Ηλίας Τσιριμώκος – Εκ των ιδρυτών του ΕΑΜ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Έλληνας νομικός και πολιτικός· εκ των ιδρυτών του ΕΑΜ, αλλά και πρωθυπουργός της δεύτερης κυβέρνησης των «Αποστατών» το καλοκαίρι του 1965.

Διετέλεσε, επίσης, πρόεδρος της Βουλής για λίγες ημέρες στα τέλη του 1963 και στις αρχές του 1964. Υπήρξε σημαντικός παράγοντας του σοσιαλιστικού δημοκρατικού κινήματος της χώρας μέχρι την «Αποστασία».

Ο Ηλίας Τσιριμώκος γεννήθηκε στη Λαμία το 1907 και προερχόταν από οικογένεια με παράδοση στην πολιτική. Ήταν γιος του Ιωάννη Τσιριμώκου (1861-1934), που διετέλεσε Πρόεδρος της Βουλής (1911- 1912, 1928-1930) και επανειλημμένα υπουργός με το Κόμμα των Φιλελευθέρων, και εγγονός του Δημητρίου Τσιριμώκου (1828 -1890), βουλευτή Φθιώτιδας και αντιπροέδρου της Βουλής. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, οικονομικά και πολιτικές επιστήμες στο Παρίσι. Από το 1931 άρχισε να ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου, πρώτα στη Λαμία και κατόπιν στην Αθήνα.

Πολύ γρήγορα αναμίχθηκε στην πολιτική κι εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής με το Κόμμα των Φιλελευθέρων στις εκλογές της 26ης Ιανουαρίου 1936 στην περιφέρεια Φθιωτοφωκίδος. Στις σύντομης διάρκειας εργασίες της βουλευτικής αυτής περιόδου ορίστηκε εισηγητής των διατάξεων για τις ατομικές ελευθερίες στην επιτροπή αναθεώρησης του συντάγματος.

Αντιτάχθηκε στο δικτατορικό καθεστώς του Ιωάννη Μεταξά και υπήρξε από τους πρώτους που δραστηριοποιήθηκαν για την οργάνωση της εθνικής αντίστασης εναντίον των γερμανών κατακτητών. Το 1941 ίδρυσε την πολιτική ομάδα «Ένωσις Λαϊκής Δημοκρατίας» (ΕΛΔ), η οποία μαζί με το ΚΚΕ, το ΣΚΕ (Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας) και το ΑΚΕ (Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας) δημιούργησαν το ΕΑΜ στις 27 Σεπτεμβρίου 1941.

Το 1943, ο Τσιριμώκος, εκπροσωπώντας το ΕΑΜ, πήρε μέρος σε αντιπροσωπεία που μετέβη στο Κάιρο για διαβουλεύσεις με την εξόριστη κυ­βέρνηση του Εμμανουήλ Τσουδερού για το σχηματισμό κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος και γραμματέας Δικαιοσύνης της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), γνωστής και ως «Κυβέρνησης του Βουνού», από τον Μάρτιο έως τις 2 Σεπτεμβρίου 1944, οπότε ανέλαβε καθήκοντα υπουργού Εθνικής Οικονομίας στις κυβερνήσεις του Γεωργίου Παπανδρέου (2 Σεπτεμβρίου – 18 Οκτωβρίου και 23 Οκτωβρίου – 2 Δεκεμβρίου 1944).

