Συγγενείς των θυμάτων ζητούν από τον ανακριτή να κατασχέσει τις συνομιλίες που είναι πολύ πιθανό να καταδείξουν το πρόσωπο που έδωσε την εντολή να αλλοιωθεί ο χώρος της τραγωδίας
Να κατασχέσει τις κρίσιμες συνομιλίες που είναι καταγραμμένες στο ειδικό καταγραφικό μηχάνημα του Ενιαίου Συντονιστικού Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ) έχουν ζητήσει από τον εφέτη ανακριτή Σωτήρη Μπακαΐμη συγγενείς θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών.
Πρόκειται για συνομιλίες-κλειδί, στις οποίες έχουν αποτυπωθεί οι εντολές και οι διάλογοι το μοιραίο βράδυ της τραγωδίας, αλλά και τις επόμενες μέρες, μεταξύ του επικεφαλής των πυροσβεστικών δυνάμεων στον τόπο συμβάντος, του ΕΣΚΕΔΙΚ, της ηγεσίας του Πυροσβεστικού Σώματος και της πολιτικής προστασίας. Οι συνομιλίες αυτές είναι πολύ πιθανό να καταδείξουν ποιο ήταν τελικά το πρόσωπο που έδωσε την εντολή για το μπάζωμα του χώρου της τραγωδίας, όπως εξηγεί στο Documento ο έμπειρος πρώην υπαρχηγός της πυροσβεστικής και δικαστικός πραγματογνώμονας στην τραγωδία στο Μάτι Ανδριανός Γκουρμπάτσης.
Εκτός από τις κρίσιμες συνομιλίες, συγγενείς και δικηγόροι έχουν αιτηθεί στον ανακριτή τη χορήγηση τηλεματικών δεδομένων των πυροσβεστικών οχημάτων που μετέβησαν στο σημείο του δυστυχήματος για να κάνουν αυτοψία και συνέταξαν έκθεση-παρωδία για την οποία διεξάγεται ένορκη διοικητική εξέταση με εντολή της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Λάρισας.
Ωστόσο μέχρι στιγμής ο ανακριτής Μπακαΐμης δεν έχει κάνει δεκτά τα συγκεκριμένα αιτήματα, με αποτέλεσμα έναν και πλέον χρόνο μετά το δυστύχημα να μην ξέρει κανείς ποιος έδωσε την εγκληματική εντολή για το μπάζωμα και τη συγκάλυψη στοιχείων και σε ό,τι αφορά την έκρηξη κατά τη σύγκρουση των δύο τρένων. Να σημειωθεί ότι οι επικοινωνίες του καταγραφικού του ΕΣΚΕΔΙΚ ήταν αυτές που έριξαν φως στα εγκληματικά λάθη και στις παραλείψεις του κρατικού μηχανισμού στην πολύνεκρη τραγωδία στο Μάτι, τις οποίες είχαν προσπαθήσει να αποκρύψουν από τον ανακριτή που χειριζόταν την υπόθεση.
Οι συνομιλίες και τα αιτήματα
Στις 27 Μαρτίου του 2024 συγγενείς των θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών κατέθεσαν ενώπιον του ανακριτή Μπακαΐμη ένα πολυσέλιδο υπόμνημα. Σε αυτό παρέθεσαν αναλυτικά μια σειρά από «λάθη και παραλείψεις» πυροσβεστών αλλά και αστυνομικών τόσο το μοιραίο βράδυ της τραγωδίας όσο και κατά τη διάρκεια αυτοψιών που ακολούθησαν. Επρόκειτο, όπως καταγγέλλουν, για «σοβαρές εγκληματικές παραλείψεις» και «εγκληματική αμέλεια» που οδήγησαν σε «καταφανή αλλοίωση της σκηνής του δυστυχήματος, καταστροφή αποδεικτικών στοιχείων κ.λπ.». Σύμφωνα με όσα υπογραμμίζονται στο υπόμνημα, με «τον τρόπο αυτό παρεμποδίστηκε το έργο της Δικαιοσύνης για τη διαλεύκανση της υπόθεσης, κυρίως της έκρηξης και πυρκαγιάς, η οποία βάσιμα υποστηρίζουμε πλέον ότι στοίχισε τη ζωή αρκετών από τα θύματα της τραγωδίας».
