Ο Ρωσσος Πρόεδρος Βλαντιμήρ Πούτιν δέν σταματα νά δοκιμάζει τήν Δύση σέ ό,τι αφορα στήν ικανότητα αντιδράσεώς της, αλλά καί τήν συνοχή της σέ επίπεδο Βορειοατλαντικης Συμμαχίας, κλιμακώνοντας βημα-βημα τήν απειλή.
Η εισβολή μή επανδρωμένων αεροσκαφων σέ έδαφος χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ ηταν μιά ακόμη πρόκλησις πού πιθανόν δέν περίμενε η Δύσις.
Η Πολωνία μπορει νά προέβη στήν κατάρριψη των μή επανδρωμένων αεροσκαφων πάνω από τό έδαφός της, μετά από επανειλημμένες παραβιάσεις του εναερίου χώρου της κατά τήν διάρκεια προηγουμένης ρωσσικης επιθέσεως στήν Ουκρανία, αλλά τό ζητούμενο ειναι η αντίδρασις του ΝΑΤΟ. Ειδικώτερα, πολωνικά καί Νατοϊκά αεροσκάφη ανεπτύχθησαν αμέσως καί κατέρριψαν κάποιους από τούς «εισβολεις», μέ τόν Πρωθυπουργό της χώρας Ντόναλντ Τούσκ νά δηλώνει ότι η παραβίασις έγινε από «έναν τεράστιο αριθμό ρωσσικων drones, σέ μιά μεγάλης κλίμακος πρόκληση της Ρωσσίας». Ο Τούσκ ειπε ακόμη ότι «αυτή ηταν η πρώτη φορά πού κατερρίφθησαν πάνω από τό έδαφος, χώρας του ΝΑΤΟ» καί ότι «όλοι οι σύμμαχοί μας λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπ’ όψιν τήν κατάσταση».
Ωστόσο, από τά λεγόμενα του Τούσκ αξίζει κανείς νά σταθει σέ μία αποστροφή του λόγου του, πώς «οι σύμμαχοί μας λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπ’ όψιν τήν κατάσταση». Προφανως καί μεγάλο μέρος των κρατων-μελων του ΝΑΤΟ καί της ΕΕ έσπευσαν νά εκφράσουν τήν αγανάκτησή τους καί νά μιλήσουν γιά κυρώσεις, αλλά τί ακριβως σημαίνει αυτό καί πόσοι τελικως θά ταχθουν στόν πλευρό της Πολωνίας;
Διότι μέχρι στιγμης τό μόνο πού έχει συμβει μπροστά σέ αυτήν τήν ομολογουμένως επικίνδυνη κλιμάκωση ειναι ότι ο Πρωθυπουργός της Πολωνίας ανεκοίνωσε πώς έχει ζητήσει από τό ΝΑΤΟ τήν ενεργοποίηση του Άρθρου 4 μέ στόχο τήν έναρξη επισήμων διαβουλεύσεων γιά τήν ασφάλεια καί τήν εδαφική ακεραιότητα των μελων της Συμμαχίας. Τό Άρθρο 4 έχει ενεργοποιηθει επτά φορές, μέ πιό πρόσφατη τόν Φεβρουάριο του 2022, όταν η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία καί η Σλοβακία ζήτησαν διαβουλεύσεις μετά τήν εισβολή της Ρωσσίας στήν Ουκρανία. Επίσης οι πρέσβεις του ΝΑΤΟ επραγματοποίησαν έκτακτη συνάντηση τόν Νοέμβριο του 2022, μετά από πυραυλική επίθεση πού σκότωσε δύο άτομα στήν Πολωνία, προκαλωντας παγκόσμιο ανησυχία γιά πιθανή επέκταση του πολέμου σέ γειτονικές χωρες.
