Ιωάννου του Θεολόγου – 8 Μαίου: Ο αγαπημένος μαθητής του Κυρίου που έφερε στο δρόμο του πολλούς ειδωλολάτρες

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ: Αρχιμανδρίτου Φωτίου Ιωακείμ

– Σήμερα η αγία του Χριστου Εκκλησία, αγαπητοί μου εν Κυρίω αδελφοί, επιτελει λαμπρή καί χαρμόσυνη πανήγυρη. Σήμερα εορτάζουμε τή μνήμη ενός από τούς δώδεκα αποστόλους του Κυρίου, ενός από τούς κορυφαίους αποστόλους, του αγίου ενδόξου ευαγγελιστου, επιστηθίου, φίλου, παρθένου καί ηγαπημένου μαθητου του Κυρίου, Ιωάννου του Θεολόγου.

Γι᾽ αυτό συναθροισθήκαμε κι εμεις στόν παλαιό καί λαμπρό τουτο ναό του Θεολόγου, στό ευλογημένο τουτο χωριό, γιά νά τιμήσουμε τό κατά δύναμη καί ευχαριστήσουμε κατά χρέος, γιά όσα προσέφερε καί προσφέρει σ᾽ εμας, τόν μέγιστο τουτον άγιο, μέ ψαλμούς καί άσματα πνευματικά, καί νά δοξάσουμε συνάμα τόν Θεό, «τόν ενδοξαζόμενον εν τοις αγίοις αυτου».

Ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος καταγόταν από τή Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας, άσημη κώμη στά παράλια της λίμνης Γενησαρέτ. Ηταν υιός του Ζεβεδαίου καί της Σαλώμης, θυγατέρας του μνήστορος της Θεοτόκου Ιωσήφ, γι᾽ αυτό καί ο Κύριος ημων Ιησους Χριστός θεωρειται ως θειος του αποστόλου Ιωάννου. Η Σαλώμη υπηρξε καί μία από τίς Μυροφόρες γυναικες.

Ο Ιωάννης, μαζί μέ τόν μεγαλύτερο αδελφό του Ιάκωβο ηταν ψαράδες στή λίμνη της Γαλιλαίας ή θάλασσα της Τιβεριάδος, όπως αλλοιως αποκαλειται στά Ευαγγέλια, καί βοηθουσαν τόν πατέρα τους στό ψάρεμα, ηταν δέ καί συνέταιροι μέ τούς δύο συγχωριανούς τους καί αυταδέλφους Πέτρο καί Ανδρέα.

Οι τέσσερεις αυτοί ψαράδες, μαζί καί μέ άλλους ευλαβεις συμπατριωτες τους,

όπως ο Φίλιππος καί ο Ναθαναήλ, γαλουχημένοι στόν μωσαϊκό Νόμο καί τά κηρύγματα των προφητων γιά τήν έλευση του Μεσσία Χριστου, έγιναν αρχικά μαθητές του Τιμίου Προδρόμου καί Βαπτιστου, πού κήρυττε τή μετάνοια καί βάπτιζε συμβολικά τούς ανθρώπους στόν Ιορδάνη ποταμό.

Όταν δέ ο Χριστός μας, μετά τή βάπτισή Του καί τήν τεσσαρακονθήμερη νηστεία, κατηλθε από τό Σαραντάριο όρος στήν έρημο, ο Πρόδρομος τόν υπέδειξε στούς μαθητές του Ανδρέα καί Ιωάννη, πού εκείνη τήν ώρα συζητουσαν μαζί του, ως τόν προσδοκώμενο Μεσσία, λέγοντας: «Ίδε ο αμνός του Θεου» (Ιω. 1,29).

Κι αφου κι αυτοί καί οι πιό πάνω συγχωριανοί τους γνώρισαν τόν Ιησου καί τόν ακολούθησαν γιά λίγο διάστημα, επιβεβαιώθηκαν από όσα θαυμαστά καί παράδοξα ειδαν καί άκουσαν κοντά στόν θειο Διδάσκαλο, ότι πράγματι αυτός ηταν η προσδοκία του Ισραήλ καί των εθνων, ο σαρκωθείς γιά τή σωτηρία των ανθρώπων Υιός καί Λόγος του Θεου, «όν έγραψε Μωϋσης εν τω νόμω καί οι προφηται» (Ιω. 1, 46).