Στο πλαίσιο αυτό οι συγγενείς ζήτησαν από τον ανακριτή να προβεί σε μια σειρά από ενέργειες. Μία από αυτές είχε να κάνει με τη «χορήγηση αντιγράφου των επικοινωνιών από το Καταγραφικό Μηχάνημα που έχει εγκατασταθεί και λειτουργεί» στο ΕΣΚΕΔΙΚ του Πυροσβεστικού Σώματος. Συγκεκριμένα, οι συγγενείς ζήτησαν να δοθούν οι συνομιλίες για το χρονικό διάστημα από το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου του 2023, όταν συνέβη το φονικό δυστύχημα, έως και τις 7 Μαρτίου του 2023. Δηλαδή το κρίσιμο χρονικό διάστημα όπου με διαδικασίες-εξπρές εκχωμάτωσαν και μπάζωσαν τον χώρο του δυστυχήματος και μετέφεραν τα συντρίμμια τόσο στο οικόπεδο Κουλούρι του ΟΣΕ όσο και σε ιδιόκτητο οικόπεδο. Παρόμοιο αίτημα είχε καταθέσει πριν από λίγες εβδομάδες ενώπιον του ανακριτή και ο γνωστός δικηγόρος Στέλιος Σούρλας, ο οποίος εκπροσωπεί νομικά συγγενείς θυμάτων και τραυματιών της τραγωδίας.
Στο καταγραφικό του ΕΣΚΕΔΙΚ αποτυπώνονται όλες οι επικοινωνίες μεταξύ του επικεφαλής των πυροσβεστικών δυνάμεων στον τόπο συμβάντος, συντονιστή επιχειρήσεων, τότε υποστράτηγου και σήμερα αντιστράτηγου Ευάγγελου Φαλάρα, της ηγεσίας του Πυροσβεστικού Σώματος αλλά και της πολιτικής προστασίας. Δηλαδή στην προκειμένη περίπτωση πιθανότατα έχουν αποτυπωθεί όλοι οι διάλογοι και οι εντολές προς τις πυροσβεστικές δυνάμεις στο σημείο του συμβάντος. Δεν αποκλείεται δηλαδή από την απομαγνητοφώνηση αυτών των επικοινωνιών να φανεί ποιος τελικά έδωσε την εντολή για το πρώιμο μπάζωμα στον χώρο της τραγωδίας, καθώς μέχρι στιγμής οι αρμόδιοι πετούν το μπαλάκι των ευθυνών ο ένας στον άλλο.
Ο πρώην υπαρχηγός της πυροσβεστικής, αντιστράτηγος ε.α. Ανδρ. Γκουρμπάτσης διαθέτει μεγάλη πείρα στη διερεύνηση δυστυχημάτων. Σε δήλωσή του στο Documento ο κ. Γκουρμπάτσης σημειώνει χαρακτηριστικά σε ό,τι αφορά την τραγωδία των Τεμπών:
«Μεταξύ των στοιχείων που έπρεπε από την πρώτη στιγμή να έχει ζητήσει ο ανακριτής που διερευνά την τραγωδία των Τεμπών είναι και οι συνομιλίες που έχουν καταγραφεί στο μηχάνημα του ΕΣΚΕΔΙΚ. Εκεί είναι πολύ πιθανό να φαίνεται ποιος έδωσε εντολή για το μπάζωμα».
Οταν έκρυβαν το καταγραφικό για το Μάτι
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συνομιλίες του ΕΣΚΕΔΙΚ ήταν αυτές που αποκάλυψαν τα εγκληματικά λάθη και τις παραλείψεις στην τραγωδία στο Μάτι. Μάλιστα οι αξιωματικοί της πυροσβεστικής είχαν προσπαθήσει να αποκρύψουν το καταγραφικό από τον ανακριτή Θανάση Μαρνέρη που ερευνούσε την υπόθεση. Ηταν Ιούνιος του 2020 όταν ο κ. Μαρνέρης ενημερώθηκε ξαφνικά για την ύπαρξη δεύτερου καταγραφικού στο αρχηγείο της πυροσβεστικής, το οποίο για κάποιο λόγο δεν είχε παραδοθεί στη Δικαιοσύνη από την πυροσβεστική.
