Μεγάλωσα σέ ένα σπίτι πού σεβόταν τίς παραδόσεις καί τίς κρατουσε
Μέ γονεις αυστηρούς, κάτι πού δέν πολυάρεσε, αλλά προσηλωμένους σέ εκεινα πού κράτησαν όρθια τήν Ελλάδα.
Δημητρης Καπρανος Εφημεριδα Εστια
Στό σπίτι, λοιπόν, περιμέναμε τά Χριστούγεννα καί τήν Πρωτοχρονιά, σάν μιά περίοδο πού άρχιζε όταν έμπαινε γιά τά καλά ο Δεκέμβριος καί όχι… δυό μηνες πρίν. Οι δρόμοι φωτίζονταν μετά τά Νικολοβάρβαρα, μέ λίγα, προσεγμένα λαμπάκια καί οι άνθρωποι έβρισκαν τόν χρόνο νά σταματήσουν, νά κοιταχτουν, νά μιλήσουν γιά τίς γιορτές καί γιά τό πως θά τίς περάσουν. Σήμερα όλα δείχνουν ότι βιαζόμαστε νά ζήσουμε ό,τι όμορφο έχει μείνει, προτου κάν φθάσει η ώρα του. Τά «προεόρτια» αρχίζουν από τόν Νοέμβριο, ίσως καί από τόν Οκτώβριο, καί μοιάζει σάν νά προσπαθουμε νά υποκαταστήσουμε διά της υπερβολης εκεινο πού χάσαμε σέ ουσία.
Ίσως νά φταίει ο ρυθμός της εποχης
Τρέχουμε διαρκως, λές καί κάποιος κρατα χρονόμετρο πάνω από τό κεφάλι μας. Η καθημερινότητα έγινε ατελείωτη λίστα από υποχρεώσεις, στόχους, προθεσμίες. Κι επειδή δέν προλαβαίνουμε νά ζήσουμε τήν ίδια τήν στιγμή, προσπαθουμε νά τήν φέρουμε νωρίτερα, νά νιώσουμε λίγη χαρά πρίν μας προλάβει η κόπωση.
Στολίζουμε νωρίτερα, ψωνίζουμε νωρίτερα, προετοιμαζόμαστε μέ τρόπο σχεδόν αγχωτικό, σάν νά θέλουμε νά εξασφαλίσουμε ότι δέν θά χάσουμε τίποτε από τήν μαγεία. Κι όμως, δυστυχως, όσο τήν ψάχνουμε πιεστικά, τόσο περισσότερο τήν απομακρύνουμε.
Οι παλιές μας συνήθειες, αυτές πού κάποτε έδιναν χρωμα στίς ημέρες του Δεκεμβρίου, σιγά-σιγά ξεθωριάζουν. Ποιός φτιάχνει μέ τά χέρια του μελομακάρονα καί κουραμπιέδες, αντί νά τά αγοράζει έτοιμα;
Θυμαμαι, πού έβγαζε η μάνα μας τό τετράδιο μέ τίς συνταγές της Υδραίας γιαγιας καί τό σπίτι μύριζε ανθόνερο, φρέσκο βούτυρο καί μπαχαρικά. Ακόμη καί σήμερα, μέ τό ίδιο τετράδιο πορευόμαστε. Μέ τό ανθόνερο καί τό μέλι από τό χωριό.
Πόσα παιδιά θά ακούσουν σήμερα ιστορίες από τούς παππουδες γιά τά παλιά, τούς καλικάντζαρους , πού δέν ηταν «ξωτικά» του Άη Βασίλη, πού έρχεται πλέον από τό Ροβανιέμι κι όχι από τήν Καισάρεια;
Τότε, τό έθιμο δέν ηταν υποχρέωση. Ηταν τρόπος ζωης. Ηταν ευκαιρία νά έρθουμε πιό κοντά, νά ανταμώσουμε ο ένας τόν άλλον, νά μοιραστουμε ζεστασιά. Σήμερα, γίνονται όλα γρήγορα, σχεδόν πρόχειρα.
Στολίδια από τό σουπερ μάρκετ, ευχές μέ copy-paste, δωρα-παραγγελία μέ ένα κλίκ. Εύκολα, γρήγορα, αλλά συχνά άδεια από συναίσθημα.
Ίσως γι’ αυτό νοσταλγουμε τό παρελθόν. Όχι επειδή ηταν καλύτερο, αλλά επειδή ηταν λιγώτερο γρήγορο, λιγώτερο αγχωτικό, πιό ανθρώπινο, πιό αληθινό. Επειδή οι άνθρωποι ειχαν τήν πολυτέλεια του χρόνου, κάτι πού τό βλέπουμε εύκολα τώρα. Επειδή η αναμονή ηταν μέρος των εορτων, όχι κάτι πού προσπαθούσαμε νά αποφύγουμε.
Πρός Θεου, δέν λέω νά καταργήσουμε τίς νέες συνήθειες, αλλά νά ξαναβρουμε μέσα τους τήν ουσία. Νά επιτρέψουμε στόν εαυτό μας νά περιμένει λίγο, νά αφήσει τήν μαγεία νά έλθει στήν ώρα της. Νά θυμηθουμε ότι τά Χριστούγεννα δέν ειναι η βιασύνη, αλλά η προσμονή. Δέν ειναι τά στολίδια, αλλά οι άνθρωποι. Νά δουμε καθαρά ότι ακόμη κι άν αλλάζουν οι εποχές, η ζεστασιά πού φέρνουν αυτές οι γιορτές μπορει πάντα νά μας περιμένει. Αρκει νά της δώσουμε τόν χρόνο πού της αξίζει.