Κυκεώνας: Το «κοκτέιλ» που έπιναν οι αρχαίοι Έλληνες

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Για την δημιουργία της λέξης κοκτέιλ υπάρχουν πολλές εκδοχές, με μία από αυτές να υποστηρίζει ότι εμπνεύστηκε την εποχή της χαρτοπαιξίας στα ποταμόπλοια του Μισισιπή, με τους νικητές να φορούν ένα κόκκινο φτερό πετεινού (cock) και να δημιουργούν ένα ποτό- μίγμα από όλα τα ποτά που υπήρχαν στο μπαρ, ανακατεύοντάς το με ένα κουτάλι που έμοιαζε με ουρά πετεινού (tail).

Σύμφωνα με μια άλλη ιστορία, ένας εστιάτορας μαγείρευε κοτόπουλα και όταν τελείωνε το δείπνο προσέφερε στου πελάτες του ποτά στολισμένα με τα φτερά από τις ουρές τους, με τους Γάλλους να φωνάζουν «vive la cock tail».

Η επικρατέστερη εκδοχή, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η λέξη κοκτέιλ (cocktail) οφείλεται στη γαλλική λέξη coquetel, την ονομασία ενός μίγματος κρασιών, την οποία ο στρατηγός Lafayette έφερε το 1777 στην Αμερική, όταν έφτασε στη Φιλαδέλφεια.

Όπως θα υποστήριζαν, λοιπόν, οι περισσότεροι η έμφαση και η προσοχή που δίνεται στο κοκτέιλ αποτελεί μια νέα παγκόσμια «τάση», κάτι το οποίο, ιστορικά τουλάχιστον, ανατρέπεται.

Για παράδειγμα, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ή Ρωμαίοι ανακατεύανε το αλκοόλ με μπαχαρικά για την δημιουργία ιατρικών ελιξιρίων, ενώ οι Ατζέκοι στο Μεξικό χρησιμοποιούσαν οινοπνευματώδεις ουσίες κατά την διάρκεια τελετών θυσίας.

Την εποχή του Μεσαίωνα δεν ήταν λίγα εκείνα τα βασικά ηδύποτα που χρησιμοποιούσαν οι φαρμακοποιοί και οι μοναχοί για την συντήρηση ιατρικών βοτάνων, ενώ δεν ήταν πολύ νωρίτερα από το 1800 όταν εμφανίστηκε στην πιο σύγχρονη εκδοχή του.

Το κοκτέιλ των αρχαίων Ελλήνων και η αρπαγή της Περσεφόνης

Πιο «προχωρημένοι», ωστόσο, στο κομμάτι του κοκτέιλ φαίνεται να ήταν οι αρχαίοι Έλληνες, οι οποίοι απολαμβάνανε τον κυκεώνα, ένα ποτό φτιαγμένο από κριθάρι, νερό και διάφορα αρωματικά φυτά.

Ο κυκεώνας αναφέρεται στη μυθολογία και πιο συγκεκριμένα στην ιστορία με την αρπαγή της Περσεφόνης. Η κόρη της θεάς της γεωργίας, Δήμητρας, και του Δία μάγεψε με την ομορφιά της τον Πλούτωνα, τον θεό του Άδη, ο οποίος μόλις την αντίκρισε την ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα και αποφάσισε να την κλέψει.

Όπως αναφέρεται στον Ομηρικό ύμνο προς τη Δήμητρα, η νεαρή Περσεφόνη βρισκόταν στο Νύσιο πεδίο και μάζευε λουλούδια με την Αθηνά, την Άρτεμις και τις Ωκεανίδες, όταν απομακρύνθηκε από αυτές αναζητώντας το πιο όμορφο λουλούδι. Τότε ο Πλούτωνας βρήκε την ευκαιρία και όταν η Περσεφόνη έσκυψε να μαζέψει έναν νάρκισσο, άνοιξε η γη στη μέση και ένα άρμα εμφανίστηκε μπροστά της, με οδηγό τον Πλούτωνα, ο οποίος άρπαξε την όμορφη νεαρή.