Γι᾽αυτό, κι όταν σέ λίγο τούς κάλεσε επίσημα πλέον καί οριστικά ο Δεσπότης Χριστός νά Τόν ακολουθήσουν, γιά νά γίνουν αλιεις, ψαράδες ανθρώπων μέ τόν ευαγγελικό κήρυγμα, καί νά τούς εκβάλλουν από τήν αλμυρή θάλασσα της απιστίας καί της αμαρτίας, αυτοί αμέσως, χωρίς δισταγμό καί αναβολή, εγκατέλειψαν τά πάντα καί Τόν ακολούθησαν διά βίου.

Από τήν ώρα εκείνη, ο Ιωάννης ουδέποτε αποχωρίσθηκε από τόν αγαπημένο του Διδάσκαλο καθόλη τή ζωή του. Γιά τή μεγάλη του λοιπόν αρετή καί τήν ψυχική του καθαρότητα, εντάχθηκε από τόν Χριστό, μαζί μέ τόν αδελφό του Ιάκωβο καί τόν Πέτρο, στόν στενώτερο κύκλο των μαθητων Του. Αυτούς τούς τρεις ειναι πού πηρε μαζί του ο Κύριος στήν ανάσταση της θυγατέρας του Ιαείρου, στή Μεταμόρφωσή του στό όρος Θαβώρ καί στήν αγωνιώδη του προσευχή πρίν τό άχραντο Πάθος στό κηπο της Γεθσημανη. Διακρίθηκε λοιπόν ο Ιωάννης γιά τή φλογερή αγάπη καί ολόψυχη αφοσίωση πρός τόν Χριστό.

Γι᾽ αυτό καί τόσο αγαπήθηκε απ᾽ Αυτόν, ώστε έγινε ο κατεξοχήν ηγαπημένος μαθητής Του. Αυτός ανέπεσε στό στηθος του Ιησου κατά τόν Μυστικό Δειπνο, αυτός μόνος μέ τή Θεοτόκο παρέμεινε άφοβος στό σταυρικό Του Πάθος, γι᾽ αυτό καί κατέστη από τόν Κύριο αδελφός Του καί υιός της Παναγίας Μητρός του: «Γύναι, ίδε ο υιός σου… (Ιωάννη), ίδε η μήτηρ σου». Κι από τήν ώρα εκείνη ο παρθένος μαθητής έλαβε τήν παρθένο Μητέρα στόν οικο του (Ιω.19,26-27).

Καί, μετά τήν ανάσταση καί τήν ανάληψη στούς ουρανούς του Κυρίου καί τήν κάθοδο του Αγίου Πνεύματος κατά τήν Πεντηκοστή,

περιηλθε ο Ιωάννης, πλειστα όσα μέρη της Μικρας Ασίας, μέ κόπους καί θλίψεις καί διωγμούς, κηρύσσοντας τό Ευαγγέλιο της ουράνιας βασιλείας καί θαυματουργώντας.

Τελικά, μαζί μέ τόν μαθητή του Πρόχορο, ένα από τούς επτά διακόνους καί εβδομήκοντα αποστόλους, πεζοπορωντας, έφθασαν στήν Έφεσο. Στή μεγαλόπολη τούτη, μέσα σέ πολλούς πειρασμούς καί δοκιμασίες, μέ τήν αγιότητα της ζωης του καί τά μεγάλα του θαύματα, κατόρθωσε ο Ιωάννης νά μεταστρέψει στήν πίστη του Χριστου πληθος ειδωλολατρων. Πολλοί τότε Εφέσιοι, πού επέμειναν μέ πάθος στή λατρεία των ειδώλων, κατήγγειλαν μέ αναφορά τους τόν Ιωάννη γιά τήν ιεραποστολική του δράση στόν Ρωμαιο αυτοκράτορα Δομιτιανό (81-96), καί πέτυχαν τήν εξορία του μαζί μέ τόν Πρόχορο στή νησο Πάτμο.

