Επιστρέψαμε! Πρώτη ανασκόπηση για το 2026 και εύχομαι να έχουμε μια χρονιά με υγεία και περισσότερα καλά νέα.
Αν κάτι επιβεβαιώσαμε από τις πρώτες ημέρες του νέου έτους, είναι ότι ζούμε σε έναν κόσμο που αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα και απρόβλεπτο τρόπο. Βεβαιότητες που διαμόρφωσαν την μεταπολεμική τάξη αμφισβητούνται πλέον ανοικτά. Σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, η σταθερότητα δεν είναι δεδομένη. Και η επιλογή της ευθύνης δεν μπορεί παρά να είναι η πιο ενεργή, η πιο αξιόπιστη παρουσία και η διαρκής υπεράσπιση του εθνικού συμφέροντος σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται.
H εβδομάδα που πέρασε μας υπενθύμισε με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να αδιαφορεί απέναντι σε παράνομα και αυταρχικά καθεστώτα που παραβιάζουν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Η μόνη βιώσιμη προοπτική για τη Βενεζουέλα είναι μια ομαλή, δημοκρατική μετάβαση με σεβασμό στη λαϊκή βούληση και στους διεθνείς κανόνες. Την ίδια ώρα, όπως δηλώσαμε ξεκάθαρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Δικαίου πρέπει πάντοτε να γίνονται σεβαστές.
Στη δική μας ήπειρο, η εβδομάδα που πέρασε έφερε ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως συλλογική ευθύνη.
Στη συνάντηση του Συνασπισμού των Προθύμων στο Παρίσι για τη στήριξη της Ουκρανίας, επανέλαβα τη σταθερή μας θέση: υπέρ του διεθνούς δικαίου, υπέρ μιας δίκαιης και βιώσιμης ειρήνης, υπέρ του απαραβίαστου των συνόρων. Δεν θα αποστείλουμε στρατεύματα στην Ουκρανία. Θα συνεχίσουμε, όμως, να τη στηρίζουμε. Είμαστε ανοιχτοί να εξετάσουμε τη συνδρομή μας με άλλους τρόπους, εκτός Ουκρανίας, με έμφαση σε ζητήματα θαλάσσιας επιτήρησης. Εξίσου σαφείς είμαστε και στη στήριξη της Γροιλανδίας. Η προσήλωσή μας στο Διεθνές Δίκαιο είναι η πυξίδα μας σε αυτόν τον νέο, άγριο κόσμο. Ταυτόχρονα, όμως, δεν είμαστε αφελείς. Είμαστε ρεαλιστές. Ξέρουμε ότι η υπεράσπιση του εθνικού συμφέροντος περνά μέσα από τις ισχυρές συμμαχίες, αλλά περνά πρωτίστως μέσα από την ενίσχυση των αποτρεπτικών δυνατοτήτων μας. Ας μην ξεχνάμε ότι σε λίγες μέρες καταπλέει στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας ο «Κίμων», μία από τις πολλές πρωτοβουλίες μας έτσι ώστε να είμαστε ασφαλείς.
Το 2026 συνεχίζουμε με την ίδια συνταγή που έχει αποδώσει εδώ και 6,5 χρόνια:
να ενισχύουμε την οικονομία με μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, χωρίς να παίζουμε με τα δημόσια οικονομικά. Έτσι μπορέσαμε, μόνο πέρυσι, να στηρίξουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις με πάνω από 2 δισ. ευρώ, μέσα από νέες παροχές και μόνιμες μειώσεις φόρων. Και ήδη από τις αρχές της χρονιάς, περίπου 4 εκατομμύρια φορολογούμενοι ξεκίνησαν να βλέπουν αυξήσεις στο εισόδημά τους λόγω της φορολογικής μεταρρύθμισης την οποία εφαρμόζει η Κυβέρνηση (από το 2019 έχουν γίνει συνολικά 83 μειώσεις φόρων και εισφορών), δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη μεσαία τάξη, στις οικογένειες με παιδιά, τους νέους, τους ένστολους και τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας όπως οι χαμηλοσυνταξιούχοι, αλλά και στην ελληνική περιφέρεια.