Ο Θ. Μαρνέρης έκρινε ότι το συγκεκριμένο καταγραφικό ήταν κομβικής σημασίας για την έρευνα που διενεργούσε.
Στην πυροσβεστική λειτουργούν δύο καταγραφικά μηχανήματα, όπως προκύπτει από τον κανονισμό οργάνωσης και λειτουργίας του ΕΣΚΕ. Το ένα στο 199, όπου καταγράφονται όλες οι ενσύρματες και ασύρματες συνομιλίες, το άλλο στο ΚΕΠΠ της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας που λειτουργεί υπό τη διοίκηση του ΕΣΚΕ, όπου επίσης καταγράφονται σε 24ωρη βάση όλες οι ενσύρματες συνομιλίες. Ωστόσο στον ανακριτή Θ. Μαρνέρη είχε παραδοθεί από την πυροσβεστική μόνο το καταγραφικό του 199.
Αμέσως ο ανακριτής έδωσε εντολή στους αστυνομικούς της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος να πραγματοποιήσουν έφοδο στις εγκαταστάσεις της πυροσβεστικής στο Χαλάνδρι. Η εντολή ήταν σαφής: οι αστυνομικοί έπρεπε να εντοπίσουν και να κατασχέσουν από το ΕΣΚΕ το καταγραφικό μηχάνημα του ΚΕΠΠ. Δεν είναι και η μοναδική έρευνα που διενεργήθηκε εκείνη την ημέρα. Αστυνομικοί έκαναν έφοδο στις εγκαταστάσεις της Διεύθυνσης Πληροφορικής της πυροσβεστικής στο Μοσχάτο. Αναζητούσαν επίσης στοιχεία στο πλαίσιο των ερευνών.
Κατά την έφοδο στο Χαλάνδρι έλαβε χώρα ένα τραγελαφικό περιστατικό. Αξιωματικός της πυροσβεστικής απευθυνόμενος στον Θ. Μαρνέρη, δίχως να γνωρίζει ποιος είναι, ζήτησε ένταλμα για τη διενέργεια έρευνας. Για να λάβει την απάντηση: «Εγώ είμαι το ένταλμα».
Οι έρευνες των αστυνομικών διήρκεσαν σχεδόν τέσσερις ώρες. Κάποια στιγμή εντόπισαν ένα μικρό δωμάτιο στο ισόγειο του κτιρίου όπου και υποτίθεται ότι βρισκόταν το καταγραφικό. Μάταια όμως. Το καταγραφικό έχει αφαιρεθεί με την αιτιολογία ότι έχει βλάβη και τελικά εντοπίστηκε εβδομάδες μετά. Το καταγραφικό είχε μεταφερθεί σε ιδιωτική εταιρεία στο πλαίσιο σύμβασης για τη συντήρηση των μηχανημάτων. Ο ανακριτής μετέβη στην εταιρεία προκειμένου να το κατασχέσει. Στη συνέχεια το απέστειλε στη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ) της ΕΛΑΣ προκειμένου να ερευνηθεί.
Κάτι ανάλογο συνέβη και με τη διερεύνηση των πυρκαγιών στη Ρόδο. Στις 14 Φλεβάρη αστυνομικοί της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος έκαναν έφοδο στο αρχηγείο της πυροσβεστικής έπειτα από εισαγγελική εντολή. Οι εισαγγελείς που ερευνούν την υπόθεση είχαν διαπιστώσει μια γενικότερη απροθυμία αν όχι άρνηση από την πλευρά της πυροσβεστικής να παράσχει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία για την έρευνα της Δικαιοσύνης.
Οι αστυνομικοί κατέσχεσαν βιντεοληπτικό και φωτογραφικό υλικό που έστελναν από το συντονιστικό ελικόπτερο στο ΕΣΚΕΔΙΚ και στην ηγεσία του ΠΣ από τα μέτωπα της πυρκαγιάς στη Ρόδο.