Ο θρήνος της Δήμητρας τεράστιος, η οποία νυχθημερόν έψαχνε μάταια για την κόρη της. Κατά την διάρκεια της αναζήτησης της Περσεφόνης η Δήμητρα βρέθηκε στην Ελευσίνα, οι κάτοικοι της οποίας προσέφεραν στη θεά της γεωργίας να πιει κυκεώνα –σύμφωνα με τον Όμηρο η θέα Δήμητρα αρνήθηκε το κόκκινο κρασί που της προσφέρθηκε, ενώ δέχτηκε με ευχαρίστηση τον καμένο κυκεώνα– ένα ποτό παρασκευασμένο από κριθάρι, νερό και δυόσμο.

Έτσι απαρηγόρητη όπως ήταν η Δήμητρα, η λύπη της επηρέασε τις καλλιέργειες, οι οποίες άρχισαν να μαραζώνουν, με κανέναν καρπό να μην μπορεί να βλαστήσει. Η Ελευσίνα απειλήθηκε με λιμό και για να μην συμβεί κάτι τέτοιο ο Δίας διέταξε τον Ερμή να φέρει την Περσεφόνη από τον Άδη.

Η κόρη της Δήμητρας, λοιπόν, ζούσε για έξι μήνες με την μητέρα της (διάρκεια άνοιξης- καλοκαιριού) και για έξι με τον Πλούτωνα στον Κάτω Κόσμο (διάρκεια φθινοπώρου- χειμώνας).

Ο κυκεώνας, το ποτό που έπιναν οι μύστες κατά τα Ελευσίνια Μυστήρια

Με αυτόν τον τρόπο η γη της Ελευσίνας κάρπισε ξανά και έτσι θεσμοθετήθηκαν τα «Ελευσίνια Μυστήρια», προς τιμήν της θεάς Δήμητρας και της Περσεφόνης.

Από τις πιο ιερές και σεβαστές τελετές από όλες τις γιορτές της αρχαίας Ελλάδας, κατά την διάρκεια των οποίων οι μύστες έπιναν τον κυκεώνα στο αποκορύφωμα των Μυστηρίων για να σπάσουν την ιερή αποχή από το φαγητό και το ποτό –ένα «κοκτέιλ» ιδιαιτέρως αγαπητό και στους αρχαίους, έλληνες αγρότες, με τους αριστοκράτες να το αποφεύγουν καθώς ήταν γνωστό ως ποτό των αγροτών.

Ο κυκεώνας, λοιπόν, ήταν φτιαγμένος κυρίως από χοντροαλεσμένο κριθάρι, νερό και διάφορα βότανα (κυρίως μέντα), ενώ αναφορές γίνονται και σε κάποια μυρωδικά, όπως το κύμινο.

Το συγκεκριμένο ποτό αναφέρεται και στα ομηρικά κείμενα, όπως η Ηλιάδα, όπου περιγράφεται ως ένα ποτό αποτελούμενο από νερό, κριθάρι, βότανα και τριμμένο τυρί αιγών, ενώ στην Οδύσσεια η Κίρκη προσθέτει και λίγο μέλι για να το προσφέρει στον Όμηρο και τους άνδρες τους και να τους μετατρέψει σε γουρούνια.

Στα χαρακτηριστικά του κυκεώνα συμπεριλαμβάνονται και οι χωνευτικές ιδιότητες, με τον Ερμή να το συστήνει στην Ειρήνη του Αριστοφάνη στον ήρωα που έφαγε πάρα πολλά καρύδια και ξηρά φρούτα.

Αυτό, ωστόσο, που απασχολούσε για πολύ καιρό τους ερευνητές είναι το πώς τόσοι αμέτρητοι άνθρωποι στο πέρας περίπου δύο χιλιετιών κατά την διάρκεια των Ελευσίνιων Μυστηρίων φτάνανε στην ίδια έκσταση έχοντας διάφορα οράματα πίνοντας μόνο τον κυκεώνα. Εικάζεται, λοιπόν, ότι οι έντονες εμπειρίες που βίωναν όσοι συμμετείχαν σε αυτά οφείλονταν σε κάποιες ψυχοενεργές ιδιότητες του παρασιτικού μύκητα Ερυσίβη, ο οποίος μόλυνε το κριθάρι που χρησιμοποιούνταν για την δημιουργία του Κυκεώνα.

newbeast

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Μελαχρινό: Το πιο νόστιμο και αρωματικό κέικ

Ψάχνετε με τι θα συνοδεύσετε τον καφέ και τα ζεστά ροφήματα την περίοδο της νηστείας; Αυτό το αρωματικό κέικ με σταφίδες και καρύδια είναι...

Η New York Post «αποθεώνει» τα ροζ άνθη στη Βέροια: «Πρέπει να το δεις έστω και μία φορά στη ζωή σου»!

Η New York Post «αποθεώνει» τα ροζ άνθη στη Βέροια: «Πρέπει να το δεις έστω και μία φορά στη ζωή σου»! Η πεδιάδα της Βέροιας,...

Το μέρος που γεννήθηκε ο εμβληματικός Καραϊσκάκης: Μια σπηλιά στο Μαυρομμάτι Καρδίτσας

Ο Αρχιστράτηγος της Επανάστασης του 1821 Γεώργιος Καραϊσκάκης όπως εξιστορούν οι γνωσρίζοντες, γεννήθηκε σε ένα σπήλαιο κοντά στη μονή του Αγίου Γεωργίου, 7 χιλ. πάνω...

Εμμανουήλ Παπάς: Ο ήρωας της Επανάστασης έδωσε για την πατρίδα την τεράστια περιουσία του, ενώ «θυσίασε» τέσσερα από τα παιδιά του στα πεδία των...

Στα μαθητικά βιβλία το όνομα «Εμμανουήλ Παπάς» δεν υπήρχε Τα τελευταία χρόνια αναφερόταν σχεδόν «στα πεταχτά». Κι όμως, ο άνθρωπος αυτός υπήρξε ο ηγέτης...

Αυτό το κορίτσι, αύριο θα πεθάνει με ευθανασία

Ναι, η ιστορία είναι αληθινή με βάση δικαστικά έγγραφα, την κατάθεση της Noelia και δημοσιεύματα ισπανικών μέσων ενημέρωσης (Reuters, El País, κ.λπ.).Τέθηκε υπό «κρατική...

Ιωάννης Πατσουράκος: Ο δημιουργός του μοναδικού χάρτη της Μάνης

Κάθε χρόνο, στις 17 Μαρτίου, στην Αρεόπολη, οι Μανιάτες τιμούν την ημέρα που ξεσηκώθηκαν κατά του οθωμανικού ζυγού Τα τελευταία χρόνια ο εορτασμός έχει λάβει...

Σπήλαιο των Γρεβενών: Το απόρθητο κάστρο που δεν πάτησε ποτέ Τούρκος

Ένα μέρος-σύμβολο στον ελληνικό αγώνα και μετέπειτα της ελληνικής Επανάστασης του 1821! Ένα κάστρο που δεν πάτησε Τούρκος! Στις πλαγιές του βουνού Όρλιακας, στο σπήλαιο...

Ο Νίκος Μωραϊτης δεν κατάλαβε το βαθύτερο νόημα της δήλωσης του Κώστα Τασούλα

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κώστας Τασούλας σήμερα μεταξύ άλλων τίμησε τους προγόνους μας του 1981 που εξέλεξαν πανηγυρικά τον Ανδρέα Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ,από το...

Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’: Ποιος ήταν ο φωτισμένος ιερέας που θυσιάστηκε για το Γένος

Ένας φωτισμένος ηγέτης της Ορθοδοξίας, ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’, θυσιάστηκε σαν σήμερα, 10 Απριλίου του 1821 λίγες μόλις μέρες μετά την έναρξη της Ελληνικής...

Γεγονότα όπως η νίλα του Δράμαλη πρέπει να τα θυμόμαστε, να τα μνημονεύουμε, να τιμούμε τα πρόσωπα που τα προκάλεσαν και να τα έχουμε...

Η μάχη των Δερβενακίων και η καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη ήταν μια λαμπρή στιγμή της νεότερης ελληνικής Ιστορίας και έφερε τη σφραγίδα της στρατιωτικής...

Αγιονόρι Κορινθίας: Η μάχη του Δράμαλη και το κάστρο της Κλεισούρας

  Το Αγιονόρι είναι χωριό της Κορινθίας, στην περιφέρεια Πελοποννήσου Το Αγιονόρι βρίσκεται στο μέσον της Κοντοπορείας, της ανατολικότερης αρχαίας οδού που ένωνε την Κορινθία με...

Πόσο δύσκολο είναι να καταλάβει ο νεοέλληνας το 1821;

Πόσο δύσκολο είναι να αισθανθεί κάποια έλξη για τον εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα του 1821 και να δει τον αγώνα ως μαρτυρία ώστε να κερδίσει έτσι...

1821: Οι πρωταγωνιστές της επανάστασης και ο έρωτας

Τους γνωρίζουμε από τις εξιδανικευμένες, συνήθως, προσωπογραφίες τους στα σχολικά βιβλία Αργότερα, ελάχιστοι ασχολούνται με τη ζωή και την προσφοράτους. Κι ακόμα λιγότεροι, μελετούν την...

Ιστορική ομιλία του Προκόπη Παυλόπουλου του 2021: Η Μεσσηνία ως ένα «κουκούλι» ιστορίας της Εθνεγερσίας του 1821

Ιστορική Ομιλία του 2021 κατά την παρουσίαση του επετειακού -για τα 200 χρόνια από την Εθνεγερσία του 1821 - τόμου «Ιχνηλατώντας την συμβολή της Καλαμάτας...

Μνήμη κληρικών ηρώων του 1821

Η ελληνική επανάσταση του 1821 ξεχωρίζει έναντι των άλλων Επαναστάσεων στην Ευρώπη και στην Αμερική από το ότι προετοιμάστηκε πραγματοποιήθηκε και ολοκληρώθηκε με πρωταγωνιστές...

Μάχη του Βαλτετσίου: Μια από τις σημαντικότερες της Επανάστασης του 1821

Οι Έλληνες επαναστάτες υπέστησαν σημαντική ήττα από τους Τούρκους της Τριπολιτσάς όταν οι τελευταίοι έλυσαν την πολιορκία του Κάστρου της Καρύταινας, στις 31 Μαρτίου 1821....

Λαμπαδηδρομία Δημητσάνας, Γορτυνία, Αρκαδία, Πελοπόννησος, Ελλάς

Λαμπαδηδρομία Δημητσάνας, Γορτυνία, Αρκαδία, Πελοπόννησος, Ελλάς Ζήτω η 25η Μαρτίου, Ζήτω η Ελευθερία, Ζήτω η ΕλλαςΟ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης σε μια επιστολή του, ανέφερε: «Μπαρούτη είχομεν, έκαμνε...

Γεώργιος Καραϊσκάκης: Την ώρα που έκλεινε τα μάτια του ζήτησε από τους οπλαρχηγούς να είναι μονιασμένοι και να βαστήξουν την πατρίδα!

Ήταν 23 Απριλίου 1827 όταν μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής επανάστασης ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, υπέκυψε στο θανατηφόρο τραύμα που δέχτηκε την προηγούμενη...

Mέρα Λευτεριάς: 25η Μαρτίου

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος   «Μιαν φοράν όπου επήραμεν το Ναύπλιον ήρθε ο Άμιλτον να με ιδή και μου είπεν ότι πρέπει οι Έλληνες να...

Θρυλικές φυσιογνωμίες γένους θηλυκού έδρασαν με απαράμιλλο θάρρος και πρωταγωνίστησαν στον αγώνα για την απελευθέρωση του Γένους

Όταν αναφερόμαστε στη δράση των γυναικών κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 τα φώτα της προβολής πέφτουν συνήθως στις πιο προβεβλημένες περιπτώσεις, όπως αυτές...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