Αλ. Σούτσο, το Σώμα των Γεφυροποιών, Υγειονομικές Υπηρεσίες κλπ.

Η οργάνωση και η ηγεσία

Οι μονάδες συμπληρώθηκαν στον προβλεπόμενο χρόνο και μεταφέρθηκαν στα τότε Ελληνοτουρκικά σύνορα, όπου
τέθηκαν υπό τις διαταγές του Αρχιστρατήγου και του Επιτελείου του
(Υποστράτηγος Παναγιώτης Δαγκλής, Αντισυνταγματάρχης Βίκτωρ Δούσμανης,
Λοχαγοί Ιωάννης Μεταξάς και Ξενοφών Στρατηγός).

Η Στρατιά Θεσσαλίας, που ανέλαβε και το βάρος της “μεγάλης εξόρμησης”, είχε δύναμη
περίπου 100.000 ανδρών, οργανωμένων σε 63 Τάγματα Πεζικού με
32 Πυροβολαρχίες.

του Φώτη Σαραντόπουλου