ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΦΕΤΣΑΣ (1945-2026)
“Έφυγε” απ τη ζωή ο πιανίστας και συνθέτης Κυριάκος Σφέτσας. Ο δημιουργός που κατάφερε να γεφυρώσει την ευρωπαϊκή πρωτοπορία με τη λαϊκή ψυχή και το Τρίτο Πρόγραμμα με τη μοναξιά της σύγχρονης πόλης.
Ο Κυριάκος Σφέτσας υπήρξε μια σπάνια περίπτωση δημιουργού που δεν εγκλωβίστηκε ποτέ σε στεγανά. Η ζωή του σημαδεύτηκε από μια ιστορική στιγμή, όταν το 1964 σε ηλικία 18 ετών συνόδευσε στο πιάνο τη Μαρία Κάλλας στην τελευταία της εμφάνιση επί ελληνικού εδάφους στη Λευκάδα.Τελικά όμως ο δεκαοχτάχρονος μουσικός έμελλε να γίνει ένας από τις πιο αναγνωρισμένους Έλληνες συνθέτες της γενεάς του.
Κείμενο: ΣΚΗΝΗΣ & ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΝΤΕΣ Μάρω Μπουρδάκου
Ο Κυριάκος Σφέτσας υπήρξε μια σπάνια περίπτωση δημιουργού που δεν εγκλωβίστηκε ποτέ σε στεγανά. Γεννημένος στην Αμφιλοχία το 1945 και μεγαλωμένος στη Λευκάδα, έφερε μέσα του τον ήχο της Φιλαρμονικής και τη λόγια παιδεία του Εθνικού Ωδείου.
Η ζωή του σημαδεύτηκε από μια ιστορική στιγμή, όταν το 1964 συνόδευσε στο πιάνο τη Μαρία Κάλλας στην τελευταία της εμφάνιση επί ελληνικού εδάφους στη Λευκάδα.
Η φυγή του στο Παρίσι το 1967 αποτέλεσε το καθοριστικό σημείο της καλλιτεχνικής του ωρίμανσης. Εκεί, υπό την καθοδήγηση του Μαξ Ντόιτς και την επιρροή προσωπικοτήτων όπως ο Ιάννης Ξενάκης και ο Λουίτζι Νόνο, ο Σφέτσας αναδείχθηκε σε έναν από τους πλέον υποσχόμενους συνθέτες της ευρωπαϊκής αβάν γκάρντ, με έργα που παρουσιάστηκαν σε κορυφαία διεθνή φεστιβάλ και πρωτοποριακές τετρακαναλικές ηλεκτροακουστικές συνθέσεις.
Ο επαναπατρισμός του το 1975 συνέπεσε με τη χρυσή εποχή της ελληνικής ραδιοφωνίας. Μετά από πρόσκληση του Μάνου Χατζιδάκι, ο Σφέτσας εντάχθηκε στο δυναμικό του Τρίτου Προγράμματος, το οποίο και διηύθυνε για πάνω από μία δεκαετία, από το 1982 έως το 1994.
Η θητεία του εκεί δεν ήταν απλώς διοικητική αλλά βαθιά πολιτισμική, καθώς εργάστηκε για τη διεύρυνση των ακουσμάτων του κοινού. Παράλληλα, η μουσική του μεταμορφώθηκε.
Εγκαταλείποντας τον ερμητισμό της Παρισινής περιόδου, στράφηκε σε μια εντυπωσιακή συνομιλία με την παράδοση, την τζαζ και το ροκ. Η μεταστροφή αυτή δεν ήταν μια απλή επιστροφή στις ρίζες, αλλά μια δραματική ανάγκη επικοινωνίας, μια αναζήτηση της ανθρώπινης επαφής μέσα από την ηχητική δημιουργία.
Για το ευρύ κοινό, ο Κυριάκος Σφέτσας ταυτίστηκε με τις συγκλονιστικές μουσικές του για τον κινηματογράφο.
Η συνεργασία του με τον Παύλο Τάσιο στην «Παραγγελιά» το 1980 τού χάρισε το βραβείο καλύτερης μουσικής στη Θεσσαλονίκη, ενώ ακολούθησαν σπουδαία έργα για ταινίες του Νίκου Γραμματικού και του Δημήτρη Παναγιωτάτου. Το έργο του «Το Φως της Κάκτου», μια «γιγαντιαία σουίτα για πιάνο», παραμένει μνημείο της πιανιστικής του γραφής.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του επέλεξε να επιστρέψει στη Λευκάδα, προσφέροντας τις υπηρεσίες του ως καλλιτεχνικός διευθυντής του Πνευματικού Κέντρου και διοργανώνοντας διεθνή φεστιβάλ.