Η νίκη των Σοβιετικών στο Στάλινγκραντ στις 2 Φεβρουαρίου του 1943, στην μεγαλύτερη και φονικότερη μάχη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, θεωρείται από τις πλέον κομβικές για την αλλαγή των ισορροπιών.
Πέντε μήνες, μία εβδομάδα και τρεις ημέρες. Τόσο διήρκεσε η μάχη του Στάλινγκραντ η οποία ξεκίνησε στις 23 Αυγούστου του 1942 με το πέρασμα των Γερμανών από τον ποταμό Ντον υπό τις οδηγίες του στρατηγού Φρίντριχ Πάουλους και έληξε με την πανωλεθρία των ναζιστικών στρατευμάτων στις 2 Φεβρουαρίου του 1943.
Υπολογίζεται ότι πάνω από 1,5 εκατομμύριο στρατιώτες και από τις δύο πλευρές αλλά και πολίτες του Στάλινγκραντ έχασαν την ζωή τους στην πλέον αιματηρή μάχη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι απώλειες για τους Γερμανούς και τους συμμάχους τους ανήλθαν σε 800.000 νεκρούς και τραυματίες ενώ οι Σοβιετικοί είχαν 478.741 νεκρούς και 650.000 τραυματίες.
Εάν το ανατολικό μέτωπο στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν μία σκακιέρα το Στάλινγκραντ σίγουρα θα ήταν η Κόκκινη Βασίλισσα που αν κάποιος κατάφερνε να την βγάλει από την μάχη, σε λίγες κινήσεις θα μπορούσε να φθάσει στο ματ. Αποτελούσε το μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο της Σοβιετικής Ένωσης, πέρα από τα τρακτέρ που φτιάχνονταν εκεί σε καιρό ειρήνης, κατά την διάρκεια του πολέμου εκεί κατασκευάζονταν και επιδιορθώνονταν άρματα μάχης και άλλα πολεμικά όπλα. Στα 126 εργοστάσια που διέθετε η πόλη των 445.000 κατοίκων εργάζονταν πριν από τον πόλεμο 325 χιλ. εργάτες.
Παράλληλα η κατάληψη της περιοχής από το Τρίτο Ράιχ θα επέτρεπε στους Γερμανούς να ελέγξουν τα κοιτάσματα πετρελαίου στον Καύκασο και να εξασφαλίσουν τις αναγκαίες ποσότητες καυσίμων ώστε να συνεχίσουν τον πόλεμο.
Τέλος για τους Γερμανούς και περισσότερο για τον Χίτλερ η κατάληψη του Στάλινγκραντ θα ήταν και μία νίκη γοήτρου καθώς η πόλη έφερε το όνομα του Στάλιν, του ηγέτη των Σοβιετικών εκείνη την εποχή.
Μετά από το πέρασμα του ποταμού Ντον τον Αύγουστο στα μέσα Σεπτεμβρίου οι Γερμανοί είχαν καταφέρει να συμπιέσουν του Σοβιετικούς σε μία ζώνη 14 χιλιομέτρων και πλάτους 5 χιλιομέτρων. Ακολούθησαν 4 αποτυχημένες προσπάθειες πολιορκίας του Στάλινγκραντ το οποίο στο τέλος της μάχης είχε ισοπεδωθεί σε επίπεδα άνω του 80% με τους Σοβιετικούς να κρατάνε με νύχια και δόντια κομβικά εργοστάσια ώστε να μην πέσουν στα χέρια των Γερμανών.
Απέναντι στους Σοβιετικούς, λίγο πριν την πολιορκία της πόλης, βρέθηκαν η 8η Ιταλική Στρατιά, η 4η Γερμανική Στρατιά Τεθωρακισμένων και η 6η Γερμανική Στρατιά – αυτές οι στρατιές είχαν στη διάθεση τους 47 μεραρχίες και τρεις ταξιαρχίες. Στις 13 Σεπτεμβρίου (σ.σ. την προηγούμενη της έναρξης της πρώτης πολιορκίας), οι Σοβιετικοί διέθεταν 590.000 στρατιώτες, 7.000 πυροβόλα, 600 άρματα μάχης και 389 αεροσκάφη, ενώ οι Γερμανοί διέθεταν 590.000 στρατιώτες, 10.000 πυροβόλα, 1000 άρματα μάχης και 1000 αεροσκάφη.