Ως εκπρόσωπος του ΕΑΜ, μαζί με τους Γιώργη Σιάντο και Δημήτρη Παρτσαλίδη, υπέγραψε τη Συμφωνία της Βάρκιζας (12 Φεβρουάριου 1945), σε μία προσπάθεια τερματισμού της εμφύλιας σύγκρουσης. Στη συνέχεια εγκατέλειψε το ΕΑΜ και μαζί με τον συνταγματολόγο Αλέξανδρο Σβώλο ίδρυσαν νέο πολιτικό φορέα, το Σοσιαλιστικό Κόμμα – Ένωση Λαϊκής Δημοκρατίας (ΣΚ-ΕΛΔ), του οποίου διετέλεσε γενικός γραμματέας (1945-1953) και με τον οποίο εξελέγη βουλευτής Αθηνών στις εκλογές της 5ης Μαρτίου 1950. Μετά τη διάλυση του ΣΚ-ΕΛΔ, ο Τσιριμώκος προσχώρησε στη Φιλελευθέρα Δημοκρατικήν Ένωσιν (ΦΔΕ) του Σοφοκλή Βενιζέλου και στη συνέχεια στο Δημοκρατικόν Κόμμα Εργαζόμενου Λαού. Στις παραμονές των εκλογών της 11ης Μαΐου 1958 αποχώρησε από το κόμμα και συνεργάστηκε με την ΕΔΑ, με την οποία εξελέγη βουλευτής Αθηνών. Τον ίδιο χρόνο ίδρυσε τη Δημοκρατικήν Ένωσιν, ως πρόεδρος της οποίας συμμετέσχε στην ίδρυση της Ενώσεως Κέντρου (1961).

Με την Ε.Κ. εξελέγη βουλευτής στις εκλογές των ετών 1961, 1963 και 1964. Διετέλεσε πρόεδρος της Βουλής (17 Δεκεμβρίου 1963 – 8 Ιανουαρίου 1964) με την υποστήριξη της ΕΚ και της ΕΔΑ και τον Ιανουάριο του 1965 ανέλαβε καθήκοντα υπουργού Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου. Μετά την παραίτηση του Γεωργίου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία (15 Ιουλίου 1965), ο Τσιριμώκος, ενώ αρχικά τάχθηκε στο πλευρό του «Γέρου τής Δημοκρατίας» και δεν έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στην πρώτη κυβέρνηση των λεγόμενων «Αποστατών» υπό τον Γεώργιο Αθανασιάδη – Νόβα, λίγες μέρες αργότερα αποχώρησε από την ΕΚ και προς γενική έκπληξη αποδέχθηκε εντολή για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης (Δεύτερη Κυβέρνηση των «Αποστατών», 20 Αυγούστου – 17 Σεπτεμβρίου 1965), η οποία όμως είχε την ίδια τύχη με την πρώτη, αφού δεν έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή.

Στην τρίτη κυβέρνηση των «Αποστατών» υπό τον Στέφανο Στεφανόπουλο ανέλαβε καθήκοντα αντιπροέδρου και υπουργού Εξωτερικών. Στις 11 Απριλίου 1966 υπέβαλε την παραίτησή του, διαφωνώντας με τους χειρισμούς της κυβέρνησης στο Κυπριακό και ειδικότερα με την υποστήριξη προς τον στρατηγό Γεώργιο Γρίβα, στην ανώτατη διοίκηση του οποίου αποφασίστηκε να υπαχθούν οι στρατιωτικές δυνάμεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρά τις αντίθετες εισηγήσεις του αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Στη συνέχεια επανίδρυσε τη Δημοκρατική Ένωση, σκοπεύοντας να λάβει με το κόμμα αυτό μέρος στις επικείμενες εκλογές του Μαΐου του 1967, πράγμα που δεν κατέστη δυνατό, λόγω της επιβολής του δικτατορικού καθεστώτος της 21ης Απριλίου 1967.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, υπήρξε εκδότης της παράνομης σοσιαλιστικής εφημερίδας «Μάχη», της οποίας παρέμεινε διευθυντής και πολιτικός συντάκτης και μετά την Απελευθέρωση (1941-1952). Διετέλεσε μέλος της Συντακτικής Επιτροπής της «Σοσιαλιστικής Επιθεώρησης» και από το 1959 εκδότης, διευθυντής και πολιτικός συντάκτης της μηνιαίας επιθεώρησης «Πολιτική». Μετά την 15η Ιουλίου 1965 επανεξέδωσε τη «Μάχη» ως προσωπικό του όργανο.

Συνέγραψε, επίσης, αρκετά πολιτικά δοκίμια:«Έλεγχος του αστικού ιδεαλισμού» (1934), «Αντιφασιστικά» (1945), «Μνήμη» (σκιαγραφία Ιωάννη Τσιριμώκου, 1953), «Η δημοκρατία στην Ελλάδα» (1955), «Λόγος προς τους νέους για την Δημοκρατία, τις αρρώστιες και τις ελπίδες της» (1962), «Αλέξανδρος Σβώλος (η δική μας αλήθεια, 1962)» κ.ά.

