Κώστας Γεωργουσόπουλος.
Στιχουργός, ποιητής, μεταφραστής, φιλόλογος.
Γεννήθηκε 17/9/1937 στην Λαμία και πέθανε 7/12/2024 στην Αθήνα. Μπήκε στην δισκογραφία το 1961. Χρησιμοποίησε το φιλολογικό ψευδώνυμο Κ.Χ.Μύρης από το 1970 και μετά. Υπέγραψε 24 τραγούδια με το όνομά του και 81 τραγούδια ως Κ.Χ.Μύρης. Εγραψε παιδικά τραγούδια ως Εύα Κυριαζή.
Συνεργάστηκε με τους συνθέτες Γιάννη Μαρκόπουλο, Γιάννη Σπανό, Ελένη Καραϊνδρου, Βασίλη Κουμπή, Γιάννη Ζουγανέλη, Νένα Βενετσάνου, Κώστα Λειβαδά, Χρήστο Θηβαίο, Νίκο Ξυδάκη.
Τραγουδιστές που ερμήνευσαν τραγούδια του, Νίκος Ξυλούρης, Μαρία Φαραντούρη, Μαρία Δημητριάδη, Καίτη Χωματά, Μανώλης Χατζημανώλης, Χαράλαμπος Γαργανουράκης, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Αρλέτα, Μιχάλης Βιολάρης και πολλοί άλλοι.
ιθαγενεια ..
γιαννης μαρκοπουλος . κ.χ μυρης νικος ξυλουρης
φωνητικα μεμη σπυρατου
Αγρίμι της θάλασσας πιασμένο στο δίχτυ.
Χρόνια και χρόνια στο τροχό.
Πιασμένο στο δόκανο δελφίνι βουνίσιο.
Χρόνια και χρόνια στο τροχό.
Τρυγόνα στη γλάστρα, λουλούδι στη ξόβεργα.
Χρόνια και χρόνια στο τροχό.
Κι εγώ την αρκούδα καρφώνω τις νύχτες μονάχος
στα πέλαγα με τον αστρολάβο στο αμπάρι της Αργώς.
Χρόνια και χρόνια στο τροχό.
Στην πιλοτίνα της Αργώς, χρόνια και χρόνια κληρωτός.
Νερό το κιβούρι μου στεγνό το λαγήνι.
Σ’ ένα κατάρτι ναυαγός.
Οργώνω τον άνεμο, θερίζω τα βράχια.
Σ’ ένα κατάρτι ναυαγός.
Τραγούδι μακρόσυρτο το παίρνει τ’ αλάτι.
Σ’ ένα κατάρτι ναυαγός.
Κι εγώ τη γοργόνα προσμένω τα Φώτα
να φέξει μεσάνυχτα τον έρημο Πόντο.
Στο αμπάρι, στο αμπάρι της Αργώς
σ’ ένα κατάρτι ναυαγός.
Στην πιλοτίνα, της Αργώς.
Χρόνια και χρόνια κληρωτός.
| Ιθαγένεια ( δίσκος @ 1972 ) |
Πηγη: stixoi.info
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ (1937-2024)
“Εφυγε” σήμερα απ τη ζωή ο πλέον σεβαστός κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και συγγραφέας Κώστας Γεωργουσόπουλος. Ο διανοούμενος που έγραψε το “Χίλια μύρια κύματᨔ..