Λίγες μέρες πριν είχε πραγματοποιηθεί μία ακόμη έφοδος, κατά την οποία κατασχέθηκαν οι επικοινωνίες που ήταν καταγραμμένες στο καταγραφικό του ΕΣΚΕΔΙΚ σχετικά με τους χειρισμούς στην πυρκαγιά της Ρόδου.
Ολα αυτά εγείρουν πολλά ερωτήματα σε ό,τι αφορά την τραγωδία των Τεμπών σε σχέση με το γεγονός ότι ένα και πλέον χρόνο μετά δεν έχουν ζητηθεί καν από τη Δικαιοσύνη κρίσιμα στοιχεία σε ό,τι αφορά το μπάζωμα και την καταγγελλόμενη από συγγενείς συγκάλυψη.
Τα τηλεματικά δεδομένα και η αυτοψία-παρωδία
Εκτός από το καταγραφικό του ΕΣΚΕΔΙΚ οι συγγενείς ζήτησαν στο υπόμνημά τους και κάτι ακόμη. Τη «χορήγηση τηλεματικών δεδομένων» των πυροσβεστικών οχημάτων με τα οποία μετέβησαν στον χώρο της τραγωδίας οι πυροσβέστες του ανακριτικού γραφείου της Διοίκησης Πυροσβεστικών Υπηρεσιών της Λάρισας αλλά και της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) προκειμένου να κάνουν αυτοψία τόσο τη μέρα της τραγωδίας όσο και σε μεταγενέστερες ημερομηνίες. Τα τηλεματικά δεδομένα αποτυπώνουν με ακρίβεια πού ακριβώς κινούνται τα οχήματα της πυροσβεστικής (ώρα/ λεπτά/δευτερόλεπτα) καθώς επίσης και λεπτομέρειες, όπως για παράδειγμα αν δουλεύει η πυροσβεστική αντλία, αν έχει καύσιμα το όχημα κ.λπ. Επομένως η αξιοποίησή τους από τον ανακριτή θα δώσει απαντήσεις για το αν πράγματι διενεργήθηκε αυτοψία στο σημείο της τραγωδίας. Σημειώνεται πως ήδη διενεργείται προκαταρκτική έρευνα από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Λάρισας σχετικά με την έκθεσηπαρωδία που διαβίβασε η πυροσβεστική τον Απρίλιο του 2023 από την αυτοψία στον χώρο του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη. Επρόκειτο για δισέλιδη έκθεση η οποία ουσιαστικά δεν εισέφερε τίποτε στις έρευνες της Δικαιοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό έχει δοθεί εντολή για τη διενέργεια ΕΔΕ στην πυροσβεστική για την ανεύρεση τυχόν πειθαρχικών ευθυνών πυροσβεστών για την έκθεση που διαβιβάστηκε. Υπενθυμίζεται ότι σε σχετική του ανάρτηση στο Twitter ο κ. Γκουρμπάτσης είχε καταγγείλει ότι τα οχήματα του ανακριτικού της πυροσβεστικής Λάρισας και του κλιμακίου της ΔΑΕΕ δεν εμφανίζονται στο σύστημα Engage του Πυροσβεστικού Σώματος. Δηλαδή στο λογισμικό καταγραφής, εντοπισμού θέσης και κίνησης των πυροσβεστικών οχημάτων σε πραγματικό χρόνο.
Για τον λόγο αυτό ο κ. Γκουρμπάτσης υπογράμμιζε ότι «ψευδώς αναφέρεται ότι διενήργησαν αυτοψία για την ύποπτη φωτιά-έκρηξη», ενώ έκανε λόγο για «συγκάλυψη» των αιτιών της έκρηξης. Παρά τα καίρια αιτήματα, ο ανακριτής Μπακαΐμης μέχρι στιγμής δεν έχει δώσει εντολή να δοθούν από την πυροσβεστική οι συνομιλίες του ΕΣΚΕΔΙΚ και τα τηλεματικά δεδομένα. Αγνωστο γιατί. Είναι πάντως εντυπωσιακό ότι εδώ και ένα χρόνο οι συγγενείς των θυμάτων προηγούνται πάντοτε σε σχέση με τον ανακριτή Μπακαΐμη σε ό,τι αφορά τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν.