O πρώτος στην Ελλάδα, «Πιλοτικός Θαλάσσιος Πλωτός Φωτοβολταϊκός Σταθμός» (Π.Θ.Π.Φ.Σ.), εγκατεστημένης ισχύος 1,0 MW, θα γίνει στον Θερμαϊκό κόλπο.
Το project είναι υπό την εποπτεία της εταιρείας «FARIA Renewables AE» κι ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία γνωμοδότησης «περί του επιτρεπτού της χωροθέτησης» από τους αρμόδιους φορείς, μεταξύ αυτών την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και οικείους δήμους.
Η τεχνική έκθεση, που εκπονήθηκε για το συγκεκριμένο έργο, χωροθετείται σε έκταση εμβαδού 16.800 τ.μ. σε περιοχή με βάθος 1μ. έως 4μ., στην θαλάσσια περιοχή του αεροδρομίου Θεσσαλονίκης, ειδικότερα προς τα διοικητικά όρια του δήμου Θερμαϊκού.
Το σημείο εντοπίζεται 536μ νότια των εγκαταστάσεων του αεροδρομίου και 410μ. νότια των αθλητικών/πολιτιστικών εγκαταστάσεων «Κάππα», Περαίας και είναι κοντά στο -υπό κατασκευή- Κέντρο Καινοτομίας και Τεχνολογίας, THESS INTEC.
Ο χώρος στον οποίο προορίζεται να κατασκευαστεί το Π.Θ.Π.Φ.Σ., βρίσκεται εκτός περιοχών περιβαλλοντικής προστασίας NATURA. Η πλησιέστερη περιοχή του δικτύου Natura 2000, είναι το «Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα – Αλυκή Κίτρους», σε απόσταση περίπου 8,9 χλμ.
Όπως αναφέρει η κείμενη νομοθεσία: «Οι Πιλοτικοί Θαλάσσιοι Πλωτοί Φωτοβολταϊκοί Σταθμοί απαλλάσσονται από: α) Την υποχρέωση λήψης Βεβαίωσης Παραγωγού ή Βεβαίωσης Ειδικών Έργων, β) περιβαλλοντική αδειοδότηση και λήψη Πρότυπων Περιβαλλοντικών δεσμεύσεων και γ) την υποχρέωση έκδοσης οικοδομικής άδειας».
Και σύμφωνα με το άρθρο 95 του Ν. 4951/2022: «Το Ελληνικό Δημόσιο, με απόφαση τού κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, μετά από αίτηση του ενδιαφερομένου, μπορεί να παραχωρεί τη χρήση θαλάσσιων και χερσαίων εκτάσεων, για τις οποίες έχει εκδοθεί βεβαίωση περί επιτρεπτού της χωροθέτησης του Π.Θ.Π.Φ.Σ., του άρθρου 90, για την εγκατάσταση και λειτουργία Π.Θ.Π.Φ.Σ., για χρονικό διάστημα 22 ετών».
Το σύστημα είναι αγκυροβολημένο στον βυθό και συνδέεται µε την ξηρά µέσω υποβρύχιου καλωδίου. Όλα τα υλικά για την πλωτή πλατφόρμα είναι ανθεκτικά στην διάβρωση σε θαλάσσια περιβάλλοντα, ακολουθώντας τα βιομηχανικά πρότυπα.
Πιο αναλυτικά, όπως σημειώνεται: Ο Π.Θ.Π.Φ.Σ. περιλαμβάνει θαλάσσιες αλλά και χερσαίες εγκαταστάσεις. Στις θαλάσσιες περιλαμβάνονται 35 πλωτές διατάξεις διαστάσεων 12μ επὶ 12μ, 2100 φωτοβολταϊκά πλαίσια μονοκρυσταλλικού πυριτίου, ισχύος 475Wp έκαστο, σύστημα αγκυρώσεων για την πρόσδεση των πλωτών διατάξεων στον πυθμένα (σύστημα κάβων πρόσδεσης στον πυθμένα, ομάδες αγκυρἰων από άοπλο σκυρόδεμα, αλυσίδες πρόσδεσης), υποβρύχιο καλώδιο µήκους 126,60μ συνεχούς ρεύματος και τσιµεντόλιθοι αγκύρωσής του στον πυθμένα. Οι χερσαίες εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν οικίσκο εμβαδού 30 τ.μ., ο οποίος θα περιέχει τον µετοτροπέα (inverter), τον μετασχηματιστή και τα συστήματα ελέγχου του σταθμού. Περιλαμβάνουν επίσης υπόγειο καλώδιο συνεχούς ρεύματος µήκους 20,92μ από την ακτή ως τον οικίσκο ελέγχου και 529,90μ υπόγειου καλωδίου από τον οικίσκο ελέγχου έως τον υφιστάμενο πυλώνα διασύνδεσης του Π.Θ.Π.Φ.Σ., µε το εναέριο δίκτυο του Διαχειριστή. Το σύστημα δε πλωτής υποδομής προσφέρει χαμηλή επιφάνεια επαφής κυμάτων/ανέμου και παραμένει σταθερό στα κύματα.