«Η κριτική αρχίζει από το θαυμασμό. Αν δεν θαυμάζεις, αν δεν υψώνεις σε επίπεδο περιωπής μερικά πρόσωπα, μερικά έργα και κάποιες εποχές της ιστορίας ή του πολιτισμού δεν έχεις αξιολογική κλίμακα, γνώμονα, νήμα της στάθμης κοινώς αλφάδι»: Στην παραπάνω βαθιά πεποίθησή του, βασίστηκε η κριτική του Κώστα Γεωργουσόπουλου, του πλέον δημοφιλούς και σεβάσμιου ονόματος στον χώρο της θεατρικής κριτικής των τελευταίων 50 χρόνων, που έφυγε από τη ζωή στα 87 του χρόνια, αφήνοντας ένα τεράστιο, δυσαναπλήρωτο κενό. Γιατί ο Κώστας Γεωργουσόπουλος δεν απλά ένας ακόμη κριτικός θεάτρου, μεταφραστής, δοκιμιογράφος, συγγραφέας, στιχουργός – ποιητής. Ήταν ένας διανοούμενος, με όλη τη σημασία της λέξης, η παρουσία του οποίου άλλαξε τα δεδομένα στο ελληνικό θέατρο, ένας διαχρονικός δάσκαλος που μεταλαμπάδευε τις πλούσιες γνώσεις του στους νεότερους, επιμένοντας στις διαχρονικές αξίες της γλώσσας, της εκπαίδευσης και της αισθητικής.
Ήταν ο φιλόλογος πατέρας του που τού μεταλαμπάδευσε τις αξίες αυτές και του έδωσε την ευκαιρία να βουτήξει στα βαθιά και εξόχως γοητευτικά νερά της γνώσης. Μέσα από την δική του, πλούσια βιβλιοθήκη, στο πατρικό του στη Λαμία, διευρύνθηκαν οι γνωστικοί του ορίζοντες ενώ καθοριστική στάθηκε και η επιρροή του δασκάλου του, Θανάση Παπαρούπα, ο οποίος φρόντισε να μυήσει τους μαθητές του στον πλούτο της ελληνικής γλώσσας και φιλολογίας στη μαγεία της λογοτεχνίας και της ποίησης.
Ήταν λοιπόν αναμενόμενο να ακολουθήσει και ο ίδιος, μεγαλώνοντας, έναν παρόμοιο δρόμο. Έδωσε εξετάσεις, και πέρασε στο Ιστορικό και Αρχαιολογικό Τμήμα. Εκεί, στα φοιτητικά έδρανα θα έρθει σε επαφή και με το αρχαίο δράμα όταν ο μέγας Ροντήρης ήρθε ως προσκεκλημένος για να ετοιμάσει μαζί με τους φοιτητές μια παράσταση η οποία, όμως, δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Άνοιξε, ωστόσο, το δρόμο του νεαρού Κώστα Γεωργουσόπουλου προς το ελληνικό θέατρο ο οποίος, γοητευμένος από την προσωπικότητα του Ροντήρη, αποφασίζει να μαθητεύσει στο πλευρό του, στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, παρότι δεν ήθελε να γίνει ηθοποιός. Παρόλα αυτό το κέρδος ήταν τεράστιο καθώς γνώρισε σε βάθος τον κόσμο του θεάτρου, τον οποίο έμελλε να υπηρετήσει, στη συνέχεια, ως κριτικός.
Το 1971 ο πολυσχιδής διευθυντής του «Βήματος» Ανδρέας Δημάκος θα τού κάνει πρόταση να αναλάβει τη στήλη της θεατρικής κριτικής. Η ευθύνη τεράστια, το άγχος μεγάλο, η πρόκληση όμως άξιζε τον κόπο. Και κάπως έτσι ξεκίνησε μια διαδρομή η οποία θα αποτελέσει ένα από τα πιο βασικά κομμάτια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας, θα τού προσδώσει αναγνωσιμότητα και κύρος και θα τον φέρει, παράλληλα, σε επαφή με τους πιο σημαντικούς θεατρανθρώπους της εποχής, από τον Μινωτή, τον Κουν και την Παξινού μέχρι τον Φωτόπουλο, τον Σταυρίδη και τον Ηλιόπουλο.