Την ίδια λογική υπευθυνότητας και μεταρρύθμισης εφαρμόζουμε και στην Παιδεία, με τη νέα χρονιά να βρίσκει τα Δημόσια Πανεπιστήμια με επικαιροποιημένους φοιτητικούς καταλόγους, μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης διαγραφής μη ενεργών φοιτητών, 308.605 στο σύνολο, που είχαν εγγραφεί ακόμη και πριν από δεκαετίες. Το καθεστώς των «αιωνίων» αδικούσε τα Ιδρύματα και τους ενεργούς φοιτητές. Η φοιτητική ιδιότητα δεν ισχύει εφ’ όρου ζωής σε κανένα σύγχρονο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο. Βέβαια, το νέο πλαίσιο δεν είναι άκαμπτο: προβλέπει εξαιρέσεις και ευελιξία για εργαζόμενους φοιτητές, λόγους υγείας και σοβαρές οικογενειακές υποχρεώσεις, δίνοντας σε χιλιάδες νέους μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, κάτι που έκαναν. Αυτός ο σχεδιασμός είναι προϋπόθεση για την αναβάθμιση της ποιότητας των σπουδών και της καθημερινής ακαδημαϊκής λειτουργίας, καθώς και για τη βελτίωση των ποιοτικών κριτηρίων που συνεκτιμώνται στην αξιολόγηση των ελληνικών πανεπιστημίων στις διεθνείς κατατάξεις.
Με την ευκαιρία να θυμίσω τον τερματισμό μιας πολυετούς κατάληψης σε κοινόχρηστους χώρους στη Φοιτητική Εστία του Πανεπιστημίου Αθηνών στου Ζωγράφου. Με τη συνεργασία της Πρυτανείας και της διοίκησης του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης, η Ελληνική Αστυνομία απομάκρυνε τους καταληψίες -άτομα που ουδεμία σχέση είχαν με το Πανεπιστήμιο -και πλέον οι χώροι, ένα γυμναστήριο και 32 αποθήκες, αφού αποκατασταθούν θα δοθούν πάλι για χρήση από τους ενοίκους της φοιτητικής εστίας.
Περνώ τώρα στον τομέα της δημόσιας υγείας.
Από την Πέμπτη ο «Άγιος Σάββας», το μεγαλύτερο ογκολογικό νοσοκομείο της χώρας, κάνει ένα μεγάλο βήμα μπροστά: από τις 5 χειρουργικές αίθουσες, λειτουργούν πλέον 11, χάρη στην ανακαίνιση 9 αιθουσών. Η σημαντική εν λειτουργία αναβάθμιση της υποδομής του Νοσοκομείου ήταν ένα απαιτητικό εγχείρημα που κατέστη δυνατό, όπως επισήμανε και ο Υπουργός Υγείας, χάρη στις υπεράνθρωπες προσπάθειες των εργαζομένων και την αποφασιστικότητα των Διοικήσεων. Έτσι, ο «Άγιος Σάββας» ενισχύεται ουσιαστικά, ώστε να συνεχίσει για τις επόμενες δεκαετίες να προσφέρει ποιοτικές υπηρεσίες υγείας στους ασθενείς, με λιγότερες αναμονές. Πρόκειται για ακόμη μία εμβληματική επένδυση στη δημόσια υγεία για την οικοδόμηση του νέου ΕΣΥ.