Ο Ηλίας Τσιριμώκος πέθανε στις 13 Ιουλίου 1968 στην Αθήνα, σε ηλικία 61 ετών. Κόρη του είναι η Τζούλια Τσιριμώκου – Πιμπλή, που διετέλεσε βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας (1977-1981) και εγγονή του η Άννα Παπαδημητρίου – Τσάτσου, πρώην αναπληρώτρια περιφερειάρχης Αττικής και νυν περιφερειακή σύμβουλος Αττικής με τον συνδυασμό του Γιάννη Σγουρού.

sansimera ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Προδοσία και ανικανότητα έριξαν το Μεσολόγγι (Μέρος Β’)

Το Μεσολόγγι προδόθηκε, δεν έπεσε. Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος  Η περίοδος πριν την πτώση του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1826) χαρακτηρίστηκε από έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, με την ελληνική...

Ποιοι θέλουν να ξεχάσουμε ότι η χούντα των Αθηνών άνοιξε την κερκόπορτα στην Κύπρο;

Είναι πιθανόν, η νεότερη γενιά των Ελλήνων, να πιστεύει πως κάποια μέρα, οι Τούρκοι , μια που δεν είχαν τίποτα καλύτερο να κάνουν, αποφάσισαν...

21 Απριλίου 1967: Η ραδιοφωνική αναγγελία του πραξικοπήματος

Στις 21 Απριλίου 1967, και ενώ είχαν προκηρυχθεί εκλογές για τις 28 Μαίου, αξιωματικοί του στρατού, υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη Γεωργίου Παπαδόπουλου, με...

Η αυτοκτονία του Αλέξανδρου Κορυζη την Μεγαλη Παρασκευη του 1941 με δύο σφαίρες στην καρδιά, σε ηλικία 56 ετών

Παρασκευή, 18 Απριλίου του 1941. Ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξανδρος Κορυζής αυτοκτονεί, προκειμένου να μη βρεθεί στη θέση να παραδώσει τη χώρα στους Γερμανούς,...

200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου

Σήμερα, Κυριακή των Βαίων του 2026, συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο των ελεύθερων πολιορκημένων Μεσολογγιτών οι οποίοι επί περίπου έναν χρόνο ήταν περικυκλωμένοι από...

ΕΟΚΑ: Η τελευταία επιστολή του Ιάκωβου Πατάτσου

Aγαπημένη μου μητέρα, Χαιρε. Ευρίσκομαι μεταξύ των αγγέλων. Τώρα απολαμβάνω τούς κόπους μου. Τό πνευμα μου φτερουγίζει γύρω από τόν θρόνο του Κυρίου. Θέλω νά...

25η Μαρτίου 1955 – Αμμόχωστος

25η Μαρτίου 1955 - ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ Ο Γρηγόρης Αυξεντίου φτάνει νωρίς το πρωί στο οίκημα της ΑΝΟΡΘΩΣIΣ στην Αμμόχωστο,μαζί με το Σωτηράκη Έλληνα, στενό του...

Γιώργος Βενετσάνος: Οι Ιστορικές Ανακρίβειες και η Πολυπλοκότητα του 1821

Οι Ιστορικές Ανακρίβειες και η Πολυπλοκότητα του 1821 Γράφει ο Γιώργος ΒενετσάνοςΗ ιστορία η επίσημη αρκετές φορές εμπεριέχει και ανακρίβειες ή ψέματα· στη συγκεκριμένη περίπτωση...

Σαν σήμερα ο ήρωας Ευαγόρας Παλληκαρίδης απαγχονίζεται από τους Άγγλους Δυνάστες…

Εννέα δευτερόλεπτα μέχρι τον θάνατο Τόσος χρόνος χρειάστηκε μέχρι να ξεψυχήσει στην αγχόνη ο ηρωικός Ευαγόρας Παλληκαρίδης. Το κυνικό ντοκουμέντο του άγγλου δημίου... Ο 18χρονος...