«Είχα τη μεγάλη εύνοια της εποχής μου να απολαύσω από νεαρής ηλικίας μεγάλους ηθοποιούς σε μεγάλους ρόλους. Ο θαυμασμός μου με οδήγησε στη μελέτη των κωδίκων τους και στην αποκρυπτογράφησή τους. Μαθήτευσα και η κωδικοποίηση των τρόπων τους με βοήθησε να σχηματίσω την αξιολογική κριτική μου κλίμακα. Η κριτική, όποια κριτική, δεν αντλεί τα κριτήριά της από το Απόλυτο. Τα δανείζεται από το έργο ιδιοφυών συνανθρώπων μας: από τον Πλάτωνα, το Σαίξπηρ, τον Ελ. Βενιζέλο, τον Αϊνστάιν και βέβαια την Παξινού, τον Μινωτή, τον Κουν, τον Ροντήρη, την Αρώνη, τον Βέγγο κ.τ.λ. Αυτούς λάτρεψα και σ’ αυτούς αυτό το αφιέρωμα καίει το θυμίαμά τους» είχε δηλώσει ο ίδιος αποκαλύπτοντας τον τρόπο της κριτικής προσέγγισης κάθε παράστασης που παρακολουθούσε.
Ως κριτικός θεάτρου στο «Βήμα» αρχικά και στα «Νέα» στη συνέχεια απέκτησε τη φήμη του έγκυρου, αυστηρού αλλά δίκαιου «εκτιμητή». Τεράστια, μάλιστα, υπήρξε η προσφορά του στην παρουσίαση και τη διάδοση των νεοελληνικών έργων τα οποία σνομπάρονταν από τους κύκλους της εποχής ως κατώτερα. Ο Γεωργουσόπουλος, μέσα από τα κείμενά του΄, ανέδειξε τις πλούσιες αρετές τους και την μεγάλη αξία τους συμβάλλοντας, ουσιαστικά, στην διαρκώς αυξανόμενη παρουσία τους στα εγχώρια θεατρικά δρώμενα.
Η συμβολή του στην τέχνη του θεάτρου, ωστόσο, δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στις αμέτρητες και εμπεριστατωμένες κριτικές του αλλά επεκτάθηκε και στη μετάφραση του αρχαίου δράματος. Μετάφρασε, υποδειγματικά 31 από 44 συνολικά διασωθέντα έργα των αρχαίων τραγικών, συμβάλλοντας τα μέγιστα στη γνωριμία των νέων γενεών με το κορυφαίο αυτό θεατρικό είδος.
Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος γεννήθηκε στη Λαμία. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας) και θέατρο στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, με δασκάλους τον Δημήτρη Ροντήρη και τον Γιάννη Σιδέρη. Εργάστηκε στη δημόσια και την ιδιωτική εκπαίδευση για 35 ολόκληρα χρόνια, από το 1964 ως το 1999. Μπήκε στο στίβο της θεατρικής κριτικής το 1971 και εργάστηκε ως κριτικός θεάτρου και επιφυλλιδογράφος, ενώ εκτάκτως συνεργαζόταν με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά.
Κριτικά δοκίμια, επιφυλλίδες και σχόλιά του έχουν κυκλοφορήσει στους εξής τόμους: “Κλειδιά και Κώδικες Θεάτρου: Ι. Αρχαίο Δράμα (1982) ΙΙ. Ελληνικό θέατρο (1984)”, “Οι πλάγιες ερωτήσεις του Πορφύριου” (1984), “Τα μετά το θέατρο” (1985) (Α΄ Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου), “Προσωπολατρία” (1992), “Θίασος Ποικιλιών” (1993), “Το νήμα της στάθμης” (1996), “Παγκόσμιο θέατρο: Ι. Από τον Μένανδρο στον Ίψεν (1998) ΙΙ. Από τον Στρίντμπεργκ και τον Τσέχωφ στον Πιραντέλλο και τον Μπρεχτ (1999) (Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών) ΙΙΙ. Από τον Μίλλερ στον Μύλλερ (2000)”
Με το ψευδώνυμο Κ. Χ. Μύρης είχε εκδώσει την ποιητική συλλογή “Αμήχανον Τέχνημα” (1971 & 1980), “Παράβαση” (1980), τα διηγήματα “Καμπάνα και Οδάξ” (1985), και τη συλλογή τραγουδιών, τα οποία έχουν μελοποιήσει γνωστοί συνθέτες (“Χρονικό”, “Ιθαγένεια”, “Η μεγάλη αγρυπνία”, “Ανεξάρτητα Τραγούδια”, “Μεταφυσική Τοπολογία”).Με το ψευδώνυμο επίσης Κ.Χ Μύρης συνεργάστηκε σαν στιχουργός με σπουδαίους συνθέτες όπως ο Γιάννης Σπανός στα τραγούδια “Δέκα στρατιώτες κι κι ένα λοχαγός” με την Αρλέτα, “Μια φυσαρμόνικα” με την Κ. Χωματά, με τον Β. Κουμπή στα τραγούδια “Τα καραβάκια” με την Κ. Χωματά, ο “Χαρίλαος απ τα άσπρα χώματα” με τον Μιχ. Βιολάρη με τον Νότη Μαυρουδή, με τον Γιώργο Κοντογιώργο κ.α..