Μά καί τουτο υπηρξε Θεου οικονομία, γιατί κι εκει ο Θεολόγος μέ τό θεόπνευστο κήρυγμα, τήν αγία βιοτή του καί τά πολλά καί εξαίσια θαύματα, πού τέλεσε, οδήγησε στό φως του ευαγγελίου του Χριστου πλείστους όσους κατοίκους του νησιου. Εκει ευρισκόμενος, κάποια Κυριακή, ενω προσευχόταν σ᾽ ένα σπήλαιο, ο βράχος επάνω του σχίσθηκε στά τρία καί εμφανίσθηκε μέσα σέ επτά λυχνίες ο Χριστός μέσα σέ υπέρλαμπρο φως, καί φώτισε τόν αγαπημένο του μαθητή νά συγγράψει τό συγκλονιστικό βιβλίο της Αποκαλύψεως. Τό έτος 98, ο αυτοκράτορας Τραϊανός ανακάλεσε μέ διάταγμά του τόν Ιωάννη από τήν Πάτμο στήν Έφεσο, όπου συνέγραψε, υπαγορεύοντας στόν μαθητή του Πρόχορο, τό Ευαγγέλιο, πού φέρει τό όνομά του, καί πού ειναι τό τελευταιο χρονολογικά βιβλίο πού γράφηκε της Καινης Διαθήκης.

Σύμφωνα μέ τά Συναξάριά του, ο απόστολος Ιωάννης ηταν 56 ετων, όταν αναχώρησε από τά Ιεροσόλυμα, 9 χρόνια κήρυττε στήν Έφεσο, 15 χρόνια στήν Πάτμο καί 26 καί πάλι στήν Έφεσο, όπου καί εκοιμήθη ειρηνικά σέ ηλικία σχεδόν 106 ετων. Ειναι δέ ο μόνος από τούς αποστόλους, πού δέν τελειώθηκε μαρτυρικά, άνκαι υπέμεινε στή ζωή του πολλές θλίψεις καί δοκιμασίες.

Γιά τόν ιδιαίτερα αγαπημένο απ᾽ Αυτόν μαθητή Του, ο Ιησους μας οικονόμησε καί αυτή τήν εξαίρετη χάρη, δηλαδή τή μετάστασή του στούς ουρανούς, πού τιμα η Εκκλησία μας στίς 26 Σεπτεμβρίου. Τί σημαίνει όμως μετάσταση; Σημαίνει ότι ο απόστολος Ιωάννης, όπως ακριβως καί ο ίδιος ο Χριστός αλλά καί η Παναγία μας, αναστήθηκε εκ νεκρων καί αναλήφθηκε μέ τό σωμα στούς ουρανούς!

Κι αυτή βέβαια η ιδιαίτερη χάρη του επιφυλάχθηκε γιά τίς μεγάλες αρετές του, καί μάλιστα γιά τήν άκρα καθαρότητα καί παρθενία ψυχης καί σώματος, πού τήρησε! Κι όπως ωραιότατα σημειώνει στό Εγκώμιό του στόν Ιωάννη Θεολόγο ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμας: «Μόνο αυτός από τούς αποστόλους καί όλους τούς πρίν απ᾽ αυτόν καί μετά απ᾽ αυτόν περιβόητους κατόρθωσε νά καλειται από όλους παρθένος, γιατί, όπως φαίνεται, μόνος αυτός φύλαξε σ’ όλο τόν βίο του καί τά δύο, καί τήν ψυχή καί τό σωμα, καί τόν νου καί τίς αισθήσεις, καθαρά.

Τήν παρθενία του σώματος βέβαια λίγοι τήν κράτησαν, αλλά τή γνωρίζουν σχεδόν όλοι, της ψυχης όμως ακριβής παρθενία ειναι η ασυμβίβαστη γνώμη πρός κάθε αμαρτία. Ώστε μέ τό προσωνύμιο αυτό, δηλ. τό, παρθένος, προσμαρτυρειται στόν Ιωάννη σχεδόν η αναμαρτησία. Γι’ αυτό καί έγινε αγαπημένος στόν μόνο από τή φύση του αναμάρτητο Χριστό, καί αυτό τό επώνυμο μόνος αυτός από όλους τό απέκτησε.»