Ένα μήνα μετά από την έναρξη της πολιορκίας, στα μέσα Οκτωβρίου η κατάσταση για τους αμυνομένους Σοβιετικούς ήταν απελπιστική καθώς ο ανεφοδιασμός από τον Βόλγα γινόταν μέρα με την μέρα όλο και πιο δύσκολος και κάτω από τα πυρά των γερμανικών όπλων. Όμως και οι Γερμανοί δεν βρίσκονταν σε καλύτερη κατάσταση, το ηθικό τους μόνο ακμαίο δεν μπορούσε να χαρακτηριστεί και συν τοις άλλοις είχαν να αντιμετωπίσουν και τους ελεύθερους σκοπευτές που παραφύλαγαν στα ερειπωμένα κτίρια του Στάλινγκραντ. Ο Ιβάν Σιντορένκο του 1122ου Συντάγματος Τυφεκιοφόρων είχε καταφέρει να αναδειχθεί σε άτυπο πρωταθλητή καθώς από το βόλι του είχαν χάσει την ζωή του πάνω από 500 Γερμανοί στρατιώτες. Την δόξα όμως έκλεψε ο Βασίλι Ζάιτσεφ ο οποίος αν και κατάφερε «μόνο» 242 απώλειες για τους Γερμανούς έγινε παγκοσμίως γνωστός στις αρχές της περασμένης δεκαετίας χάρη στην ταινία «Ο εχθρός προ των πυλών» με τον Τζουντ Λο.
Στις 19 Νοεμβίου 1942, οι Σοβιετικοί εκδήλωσαν αντεπίθεση με την κωδική ονομασία «Ουρανός». Το σχέδιο είχε εκπονηθεί από τους στρατηγούς Γκιόργκι Ζούκοφ και Αλεξάντρ Βασιλιέφσκι και προέβλεπε την προσβολή των εφεδρικών δυνάμεων της 6ης Στρατιάς, που τη συγκροτούσαν πρόχειρα εκπαιδευμένοι στρατιώτες των συμμαχικών χωρών των Άξονα (Ιταλοί, Κροάτες, Ρουμάνοι, Ούγγροι, αλλά και ντόπιοι συνεργάτες των Γερμανών).
Οι Γερμανοί σύντομα εγκλωβίστηκαν και μέσα σε μια περιοχή ολίγων τετραγωνικών χιλιομέτρων βρέθηκαν περικυκλωμένοι 250.000 στρατιώτες. Οι Σοβιετικοί ζήτησαν από τους Γερμανούς να παραδοθούν, προσφέροντάς τους ευνοϊκούς όρους. Όμως η διαταγή του Χίτλερ ήταν επίθεση μέχρις εσχάτων. Μια αερογέφυρα που στήθηκε για τον ανεφοδιασμό των εγκλωβισμένων γερμανικών δυνάμεων κατέληξε σε οικτρά αποτυχία. Η σοβιετική αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε 490 αεροπλάνα της Λουφτβάφε.
Τον «Ουρανό» ακολούθησε στα μέσα Δεκεμβρίου ο «Κρόνος» η επιχείρηση που είχε ως στόχο να εγκλωβίσουν αυτή τη φορά την Ομάδα Στρατιών Α, που είχε σταθεροποιήσει τις θέσεις της στον Καύκασο. Δεν τα κατάφεραν, αφού η αντίσταση της εγκλωβισμένης 6ης Στρατιάς στο Στάλινγκραντ έδωσε την ευκαιρία στον Φον Κλάιστ σε μια συντεταγμένη υποχώρηση. Μάλιστα, ο Χίτλερ προβίβασε τον φον Πάουλους στον βαθμό του στρατάρχη για τον ηρωισμό και την αυταπάρνησή του.
Ο Χίτλερ ήταν βέβαιος πως ο Πάουλους θα αυτοκτονούσε πριν ηττηθεί, καθώς μέχρι τότε, κανένας Γερμανός στρατηγός δεν είχε παραδοθεί στον εχθρό.¨Ομως ύστερα από τη συντριβή του στρατού του, ο Πάουλους υποχρεώθηκε σε ταπεινωτική παράδοση άνευ όρων στις σοβιετικές δυνάμεις. Κατά τη διάρκεια της κράτησής του από τους σοβιετικούς, ο Πάουλους μετατράπηκε σε ένα σφοδρό πολέμιο του ναζισμού και προσχώρησε στη διεθνή επιτροπή για μια ελεύθερη Γερμανία, η οποια συστάθηκε έπειτα από πρωτοβουλία των Ρώσων.
news247
infiltr8or