Χρησιμοποιούνται εξάλλου µόνο αντιδιαβρωτικά υλικά για την εξασφάλιση μακροζωίας, τουλάχιστον 30 ετὼν. Η πλωτή πλατφόρμα δημιουργεί υπερυψωμένη επιφάνεια μεγαλύτερη του 1,5μ πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας για τα ηλιακά πάνελ, την εξάλειψη κινδύνων βιολογικής ρύπανσης και ζημιών από κρούση κυμάτων. Το σύστημα έχει σχεδιαστεί σύμφωνα µε τα σχετικά βιομηχανικά πρότυπα, ώστε να αντέχει σε ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες. Η διασύνδεση του σταθμού με το δίκτυο θα γίνει σύμφωνα µε τις υποδείξεις του αρμόδιου διαχειριστή (ΔΕΔΔΗΕ). Προβλέπεται όδευση υποβρύχιου καλωδίου μεταφοράς χαμηλής τάσης μήκους 126,60μ, υπόγειου καλωδίου μεταφοράς χαμηλής τάσης μήκους 20,92μ. μέχρι τον οικίσκο ελέγχου, υπογείου καλωδίου μεταφοράς μέσης τάσης μήκους 529,90μ, από τον οικίσκο ελέγχου μέχρι το σημείο σύνδεσης µε την υφιστάμενη εναέρια γραμμή του διαχειριστή. Το υποβρύχιο καλώδιο θα είναι θωρακισμένο µε την τοποθέτησή του εντός σωλήνων PVC και θα αγκυρωθεὶ στον πυθμένα µε τσιμεντόλιθους.
Κατά την λειτουργία του φωτοβολταϊκού σταθμού δεν προβλέπεται να προκύπτουν απόβλητα. Μόνη πηγή αποβλήτων μπορεί να θεωρηθεί η παραγωγή απορριμμάτων αστικού τύπου από το έκτακτο προσωπικό και τους έχοντες εργασία στο έργο και πιθανά ανταλλακτικά που θα απαιτηθούν από την επισκευή/συντήρηση της μονάδας.
Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση τα πλεονεκτήματα των πλωτών φωτοβολταϊκὼν έναντι των χερσαίων συστημάτων είναι πολλαπλά και μεταξύ αυτών περιλαμβάνουν: Μη δέσμευση γης κατάλληλης για άλλες χρήσεις, χρήση των υφιστάμενων υποδομών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην περίπτωση εγκατάστασης σε ταμιευτήρες υδροηλεκτρικών έργων, βελτιωμένη απόδοση ενέργειας χάρη στην ψυκτική δράση του νερού, καλύτερη λειτουργία και βελτιωμένη απόδοση λόγω της μειωμένης παρουσίας σκόνης, μείωση ἡ εξάλειψη της σκίασης των πάνελ από τον περιβάλλοντα χώρο, εξάλειψη της ανάγκης για σημαντική προετοιμασία του χώρου, όπως η ισοπέδωση ή τοποθέτηση θεμελίων η οποία πρέπει να γίνει για χερσαίες εγκαταστάσεις κ. ά.
Το υπό μελέτη πιλοτικό έργο εξάλλου θα τροφοδοτήσει το ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης µε καθαρή ενέργεια και εναλλακτικές λύσεις για την παραγωγή πράσινων καυσίμων, όπως υδρογόνο. Ο πρώτος πλωτός φωτοβολταϊκός σταθμός, σημειωτέον, κατασκευάστηκε το 2007 στην Ιαπωνία, ενώ η πρώτη εμπορική εγκατάσταση έγινε το 2008 στην Καλιφόρνια. Το 2017 ο κινεζικός όμιλος Three Gorges New Energy ολοκλήρωσε πλωτό φωτοβολταϊκό ισχύος 150 MW στην περιοχή της Huainan, ενώ το 2022 η επίσης κινεζική Huaneng Power International ολοκλήρωσε στην Dezhou Dingzhuang, πλωτό φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 320 MW. Τα πλωτά φωτοβολταϊκά εγκαθίστανται στην επιφάνεια κυρίως τεχνητών λιμνών, λιμνών λατομείων και καναλιών άρδευσης.