Σήμερα, η Εκκλησία μας τιμα τόν Θεολόγο Ιωάννη γιά ένα άλλο μεγάλο καί θαυμαστό γεγονός. Μετά τή μετάστασή του στούς ουρανούς, ο κενός του τάφος στήν Έφεσο κατέστη πηγή θαυμάτων. Κάθε χρόνο δηλαδή, κατά τίς 8 Μαίου, ο τάφος του ανέβλυζε μέ τή χάρη του Αγίου Πνεύματος ένα ειδος σκόνης, τό οποιο οι εντόπιοι αποκαλουσαν «Μάννα», καί η οποία θεράπευε τίς ασθένειες της ψυχης καί του σώματος όσων αλείφονταν μέ αυτή μέ πίστη.

Αλλά, επειδή η Εκκλησία μας προβάλλει τούς αγίους, καί μάλιστα στίς πανηγύρεις τους, ως πρότυπα ζωης, γι᾽ αυτό καί διαβάζονται σ᾽ αυτές οι Βίοι τους, γιά νά τούς μιμηθουμε κι εμεις τό κατά δύναμη, άς αγωνισθουμε μέ τή χάρη του Θεου, σάν καλές μέλισσες, νά πάρουμε κάτι από τή γύρη των πανεύοσμων ανθέων των αρετων του Ιωάννου του Θεολόγου. Ποιές ηταν αυτές; Ήδη τίς περιγράψαμε: Η θερμή του πίστη στόν Θεό, η αγνότητα καί καθαρότητά του, η ελπίδα, η υπακοή στό θειο θέλημα καί πλειστες άλλες˙ ιδιαίτερα όμως, η κορυφαία καί θεώνυμη αγάπη, η διπλή αγάπη, στόν Θεό καί τόν άνθρωπο.

Καί γιά τήν αρετή τούτη ειναι γεμάτα τά έργα του, τά βιβλία του στήν Καινή διαθήκη, εξαιρέτως δέ η Α´ Καθολική Επιστολή του, πού αποτελει άφθαστο εγκώμιο της αγάπης καί αποπνέει όλο τό θεοστάλακτο άρωμά της: «Αγαπητοί, αγαπωμεν αλλήλους», γράφει εκει μεταξύ άλλων, «ότι η αγάπη εκ του Θεου εστι, καί πας ο αγαπων εκ του Θεου γεγέννηται καί γινώσκει τόν Θεόν. ο μή αγαπων ουκ έγνω τόν Θεόν, ότι ο Θεός αγάπη εστίν.» Καί, δέν νοειται αγάπη πρός τόν Θεό, τονίζει θεόπνευστα ο ίδιος, χωρίς αγάπη στόν πλησίον μας, στόν κάθε συνάνθρωπό μας.

Καί η αγάπη δέν ειναι ασφαλως μόνο λόγια˙ ειναι κατεξοχήν έργα! Μέ όποιο τρόπο μπορουμε, επιβάλλεται κι εμεις νά τήν εξασκουμε, απαλύνοντας τόν πόνο καί τίς ανάγκες των πλησίον μας. Γιατί, χωρίς τήν αγάπη, τήν ελεήμονα διάθεση, δέν θά ιδουμε πρόσωπο Θεου! Φθάνει νά αναλογισθουμε τήν ευαγγελική περικοπή της Κρίσεως: Εκει ιδιαίτερα μας ζητειται λόγος γιά τά έργα της αγάπης στούς εμπερίστατους αδελφούς μας, άν τά πράξαμε ή όχι!

Άς παρακαλέσουμε θερμά τόν Κύριο, αγαπητοί μου αδελφοί, νά μας δωρήσει καί νά επαυξήσει μέσα μας τούτη τήν μέγιστη αρετή της αγάπης, μέ τίς ικεσίες του ηγαπημένου Του καί μαθητη της αγάπης, ενδόξου αποστόλου Ιωάννου του Θεολόγου, πού τήν εορτή του πανηγυρίζουμε, καί όλων των αγίων, καί νά μας αξιώσει μέ τό έλεός του της βασιλείας των ουρανων. Αμήν!

[ekklisiaonline.gr]