Από αύριο ξεκινά το Πρόγραμμα Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης, καθώς ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες για την εκπαίδευση των παρόχων. Έχουν εγκριθεί περίπου 2.500 αιτήσεις γονέων και κηδεμόνων, οι οποίοι θα λάβουν voucher έως 800 ευρώ τον μήνα για εξειδικευμένες θεραπείες, όπως εργοθεραπεία, λογοθεραπεία και άλλες υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής στήριξης των παιδιών τους. Είναι μια παρέμβαση που ξέρουμε ότι δεν λύνει τα πάντα, αλλά κάνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: βοηθά έγκαιρα, μειώνει ένα μέρος του κόστους και δίνει στις οικογένειες περισσότερες επιλογές σε μια απαιτητική καθημερινότητα. Η στήριξη παρέχεται πέραν των θεραπειών που ήδη καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ για παιδιά με νευροαναπτυξιακά προβλήματα και λειτουργικές δυσκολίες και τις οικογένειές τους. Και αυτός είναι ένας τρόπος να κάνουμε την καθημερινότητα λίγο πιο διαχειρίσιμη για τις οικογένειες αυτές.
Συνεχίζω με ένα ζήτημα που αφορά όλους μας: το νερό.
Η ΕΥΔΑΠ έχει σχεδιάσει ένα πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ για να θωρακίσει την Αττική έναντι της λειψυδρίας, καθώς το λεκανοπέδιο είναι αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη κρίση της τελευταίας τριακονταετίας ως προς την επάρκεια νερού. Πρόκειται για ένα σχέδιο δεκαετίας, με νέες υποδομές και αναβάθμιση των υφιστάμενων, καλύτερη διαχείριση των αποθεμάτων, αυστηρότερη παρακολούθηση του δικτύου ύδρευσης, αλλά και με επαναχρησιμοποίηση του νερού. Για τη χρηματοδότηση των ζωτικής σημασίας αυτών έργων έγινε αναπροσαρμογή των τιμολογίων, τα οποία ωστόσο παραμένουν τα φθηνότερα στην Ευρώπη. Είναι μια μάχη που πρέπει να τη δώσουμε όλοι μαζί: το κράτος με τις κατάλληλες υποδομές και οι πολίτες με συνετή διαχείριση του νερού και αποφυγή της σπατάλης.
Να έρθω στον χώρο της Δικαιοσύνης, καθώς και εδώ η νέα χρονιά φέρνει αλλαγές, με την εφαρμογή του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Εκτός των άλλων, καθιστά υποχρεωτικό τον ορισμό δικασίμου κάθε υπόθεσης το αργότερο σε 210 ημέρες από την κατάθεση της αγωγής, δηλαδή 7 μήνες και έως 10 μήνες αν πρόκειται για κατοίκους εξωτερικού. Για να συγκρίνουμε με ό, τι συνέβαινε έως 31/12/2025, οι υποθέσεις στην τακτική δικαιοσύνη είχαν δικάσιμο σε 1.170 έως 1.315 ημέρες από την κατάθεση της αγωγής. Μιλάμε για χρόνια αναμονής. Αυτά τελειώνουν.
Από τη Δικαιοσύνη περνώ στην καθημερινότητα όλων μας, στην ασφάλεια στους δρόμους, καθώς ο αυστηροποιημένος Νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και η εντατική αστυνόμευση στους δρόμους αποδίδουν. Το 2025 σημειώθηκε η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση θανατηφόρων τροχαίων που έχει καταγραφεί ποτέ από χρονιά σε χρονιά στη χώρα μας, ύψους 21,5%. Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, 522 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους, αριθμός χαμηλότερος ακόμη και από το έτος της πανδημίας, όταν η κυκλοφορία ήταν δραστικά περιορισμένη. Το δε 2024 οι νεκροί είχαν φτάσει τους 665. Δεν πανηγυρίζουμε για αριθμούς. Τους αναφέρουμε για τις ζωές που σώθηκαν. Είναι ενδεικτικό ότι την εορταστική περίοδο διενεργήθηκαν χιλιάδες αλκοτέστ, με αναλογικά ελάχιστα θετικά αποτελέσματα, κάτι που δείχνει ότι οι οδηγοί αλλάζουν σταδιακά συμπεριφορά. Η προσπάθειά μας για λιγότερα τροχαία θα συνεχιστεί, με παρεμβάσεις και κανόνες που ήδη εφαρμόζονται και με σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή.