Κύριος άξονας του μεταφραστικού του έργου ήταν το αρχαίο δράμα. Είχε μεταφράσει τα ακόλουθα έργα: “Ικέτιδες”, “Ορέστεια”, “Προμηθεύς Δεσμώτης”, “Επτά επί Θήβας” (Αισχύλου), “Ηλέκτρα”, “Αντιγόνη”, “Αίας”, “Τραχίνιες”, “Οιδίπους Τύραννος”, “Οιδίπους επί Κολωνώ” (Σοφοκλή), “Ιφιγένεια εν Αυλίδι”, “Ιφιγένεια εν Ταύροις”, “Βάκχες”, “Ηλέκτρα”, “Ορέστης”, “Εκάβη”, “Κύκλωψ”, “Τρωάδες”, “Ελένη”, “Ανδρομάχη”, “Φοίνισσες” (Ευριπίδη), “Λυσιστράτη”, “Πλούτος”, “Νεφέλες”, “Εκκλησιάζουσες”, “Θεσμοφοριάζουσες”, “Ιππής”, “Όρνιθες” (Αριστοφάνη), “Ταρτούφος”, “Ασυλλόγιστος”, “Γιατρός με το ζόρι” (Μολιέρου).
Συνέπραξε και συνεργάστηκε, επίσης, με τον καθηγητή – αρχαιολόγο κ. Σάββα Γώγο και ομάδα θεατρολόγων για τη συγγραφή του λευκώματος “Επίδαυρος: το αρχαίο θέατρο, οι παραστάσεις” (2002). Ακόμα, το σχολικό εγχειρίδιο “Δραματική Ποίηση” διδάχθηκε επί 25 έτη στα ελληνικά Γυμνάσια, ενώ διδακτέα ύλη σε σχολικά βιβλία του Λυκείου είναι οι μεταφράσεις του της “Αντιγόνης” και του “Οιδίποδα Τυράννου”.
Από το 1990 δίδασκε ως Επιστημονικός Συνεργάτης του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών. Είχε διατελέσει μέλος, αλλά και Πρόεδρος του Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου και επί μία εικοσαετία Πρόεδρος της Επιτροπής Επιχορηγήσεων Θεάτρου του Υπουργείου Πολιτισμού. Ήταν ιδρυτικό μέλος του “Κέντρου Έρευνας & Πρακτικών Εφαρμογών του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος ΔΕΣΜΟΙ”, Αντιπρόεδρος της “Εταιρείας Συγγραφέων”, μέλος της “Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων” και από τον Νοέμβριο του 2003 Πρόεδρος του Δ.Σ. του “Κέντρου Μελέτης & Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου – Θεατρικού Μουσείου”.
Το 2000 του απενεμήθη το Χρυσό Μετάλλιο της Πόλεως των Αθηνών, ενώ τον Ιούνιο του 2006 αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το Μάρτιο του 2009 τιμήθηκε με το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2008, από το Υπουργείο Πολιτισμού για το συνολικό του έργο.
https://www.protothema.gr/culture/article/1572437/kostas-georgousopoulos-o-dianooumenos-pou-egrapse-ta-hilia-muria-kumata/
Ας είναι αναπαυμένος.