Φιλιππικός Βαρδάνης – Ο υπαίτιος της Εικονομαχίας

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αυτοκράτορας του Βυζαντίου (711-713), αρμενικής καταγωγής. Βασίλευσε σε μια εποχή παρακμής για το Βυζάντιο, που ακολούθησε τον θάνατο του αυτοκράτορα Ηρακλείου.

Το πραγματικό του όνομα ήταν Βαρδάνης (από τον αρμενικό Βαρντάν, που σημαίνει τριαντάφυλλο) και ήταν γιος του πατρικίου Νικηφόρου. Οι χρονικογράφοι Άγιος Θεοφάνης ο ομολογητής και Μιχαήλ ο Σύρος τον παρουσιάζουν ως ένα μορφωμένο άνδρα, με ευφράδεια λόγου. Από νωρίς ο Βαρδάνης έδειξε τη φιλοδοξία του να διεκδικήσει τον θρόνο του Βυζαντίου και επί αυτοκράτορος Τιβερίου Γ’ εξορίστηκε στην Κεφαλληνία.

Το 711 ανακλήθηκε από την εξορία και στάλθηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό Β’ στην Χερσώνα της Κριμαίας για να καταστείλει μία στάση. Εκεί κέρδισε την υποστήριξη των προκρίτων της περιοχής, αλλά και των Χαζάρων (λαού τουρκομογγολικής προελεύσεως και συμμάχου των Βυζαντινών), που κατοικούσαν στην ενδοχώρα της Κριμαίας.

Αφού πήρε με το μέρος του και τον στόλο, που είχε στείλει ο Ιουστινιανός Β’ για να καταστείλει τη στάση, ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας, με το ελληνικό όνομα Φιλιππικός, σε μια περίοδο κατά την οποία είχε αρχίσει ο εξελληνισμός της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Στη συνέχεια τέθηκε επικεφαλής του στόλου και με τη βοήθεια του στόλαρχου πατρίκιου Μαύρου στράφηκε κατά της Κωνσταντινούπολης, την οποία κατέλαβε εύκολα, καθώς ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Β’ απουσίαζε. Στις 4 Νοεμβρίου του 711 ανακηρύχθηκε και επισήμως αυτοκράτορας του Βυζαντίου με το όνομα Φιλιππικός.

Το πρώτο μέλημα του νέου αυτοκράτορα ήταν η σύλληψη και η θανάτωση του προκατόχου του Ιουστινιανού Β’ του Ρινότμητου, καθώς και του εξάχρονου γιου του Τιβέριου, ενέργεια που σηματοδότησε το τέλος της δυναστείας του Ηρακλείου.

Παρότι ανήλθε στο θρόνο ως ένας επιτυχημένος στρατιωτικός, κατά τη σύντομη βασιλεία του έδωσε προτεραιότητα στις θρησκευτικές υποθέσεις. Όπως και πολλοί αξιωματούχοι του Βυζαντίου αρμενικής καταγωγής, ο νέος αυτοκράτορας διέκειτο ευμενώς προς τον μονοθελητισμό (αιρετικό χριστιανικό δόγμα, το οποίο αναπτύχθηκε τον 7ο αιώνα για να συμφιλιώσει την Ορθοδοξία με τον μονοφυσιτισμό και πρέσβευε ότι ο Χριστός είχε δύο φύσεις -ανθρώπινη και θεϊκή- αλλά μία θέληση), τον οποίο ευνόησε ποικιλοτρόπως.

Η πρώτη του ενέργεια ήταν να απομακρύνει τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Κύρο, ο οποίος αντέδρασε, και στη θέση του να τοποθετήσει τον Ιωάννη ΣΤ’. Στη συνέχεια, ο Φιλιππικός συγκάλεσε σύνοδο στα ανάκτορα για να άρει την καταδίκη του μονοθελητισμού από τη ΣΤ’ Οικουμενική Σύνοδο (680-681).

Σε εφαρμογή αυτής της απόφασης, διέταξε την καταστροφή της εικόνας της Συνόδου που βρισκόταν στα ανάκτορα. Η ενέργεια αυτή, που προκάλεσε την αντίδραση και του Πάπα της Ρώμης, Κωνσταντίνου, θεωρείται από πολλούς ως η αρχή της Εικονομαχίας, που ταλάνισε τη Βυζαντινή αυτοκρατορία τα επόμενα χρόνια.

Η απόφαση αυτή του Φιλιππικού, παρά τη θρησκευτική της χροιά, ήταν πρωτίστως πολιτική απόφαση. Σκοπό της είχε την ενότητα της αυτοκρατορίας, που βρισκόταν υπό την απειλή των Αράβων στα νότια σύνορά της. Εκεί κυριαρχούσαν πληθυσμοί, που ασπάζονταν το μονοφυσιτικό δόγμα.

Στο στρατιωτικό πεδίο, οι Βούλγαροι πολιόρκησαν το 712 την Κωνσταντινούπολη, αλλά ηττήθηκαν κατά κράτος από τα στρατεύματα του θέματος του Οψικίου (πολιτικο-στρατιωτική περιοχή, που ταυτίζεται με τη σημερινή Μπούρσα της Τουρκίας), που έφερε από τη Μικρά Ασία ο Φιλιππικός. Μεγαλύτερη απειλή απετέλεσαν οι Άραβες, οι οποίοι κατέλαβαν ανεμπόδιστα πολλές πόλεις του Βυζαντίου, με επικεφαλής τον πρίγκηπα του χαλιφάτου των Ομεϊαδών, Μασαλμά (Maslamah bin Abd al-Malik) και έφθασαν μέχρι τη Μικρά Ασία.

Στα τέλη Μαΐου του 713 τα στρατεύματα του θέματος του Οψικίου, που στρατοπέδευαν στη Θράκη, επαναστάτησαν κατά του αυτοκράτορα, με επικεφαλής τον κόμητα Γεώργιο Βούραφο και τον πατρίκιο Θεόδωρο Μυάκιο. Με αιφνιδιαστική ενέργεια, ένα στρατιωτικό απόσπασμα, με επικεφαλής τον πρωτοστράτορα Ρούφο, εισήλθε στα ανάκτορα, όπου βρήκε τον Φιλιππικό «μεσημβρίζοντα», σύμφωνα με τα χρονικά της εποχής, δηλαδή να παίρνει τον μεσημεριανό του ύπνο, ύστερα από ένα εορταστικό συμπόσιο για τον πανηγυρισμό μιας νίκης των Πρασίνων στον ιππόδρομο.

Ο Φιλιππικός συνελήφθη και μεταφέρθηκε στον Ιππόδρομο, όπου ο Ρούφος τον τύφλωσε στις 3 Ιουνίου του 713. Νέος αυτοκράτορας του Βυζαντίου ανέλαβε την επομένη ο αρχιγραμματέας του παλατιού Αρτέμιος, ο οποίος ονόμασε εαυτόν Αναστάσιο Β’. Ο τυφλός Φιλιππικός εξορίσθηκε από τον νέο αυτοκράτορα σε μοναστήρι της Δαλματίας, όπου πέθανε στις αρχές του 714.

sansimera ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Προδοσία και ανικανότητα έριξαν το Μεσολόγγι (Μέρος Β’)

Το Μεσολόγγι προδόθηκε, δεν έπεσε. Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος  Η περίοδος πριν την πτώση του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1826) χαρακτηρίστηκε από έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, με την ελληνική...

Ποιοι θέλουν να ξεχάσουμε ότι η χούντα των Αθηνών άνοιξε την κερκόπορτα στην Κύπρο;

Είναι πιθανόν, η νεότερη γενιά των Ελλήνων, να πιστεύει πως κάποια μέρα, οι Τούρκοι , μια που δεν είχαν τίποτα καλύτερο να κάνουν, αποφάσισαν...

21 Απριλίου 1967: Η ραδιοφωνική αναγγελία του πραξικοπήματος

Στις 21 Απριλίου 1967, και ενώ είχαν προκηρυχθεί εκλογές για τις 28 Μαίου, αξιωματικοί του στρατού, υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη Γεωργίου Παπαδόπουλου, με...

Η αυτοκτονία του Αλέξανδρου Κορυζη την Μεγαλη Παρασκευη του 1941 με δύο σφαίρες στην καρδιά, σε ηλικία 56 ετών

Παρασκευή, 18 Απριλίου του 1941. Ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξανδρος Κορυζής αυτοκτονεί, προκειμένου να μη βρεθεί στη θέση να παραδώσει τη χώρα στους Γερμανούς,...

200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου

Σήμερα, Κυριακή των Βαίων του 2026, συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο των ελεύθερων πολιορκημένων Μεσολογγιτών οι οποίοι επί περίπου έναν χρόνο ήταν περικυκλωμένοι από...

ΕΟΚΑ: Η τελευταία επιστολή του Ιάκωβου Πατάτσου

Aγαπημένη μου μητέρα, Χαιρε. Ευρίσκομαι μεταξύ των αγγέλων. Τώρα απολαμβάνω τούς κόπους μου. Τό πνευμα μου φτερουγίζει γύρω από τόν θρόνο του Κυρίου. Θέλω νά...

25η Μαρτίου 1955 – Αμμόχωστος

25η Μαρτίου 1955 - ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ Ο Γρηγόρης Αυξεντίου φτάνει νωρίς το πρωί στο οίκημα της ΑΝΟΡΘΩΣIΣ στην Αμμόχωστο,μαζί με το Σωτηράκη Έλληνα, στενό του...

Γιώργος Βενετσάνος: Οι Ιστορικές Ανακρίβειες και η Πολυπλοκότητα του 1821

Οι Ιστορικές Ανακρίβειες και η Πολυπλοκότητα του 1821 Γράφει ο Γιώργος ΒενετσάνοςΗ ιστορία η επίσημη αρκετές φορές εμπεριέχει και ανακρίβειες ή ψέματα· στη συγκεκριμένη περίπτωση...

Σαν σήμερα ο ήρωας Ευαγόρας Παλληκαρίδης απαγχονίζεται από τους Άγγλους Δυνάστες…

Εννέα δευτερόλεπτα μέχρι τον θάνατο Τόσος χρόνος χρειάστηκε μέχρι να ξεψυχήσει στην αγχόνη ο ηρωικός Ευαγόρας Παλληκαρίδης. Το κυνικό ντοκουμέντο του άγγλου δημίου... Ο 18χρονος...

Η υπερήφανη αντίδραση του πατέρα του Γρηγόρη Αυξεντίου στο νεκροτομείο μπροστά στο καμμένο σώμα του γιου του

Όταν ο πατέρας τού Αυξεντίου, πήγε στο νεκροτομείο να αναγνωρίσει το καμμένο σώμα τού γιου του, δεν είπε τίποτα Χαμογέλασε και βγήκε έξω. Όταν απομακρύνθηκε...

Νίκος Δένδιας: Τιμάμε τη μνήμη του Γρηγόρη Αυξεντίου, 69 χρόνια μετά την ηρωική του θυσία

Τιμάμε τη μνήμη του Γρηγόρη Αυξεντίου, 69 χρόνια μετά την ηρωική του θυσία Ο «Σταυραετός του Μαχαιρά», ανιδιοτελής πατριώτης, επέλεξε με επίγνωση και αυταπάρνηση να...

Πώς Πετυχαίνουν οι Κορυφαίοι: Η Άγνωστη Μέθοδος Μελέτης της Ιστορίας

Ο Ναπολέων πέρασε ολόκληρη τη ζωή του προσπαθώντας να μοιάσει στον Ιούλιο Καίσαρα Ο Καίσαρας, με τη σειρά του, είχε ως απόλυτο είδωλο τον Μέγα...

Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ένα σύμβολο αγώνα

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1938 στην Τσάδα της επαρχίας Πάφου, χωριό της μητέρας του Ο πατέρας του καταγόταν από το χωριό...

Η Τουρκική Στρατιωτική Επιχείρηση του 1974 στην Κύπρο: Παραστρατιωτικές Δομές, Ανθρώπινες Απώλειες και τα Κατεχόμενα Ελληνοκυπριακά Εδάφη

Η Τουρκική Στρατιωτική Επιχείρηση του 1974 στην Κύπρο: Παραστρατιωτικές Δομές, Ανθρώπινες Απώλειες και τα Κατεχόμενα Ελληνοκυπριακά Εδάφη Γιάννης Βασίλης ΓιαϊλαλήΗ τουρκική στρατιωτική επιχείρηση του 1974...

Το ναζιστικό έγκλημα στις Βίγλες στις 24 Φεβρουαρίου 1944: Οι ναζί εκτελούν 212 πατριώτες, αντιστασιακούς και κομμουνιστές

"Το ναζιστικό έγκλημα στις Βίγλες": Σαν σήμερα, 24 Φεβρουαρίου 1944, οι ναζί εκτελούν (δολοφονούν) 212 πατριώτες, αντιστασιακούς και κομμουνιστές, στη θέση "Βίγλες" στην Μεγαλόπολη.Την...

Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων 21 Φεβρουαρίου 1913

Ο αγώνας για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων υπήρξε η σημαντικότερη στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και   Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο μέτωπο της Ηπείρου, κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου (5...

1945: Ο βομβαρδισμός της Δρέσδης

"Μέσα από τα χαλάσματα εξείχαν χέρια, πόδια, σπασμένα κρανία. Οι δεξαμενές νερού ήταν γεμάτες με πτώματα": Σαν σήμερα, τη νύχτα της 13 προς 14 Φεβρουάριου...

Οι Άγιοι Κύρος και Ιωάννης οι Ανάργυροι

Οι Άγιοι Μάρτυρες Κύρος και Ιωάννης άθλησαν κατά την εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284 – 305 μ.Χ.) Ο Άγιος Κύρος καταγόταν από την Αλεξάνδρεια, ενώ...

Τρεις Ιεράρχες: Πως καθιερώθηκε η εορτή τους

Την εορτή των Τριών Ιεραρχών καθιέρωσε ο Αλέξιος Κομνηνός το 1100 μΧ, αφενός για να τιμηθούν οι τρεις μεγάλοι Άγιοι της Εκκλησίας μας κι...

Οι Τρεις Ιεράρχες: Σύμβολα της εκκλησιαστικής κοινωνίας

Την 30ή Ιανουαρίου εορτάζει η Εκκλησία την μνήμη των τριών μεγάλων Ιεραρχών, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του ΧρυσοστόμουΔεν πρόκειται περί...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