Η υπερήφανη αντίδραση του πατέρα του Γρηγόρη Αυξεντίου στο νεκροτομείο μπροστά στο καμμένο σώμα του γιου του

Όταν ο πατέρας τού Αυξεντίου, πήγε στο νεκροτομείο να αναγνωρίσει το καμμένο σώμα τού γιου του, δεν είπε τίποτα Χαμογέλασε και βγήκε έξω. Όταν απομακρύνθηκε...

Νίκος Δένδιας: Τιμάμε τη μνήμη του Γρηγόρη Αυξεντίου, 69 χρόνια μετά την ηρωική του θυσία

Τιμάμε τη μνήμη του Γρηγόρη Αυξεντίου, 69 χρόνια μετά την ηρωική του θυσία Ο «Σταυραετός του Μαχαιρά», ανιδιοτελής πατριώτης, επέλεξε με επίγνωση και αυταπάρνηση να...

Πώς Πετυχαίνουν οι Κορυφαίοι: Η Άγνωστη Μέθοδος Μελέτης της Ιστορίας

Ο Ναπολέων πέρασε ολόκληρη τη ζωή του προσπαθώντας να μοιάσει στον Ιούλιο Καίσαρα Ο Καίσαρας, με τη σειρά του, είχε ως απόλυτο είδωλο τον Μέγα...

Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ένα σύμβολο αγώνα

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1938 στην Τσάδα της επαρχίας Πάφου, χωριό της μητέρας του Ο πατέρας του καταγόταν από το χωριό...

Η Τουρκική Στρατιωτική Επιχείρηση του 1974 στην Κύπρο: Παραστρατιωτικές Δομές, Ανθρώπινες Απώλειες και τα Κατεχόμενα Ελληνοκυπριακά Εδάφη

Η Τουρκική Στρατιωτική Επιχείρηση του 1974 στην Κύπρο: Παραστρατιωτικές Δομές, Ανθρώπινες Απώλειες και τα Κατεχόμενα Ελληνοκυπριακά Εδάφη Γιάννης Βασίλης ΓιαϊλαλήΗ τουρκική στρατιωτική επιχείρηση του 1974...

Το ναζιστικό έγκλημα στις Βίγλες στις 24 Φεβρουαρίου 1944: Οι ναζί εκτελούν 212 πατριώτες, αντιστασιακούς και κομμουνιστές

"Το ναζιστικό έγκλημα στις Βίγλες": Σαν σήμερα, 24 Φεβρουαρίου 1944, οι ναζί εκτελούν (δολοφονούν) 212 πατριώτες, αντιστασιακούς και κομμουνιστές, στη θέση "Βίγλες" στην Μεγαλόπολη.Την...

Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων 21 Φεβρουαρίου 1913

Ο αγώνας για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων υπήρξε η σημαντικότερη στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και   Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο μέτωπο της Ηπείρου, κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου (5...

1945: Ο βομβαρδισμός της Δρέσδης

"Μέσα από τα χαλάσματα εξείχαν χέρια, πόδια, σπασμένα κρανία. Οι δεξαμενές νερού ήταν γεμάτες με πτώματα": Σαν σήμερα, τη νύχτα της 13 προς 14 Φεβρουάριου...

Οι Άγιοι Κύρος και Ιωάννης οι Ανάργυροι

Οι Άγιοι Μάρτυρες Κύρος και Ιωάννης άθλησαν κατά την εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284 – 305 μ.Χ.) Ο Άγιος Κύρος καταγόταν από την Αλεξάνδρεια, ενώ...

Τρεις Ιεράρχες: Πως καθιερώθηκε η εορτή τους

Την εορτή των Τριών Ιεραρχών καθιέρωσε ο Αλέξιος Κομνηνός το 1100 μΧ, αφενός για να τιμηθούν οι τρεις μεγάλοι Άγιοι της Εκκλησίας μας κι...

Οι Τρεις Ιεράρχες: Σύμβολα της εκκλησιαστικής κοινωνίας

Την 30ή Ιανουαρίου εορτάζει η Εκκλησία την μνήμη των τριών μεγάλων Ιεραρχών, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του ΧρυσοστόμουΔεν πρόκειται περί...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