Η ακύρωση της συνάντησης στη Νέα Υόρκη και οι γεωπολιτικές της προεκτάσεις
Συμβολική κίνηση της Άγκυρας
Η ακύρωση της προγραμματισθείσας συνάντησης στη Νέα Υόρκη μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού και του Ερντογάν
με απόφαση της τουρκικής πλευράς, αποτελεί αναμφισβήτητα μία έντονη συμβολική κίνηση, που εντάσσεται στο ψηφιδωτό
του τουρκικού αναθεωρητισμού. Αποτελεί προσπάθεια δημόσιας προβολής κυριαρχίας έναντι της Ελλάδας,
επιχειρώντας να εμφανιστεί ως χώρα περιορισμένης κυριαρχίας στην περιοχή του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Η αξιοποίηση της σχέσης με τον Τραμπ
Η Άγκυρα εξασφάλισε την είσοδο του Ερντογάν στον Λευκό Οίκο μετά από πέντε χρόνια μέσω προσφορών ύψους άνω των 70 δισ.
(αγορά 300 Boeing, 40 F-16, προσπάθεια επανόδου στα F-35, παραχώρηση ορυχείων).
Σημειολογικά, η εμφάνιση του Ερντογάν στα δεξιά του Τραμπ στη συνάντηση με τους ηγέτες του μουσουλμανικού κόσμου
είχε ιδιαίτερη βαρύτητα.
Ο ρόλος της Τουρκίας στη διεθνή σκηνή
Το καθεστώς Ερντογάν κινείται ανάμεσα σε αντικρουόμενα στρατόπεδα (ΝΑΤΟ-Μπρικς, Ρωσία-Ουκρανία),
εμφανιζόμενο ως διαμεσολαβητής και ειρηνοποιός, ενώ στην πραγματικότητα είναι κατοχική δύναμη στη Μεγαλόνησο.
Κερδίζει έδαφος στη διεθνή σκηνή, στηριζόμενο στη σαθρή Διακήρυξη των Αθηνών του 2023,
η οποία δεν περιείχε καμία νομική δέσμευση για την Τουρκία.
Η στάση της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα
Στην περίοδο της υποτιθέμενης συνεργασίας 2023-2025, η Τουρκία διατύπωνε προς όλα τα διεθνή φόρα
το σύνολο των παράνομων αξιώσεών της, παραβιάζοντας το Δίκαιο της Θάλασσας και ενισχύοντας τις διεκδικήσεις της.
Η ελληνική αδράνεια
Την κρίσιμη περίοδο 2020-2024, με την υβριδική επίθεση στον Έβρο, τις παράνομες έρευνες και τις παραβιάσεις στην κυπριακή ΑΟΖ,
η Ελλάδα είχε την ευκαιρία να αποκόψει την Τουρκία από τη Δύση. Αντίθετα, έδωσε το «φιλί της ζωής» στον Ερντογάν,
χάνοντας μια μοναδική ευκαιρία για στρατηγικό πλεονέκτημα.
Η σημερινή αρνητική θέση της Ελλάδας
Σήμερα, με την υποχώρηση του διεθνούς δικαίου και την ανάδειξη της ισχύος στις διεθνείς σχέσεις,
η Τουρκία εμφανίζεται να διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο, με τη στήριξη της διοίκησης Τραμπ.
Οι προκλητικές δηλώσεις Ερντογάν στον ΟΗΕ περί δύο κρατών στην Κύπρο και το ότι
«κανένα έργο στο Αιγαίο και στην Ανατολική Θράκη δεν θα γίνει χωρίς την έγκριση της Τουρκίας»
καταδεικνύουν το πλαίσιο των διεκδικήσεων.
Αναγκαία η αλλαγή στρατηγικής
Η αποτυχία της πολιτικής των «ήρεμων νερών» απαιτεί άμεση αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας.
Είναι αναγκαίος ένας επανακαθορισμός της θέσης στον πολυπολικό κόσμο, με πολυδιάστατη προσέγγιση και
αξιοποίηση αντιθέσεων, ώστε να πάψει η χώρα να λειτουργεί ως «χρήσιμος ηλίθιος» της ιστορίας.
Του Γεωργίου Παπασίμου
Δικηγόρου