Η μορφή μιας νεαρής γυναίκας με σγουρά μαλλιά και εντυπωσιακό φόρεμα αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της μινωικής τέχνης
Πρόκειται για την περίφημη «Παριζιάνα», μια τοιχογραφία (buon fresco) ύψους 20 εκατοστών, η οποία χρονολογείται γύρω στο 1350 π.Χ. Σήμερα, οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν αυτό το αριστούργημα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.
Απο το arxaiaellinika.gr
Πώς Απέκτησε το Διάσημο Όνομά της;
Όταν ο Σερ Άρθουρ Έβανς ανακάλυψε την τοιχογραφία στο ανάκτορο της Κνωσού, η λεπτομέρεια και τα ζωντανά χρώματα εντυπωσίασαν την αρχαιολογική κοινότητα. Λίγο αργότερα, ο διάσημος ιστορικός τέχνης Εντμόν Ποτιέ (Edmond Pottier) εξέτασε το έργο. Η κομψότητα και η γοητεία της γυναικείας μορφής τού θύμισαν αμέσως τις σύγχρονες γυναίκες του Παρισιού. Από εκείνη ακριβώς τη στιγμή, η αρχαία αυτή Μινωίτισσα καθιερώθηκε ιστορικά ως «Λα Παριζιέν» (La Parisienne).
Εντυπωσιακά Χαρακτηριστικά και Πολιτισμικές Επιρροές
Ο καλλιτέχνης διέσωσε μόνο το κεφάλι και το άνω μέρος του σώματος της γυναίκας, ωστόσο αυτό αρκεί για να αναδείξει την τεράστια δεξιοτεχνία του.
- Τα μαλλιά και το δέρμα: Αρχικά, βλέπουμε τα μαύρα, σγουρά μαλλιά της να πέφτουν ελεύθερα στο μέτωπο, τον λαιμό και την πλάτη της. Επιπλέον, ο δημιουργός ακολούθησε την αρχαία αιγυπτιακή σύμβαση, αποδίδοντας το δέρμα της λευκό (οι γυναίκες ζωγραφίζονταν λευκές, ενώ οι άνδρες καστανοί).
- Το πρόσωπο: Το μεγάλο μάτι με το σκούρο περίγραμμα θυμίζει έντονα το αιγυπτιακό στυλ. Αντίθετα, τα έντονα κόκκινα χείλη της αποτελούν ένα μοναδικό χαρακτηριστικό του έργου.
- Η ενδυμασία: Η μορφή φοράει ένα περίτεχνο, υφαντό φόρεμα με μπλε και κόκκινες ρίγες, το οποίο διαθέτει ένα εντυπωσιακό τελείωμα.
Ο «Ιερός Κόμβος»: Σύμβολο Θεάς ή Ιέρειας;
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της τοιχογραφίας βρίσκεται στο πίσω μέρος του φορέματος, όπου δένεται ο λεγόμενος «ιερός κόμβος». Συγκεκριμένα, πρόκειται για μια θηλιά από μακρύ ύφασμα, η οποία καταλήγει σε μια άλλη θηλιά στον αυχένα, αφήνοντας το υπόλοιπο ύφασμα να πέφτει στην πλάτη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή είναι μία από τις μόλις δύο γνωστές απεικονίσεις γυναίκας που φοράει πραγματικά αυτόν τον κόμβο. Επειδή οι αρχαιολόγοι θεωρούν τον κόμβο σύμβολο αγιότητας, οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτή η κομψή γυναίκα πιθανότατα δεν ήταν μια απλή κάτοικος της Κνωσού, αλλά μια σημαντική ιέρεια.
Η Τοιχογραφία των Πτυσσόμενων Δίφρων (Camp Stool Fresco)
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν την «Παριζιάνα» σε θραύσματα, καθώς η τοιχογραφία είχε πέσει από έναν επάνω όροφο στη δυτική πτέρυγα του ανακτόρου. Ο καλλιτέχνης τη ζωγράφισε σε υγρό σοβά (buon fresco), μια τεχνική πολύ κοινή στη μινωική εποχή. Λόγω του αρχαιολογικού της πλαισίου, θεωρείται ένα από τα τελευταία ζωγραφικά έργα του παλατιού (Υστερομινωική περίοδος ΙΙΙ).
Πρακτικά, αυτό το κομμάτι ανήκει σε μια μεγαλύτερη σύνθεση, την «Τοιχογραφία των Πτυσσόμενων Δίφρων» (Camp Stool fresco). Η πλήρης σκηνή απεικονίζει ζευγάρια ανδρών και γυναικών να κάθονται ή να στέκονται, κρατώντας κομψά αγγεία. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο συγκεκριμένος χώρος του παλατιού πιθανότατα φιλοξενούσε τελετές και συμπόσια. Επομένως, μια σκηνή με προπόσεις ταιριάζει απόλυτα.
Ανεξάρτητα από τον ακριβή ρόλο της, η «Παριζιάνα» παραμένει μια αιώνια απόδειξη της αξεπέραστης δεξιοτεχνίας των Μινωιτών ζωγράφων και διατηρεί τη γοητεία της χιλιάδες χρόνια μετά τη δημιουργία της.
Βιβλιογραφία & Πηγές
- Evans, A. J. (1935). The Palace of Minos at Knossos (Vol. IV). London: Macmillan and Co. (Το ιστορικό σύγγραμμα του ανασκαφέα της Κνωσού, όπου περιγράφεται αναλυτικά η εύρεση της τοιχογραφίας).
- Δημοπούλου-Ρεθεμιωτάκη, Ν. (2005). Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Αθήνα: Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση.
- Βασιλάκης, Α. (1999). Μινωική Κρήτη: Από τον Μύθο στην Ιστορία. Αθήνα: Εκδόσεις Αδάμ.
- Μαρινάτος, Σ. & Hirmer, M. (1973). Κρήτη και Μυκηναϊκή Ελλάς. Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών.
- Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου: Επίσημα αρχεία και οδηγοί εκθεμάτων της Μινωικής Συλλογής (Αίθουσα Τοιχογραφιών).