Οι αντιδράσεις τόσο από τήν Βαρσοβία όσο καί από τήν Ευρωπαϊκή Ένωση καί τό ΝΑΤΟ γιά τό πρόσφατο συμβάν ηταν έντονες σέ λεκτικό επίπεδο, αλλά δέν ειναι η πρώτη φορά καί η Ρωσσία έχει αποδείξει ότι δέν τήν ακουμπουν ούτε οι βαρύγδουπες δηλώσεις ούτε τά πακέτα κυρώσεων, τά οποια τεχνηέντως καταφέρνει επί της ουσίας νά ακυρώνει. Σέ κάθε όμως περίπτωση, τό Κρεμλίνο απέφυγε νά σχολιάσει τίς εξελίξεις δηλώνοντας αναρμόδιο, άν καί ο ρωσσικός στρατός δέν ηρνήθη κατηγορηματικως τήν εμπλοκή του, αντ’ αυτου εξέφρασε τήν πρόθεσή του νά συζητήσει τό ζήτημα μέ τήν Βαρσοβία.
Τά μή επανδρωμένα αεροσκάφη προφανως καί εισηλθαν σκοπίμως καί σέ βάθος εντός του εδάφους της Πολωνίας οδηγωντας ακόμη καί στό προσωρινό κλείσιμο του αεροδρομίου της Βαρσοβίας.
Όμως τό ζητούμενο ειναι τό τί θά πράξει εφ’ εξης τό ΝΑΤΟ, διότι άν διαπιστωθει ότι η Ρωσσία επετέθη στήν επικράτεια κράτους-μέλους, τότε η προσοχή θά πρέπει νά στραφει στό Άρθρο 5, τόν θεμέλιο λίθο της ιδρυτικης συνθήκης του ΝΑΤΟ. Συγκεκριμένα, στό Άρθρο 5 ορίζει πώς «τά μέρη συμφωνουν ότι μιά ένοπλη επίθεσις εναντίον ενός ή περισσοτέρων εξ αυτων στήν Ευρώπη ή τήν Βόρειο Αμερική θά θεωρηθει ως επίθεση εναντίον όλων». Τό Άρθρο 5 όμως δέν ενεργοποιειται αυτομάτως. Συγκεκριμένα, μετά από μιά επίθεση σέ κράτος-μέλος, τά υπόλοιπα μέλη συγκεντρώνονται γιά νά αποφανθουν άν συμφωνουν νά τήν θεωρήσουν ως περίπτωση πού εμπίπτει στό Άρθρο 5. Δέν υπάρχει χρονικό όριο γιά τό πόσο μπορουν νά διαρκέσουν αυτές οι διαβουλεύσεις, ενω τό Άρθρο ειναι αρκετά ευέλικτο, επιτρέποντας σέ κάθε μέλος νά αποφασίσει σέ ποιό βαθμό θά αντιδράσει σέ μιά ένοπλη επίθεση εναντίον άλλου μέλους. Ωστόσο, τό Άρθρο 5 έχει ενεργοποιηθει μία φορά στήν Ιστορία, υπέρ των Ηνωμένων Πολιτειων, ως απάντηση στίς επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Εν τω μεταξύ, η Λευκορωσία, από τό έδαφος της οποίας εξετοξεύθησαν κάποια από τά 10 μή επανδρωμένα αεροσκάφη, εδήλωσε ότι εκ λάθους εισηλθαν στόν πολωνικό εναέριο χωρο, διότι υπέστησαν παρεμβολές τά συστήματα πλοηγήσεως.
Αξίζει ωστόσο νά σταθουμε στήν δήλωση του Τζίμ Τάουνσεντ, πρώην αναπληρωτου υφυπουργου Αμύνης των ΗΠΑ, ο οποιος ανέφερε: «Ένα drone ειναι λάθος, πολλά drones δέν ειναι λάθος. Πρόκειται πιθανώτατα γιά μιά δοκιμή – μιά δοκιμή στήν οποία πρέπει νά απαντήσει τό ΝΑΤΟ… Τώρα ειναι η πολιτική πλευρά του ΝΑΤΟ πού βρίσκεται σέ δύσκολη θέση, καθώς πρέπει νά διασφαλίσει ότι η απάντηση της Συμμαχίας θά ειναι η κατάλληλη».