Την Τετάρτη, στη συνάντηση του Υπουργού Ανάπτυξης με τους εκπροσώπους των λαϊκών αγορών, επιβεβαιώθηκε η συμφωνία για την ουσιαστική ενίσχυση του θεσμού, ως αποτέλεσμα ενός διαλόγου που κράτησε σχεδόν τέσσερις μήνες. Το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει πλέον έτοιμη μια νομοθετική πρωτοβουλία που αναβαθμίζει ριζικά τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και διευκολύνοντας έμπρακτα την είσοδο νέων παραγωγών και επαγγελματιών. Οι βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την πλήρη ψηφιοποίηση των αδειών και τη μετατροπή τους σε αορίστου χρόνου, την προκήρυξη όλων των κενών θέσεων, την καθιέρωση ηλεκτρονικής κλήρωσης και τη δημιουργία μιας σύγχρονης Ψηφιακής Πύλης Λαϊκών Αγορών. Παράλληλα, προβλέπεται ο καθορισμός ανώτατου ημερήσιου τέλους, η απλοποίηση διαδικασιών όπως η αλλαγή θέσης ή αγοράς και η βελτίωση του πλαισίου μεταβίβασης και αναπλήρωσης. Επιπλέον, θεσμοθετείται ποσοστό 10% εποχικών θέσεων για παραγωγούς σε κάθε λαϊκή αγορά, καθώς και η δυνατότητα δημιουργίας λαϊκών αγορών παραγωγών, με πρωτοβουλία των δήμων και των φορέων λειτουργίας. Στην ίδια κατεύθυνση στήριξης, κινήσεις όπως η κατάργηση της υποχρέωσης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για την ανανέωση αδειών τον Δεκέμβριο του 2024 διασφάλισαν την απρόσκοπτη εργασία χιλιάδων ανθρώπων, αποτρέποντας τον κίνδυνο απώλειας της δουλειάς τους.
Από τα «μικρά» που όμως κάνουν τη διαφορά:
στο εξής θα γίνεται ηλεκτρονικά η διακίνηση των απαιτούμενων δικαιολογητικών για την έκδοση διαβατηρίων από τις Υπηρεσίες παραλαβής των αιτημάτων προς τη Διεύθυνση Διαβατηρίων και Εγγράφων Ασφαλείας του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας. Στην πράξη αυτό σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία, ταχύτερη και ασφαλέστερη εξυπηρέτηση των πολίτων τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της ασφάλειας της διαδικασίας. Η νέα εφαρμογή σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε χωρίς καμία επιβάρυνση σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, με απόλυτη διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Κλείνω με μια εξαιρετικά θετική είδηση για τον αθλητικό κόσμο. Ολοκληρώθηκε η τοποθέτηση σε θέσεις του Δημοσίου 111 διακεκριμένων πρωταθλητών και πρωταθλητριών μας -τόσο τυπικών όσο και Ατόμων με Αναπηρία- με δικαιώματα διορισμού, που εκκρεμούσαν ακόμη και από το 2014 και καλύπτουν όλη την περίοδο από τότε έως και το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η αποκατάστασή τους σηματοδοτεί την ομαλοποίηση ενός πολύ σημαντικού θεσμικού προνομίου για τις σπουδαίες διεθνείς διακρίσεις τους, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις οι πρωταθλητές και οι πρωταθλήτριές μας περίμεναν έως και 11 χρόνια. Έγινε πράξη, λοιπόν, με σεβασμό στην προσφορά των αθλητών και αθλητριών που τίμησαν τη χώρα και τον αθλητισμό μας.
Αυτά για την πρώτη μας ανασκόπηση του έτους. Ελπίζω να μην σας κούρασα! Ραντεβού, φυσικά, την επόμενη Κυριακή. Καλημέρα!