Στενά Ορμούζ: Το Ιράν δημιουργεί «εναλλακτικές διαδρομές» για να παρακάμψει τα θαλάσσια μπλόκα

Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με οικονομική καταστροφή που εκτιμάται στα 270 δις δολάρια

την ώρα που ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ απειλεί να «πνίξει» την καρδιά της οικονομίας του: το πετρέλαιο.

Η Τεχεράνη επιχειρεί να καταγράψει το κόστος των ζημιών ώστε να το εντάξει στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, με τις πρώτες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για απώλειες-μαμούθ που περιλαμβάνουν:

Καταστροφές υποδομών
Διακοπή λειτουργίας βιομηχανιών
Χαμένα έσοδα από εξαγωγές

Το ποσό των 270 δισ. δολαρίων θεωρείται προσωρινό, αλλά αποτυπώνει ήδη το μέγεθος της πίεσης που δέχεται η ιρανική οικονομία.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη βασική ενεργειακή «αρτηρία» του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Η επιβολή ναυτικού αποκλεισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει δραματικές συνέπειες:

Περιορίζονται οι εξαγωγές πετρελαίου
Διαταράσσεται το εμπόριο
Αυξάνονται οι διεθνείς τιμές ενέργειας

Και αυτό παρότι μέχρι πρόσφατα το Ιράν συνέχιζε να εξάγει έως και 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αποκομίζοντας σχεδόν 5 δισ. δολάρια τον μήνα.

Το πετρέλαιο δεν σταματά – αλλάζει δρόμο

Παρά την πίεση, η Τεχεράνη αναζητά εναλλακτικούς τρόπους για να συνεχίσει τις εξαγωγές της.

Κομβικό ρόλο παίζει η συνεργασία με την Κίνα, καθώς:

Η πλειονότητα των ιρανικών εξαγωγών κατευθύνεται εκεί
Το Πεκίνο δύσκολα θα συμμορφωθεί πλήρως με τον αποκλεισμό
Έχουν αναπτυχθεί νέες διαδρομές μεταφοράς

Στο παρασκήνιο, αναβιώνει μια στρατηγική που θυμίζει… αρχαιότητα.

Ο Ξέρξης Α΄ είχε κατασκευάσει πλωτές γέφυρες στον Ελλήσποντο για να μετακινήσει τον στρατό του.

Σήμερα, το Ιράν επιχειρεί κάτι αντίστοιχο σε λογική — όχι κυριολεκτικά:

Δημιουργεί «εναλλακτικές διαδρομές» για να παρακάμψει τα θαλάσσια μπλόκα.

Η σημαντικότερη είναι η σιδηροδρομική σύνδεση με την Κίνα μέσω Κεντρικής Ασίας, που:

Μειώνει την εξάρτηση από θαλάσσιες οδούς
Παρακάμπτει τα επικίνδυνα στενά
Δίνει ανάσα στο εμπόριο

Ωστόσο, η μεταφορά πετρελαίου μέσω ξηράς παραμένει τεχνικά δύσκολη και περιορισμένη.

Ο αποκλεισμός δεν πλήττει μόνο την ενέργεια, αλλά συνολικά την οικονομία:

Μειώνονται οι εξαγωγές πετροχημικών και αγροτικών προϊόντων
Δυσκολεύουν οι εισαγωγές βασικών αγαθών
Αυξάνονται οι ελλείψεις και οι πιέσεις στην αγορά

Το συνολικό εμπόριο του Ιράν είχε φτάσει τα 94 δισ. δολάρια πριν την κρίση — ένα μέγεθος που τώρα απειλείται άμεσα.

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή:

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται χωρίς συμφωνία
Ο αποκλεισμός εντείνει την ένταση
Οι αγορές ενέργειας αντιδρούν νευρικά

Το μόνο βέβαιο είναι ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν μετατραπεί ξανά σε ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία στον παγκόσμιο χάρτη — και το αποτέλεσμα της κρίσης θα επηρεάσει πολύ πέρα από τα σύνορα της Μέσης Ανατολής.