Οι αποτυχίες της κυβέρνησης στη δυτική Λιβύη επιδεινώνουν το χάος, ενώ ο Εθνικός Στρατός εδραιώνει τον έλεγχο στα ανατολικά
Σε μια εξέλιξη που αντικατοπτρίζει το βάθος της κρίσης ασφαλείας που μαστίζει τη χώρα, οι διεθνείς εκτιμήσεις αποκάλυψαν την παρουσία περίπου 29 εκατομμυρίων όπλων εκτός κυβερνητικού ελέγχου στην Τρίπολη.
Οι παρατηρητές το έχουν χαρακτηρίσει αυτό ως «ωρολογιακή βόμβα» που απειλεί όχι μόνο την εσωτερική σταθερότητα αλλά και την πολιτική ειρήνη στις γειτονικές χώρες.
Αυτά τα όπλα, που κυμαίνονται από ελαφρά έως μεσαία έως βαριά, δεν αποτελούν πλέον απλώς μια κληρονομιά της επανάστασης του 2011.
Έχουν γίνει ένα εργαλείο επιρροής που ασκούν ένοπλες ομάδες που ελέγχουν βασικούς κρατικούς θεσμούς στην πρωτεύουσα, την Τρίπολη, και τις δυτικές πόλεις.
Εν τω μεταξύ, ο Εθνικός Στρατός της Λιβύης στα ανατολικά ξεχωρίζει ως ένα διαφορετικό μοντέλο, έχοντας αποκαταστήσει την εξουσία του θεσμού και επιβάλει ασφάλεια μετά από σκληρές μάχες κατά της τρομοκρατίας.
Συνεχιζόμενη αποτυχία περιορισμού της διάδοσης των όπλων
Από την κατάρρευση των κρατικών θεσμών μετά τα γεγονότα του 2011, οι αποθήκες όπλων έχουν αδειάσει, με τα όπλα να γίνονται πιο εύκολα διαθέσιμα από τους ίδιους τους πολίτες. Ενώ ο δηλωμένος στόχος ήταν η προστασία της επανάστασης, οι ένοπλες ομάδες έχουν μετατραπεί σε μια «παράλληλη αρχή» που διέπει τις περιοχές επιρροής τους σύμφωνα με τη λογική της βίας, όχι του νόμου.
Ο στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Άντελ Αμπντελκάφι εξηγεί ότι ένα μεγάλο μέρος των όπλων λεηλατήθηκε από οπλοστάσια κατά τη διάρκεια του 2011 και οι διαδοχικές κυβερνήσεις έκτοτε δεν έχουν καταφέρει να τα καταγράψουν ή να τα συλλέξουν.
Επισημαίνει ότι η Τρίπολη δεν είναι πλέον απλώς μια αγορά για αυτά τα όπλα, αλλά έχει γίνει μια σημαντική οδός διαμετακόμισης για το λαθρεμπόριο τους σε γειτονικές χώρες στο αφρικανικό Σαχέλ, περιπλέκοντας περαιτέρω την περιφερειακή κρίση ασφάλειας.
Σε μια βαθύτερη ανάλυση, ο πολιτικός αναλυτής Χοσάμ αλ-Φάνιτς υποστηρίζει ότι ο πυρήνας του προβλήματος δεν είναι αριθμητικός, αλλά μάλλον πολιτικός και δομικός.
Η απουσία μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για τον αφοπλισμό ή την ενσωμάτωση ένοπλων ομάδων σε επίσημους κρατικούς θεσμούς έχει μετατρέψει το ζήτημα σε διαπραγματευτικό χαρτί για αντίπαλες πολιτικές δυνάμεις.
Ο Αλ-Φάνιτς προσθέτει ότι οι διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν ευνοήσει μια πολιτική προσωρινού περιορισμού και διαχείρισης προσωρινών ισορροπιών δυνάμεων έναντι ενός ολοκληρωμένου έργου για την ανοικοδόμηση του τομέα ασφάλειας, διατηρώντας έτσι τα όπλα αναπόσπαστο μέρος της εξίσωσης πολιτικής εξουσίας.
Από την προστασία της επανάστασης στην οικονομία της επιρροής
Στην πρωτεύουσα, την Τρίπολη, και στις δυτικές πόλεις, ο ρόλος των ένοπλων ομάδων εκτείνεται πέρα από τις περιοδικές συγκρούσεις για επιρροή· περιλαμβάνει τον έλεγχο βασικών τομέων της οικονομίας και της διοίκησης.
Σύμφωνα με αναλυτές, αυτές οι ομάδες προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από τοπικές δομές, δομές που βασίζονται σε πόλεις ή γειτονιές, γεγονός που τους δίνει τη δυνατότητα να ελέγχουν περιοχές και να τις μετατρέπουν σε «φέουδα ασφαλείας».
Ενώ αυτές οι πολιτοφυλακές λειτουργούν με επίσημες ονομασίες που συνδέονται θεωρητικά με το Υπουργείο Εσωτερικών ή Άμυνας, διατηρούν πλήρη αυτονομία τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.
Οι παρατηρητές σημειώνουν ότι αυτές οι ένοπλες ομάδες έχουν μετατρέψει την πρωτεύουσα σε «λάφυρα εξουσίας» που μοιράζονται μεταξύ των μεγάλων ταξιαρχιών που ελέγχουν αεροδρόμια, κυρίαρχους θεσμούς και συνοριακά περάσματα, θέτοντας ουσιαστικά την απερχόμενη κυβέρνηση του Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά σε θέση ομήρου και όχι κυβερνήτη.
Προηγούμενες προσπάθειες απομάκρυνσης αυτών των σχηματισμών από κατοικημένες περιοχές, όπως το Στρατόπεδο 77 ή η Μηχανή Υποστήριξης Σταθεροποίησης, έχουν αποδειχθεί απλώς επιφανειακές, αντιμετωπίζοντας γρήγορα προβλήματα ασφάλειας και φυλετικών πολυπλοκοτήτων που εμποδίζουν την εφαρμογή τους.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναδιαμορφώνουν την αποτροπή
Παρά το συνεχιζόμενο χάος, το τοπίο ασφαλείας βιώνει σημαντικές αλλαγές στη φύση της σύγκρουσης. Τα μεσαία και βαριά όπλα δεν αναπτύσσονται πλέον αδιακρίτως όπως συνέβαινε στα πρώτα χρόνια, αλλά τώρα υπόκεινται σε de facto ρυθμίσεις εντός συγκεκριμένων σφαιρών επιρροής. Σύμφωνα με τον αναλυτή Hossam al-Fanich, η εισαγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη σύγκρουση έχει αλλάξει ριζικά την εξίσωση αποτροπής. Η κατοχή ισχύος εκτός των υφιστάμενων ζωνών ελέγχου έχει γίνει πιο δαπανηρή και επικίνδυνη, μειώνοντας έτσι το περιθώριο για ανεξέλεγκτη δράση από ορισμένους δρώντες.
Η Λιβύη βρίσκεται σήμερα σε ένα επικίνδυνο σταυροδρόμι: είτε να ξεκινήσει την οικοδόμηση ενός κράτους θεσμών που μονοπωλεί την εξουσία και επιβάλλει τον νόμο, είτε να συνεχίσει να βυθίζεται στην άβυσσο του χάους, το τίμημα του οποίου πληρώνεται καθημερινά από τις ζωές αθώων ανθρώπων και τους πόρους ενός λαού που περίμενε εδώ και καιρό ένα κράτος που απολαμβάνει ασφάλεια και σταθερότητα.
Akhbarlibya24.net
—