Τον Σεπτέμβριο αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία εξαγοράς καταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου. Πρόκειται για μια εξέλιξη με την οποία επιχειρείται να δοθεί τέλος στο φαινόμενο των καταπατήσεων που αφορούν οικόπεδα αλλά και χωράφια. Της εξαγοράς εξαιρούνται κυρίως δασικές εκτάσεις.
Tου ΜΠΑΜΠΗ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ – Εφημερίδα «Έλληνας Αγρότης»
Οπως έχει ανακοινωθεί, το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου θα τεθεί σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αίτησης εξαγοράς των καταπατημένων εκτάσεων του Ελληνικού Δημοσίου. Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έπειτα από πολλούς μήνες καθυστέρησης, φαίνεται ότι θα είναι έτοιμη να ανοίξει τη νέα εφαρμογή και να υποδεχθεί τις αιτήσεις. Ετσι, όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις θα μπορούν το φθινόπωρο να ξεκινήσουν τις διαδικασίες υποβάλλοντας τα σχετικά δικαιολογητικά και καταβάλλοντας το σχετικό παράβολο.
Για το σύνολο των καταπατημένων εκτάσεων (ξεπερνούν τις 150.000), αίτηση εξαγοράς μπορούν να υποβάλουν περί τους 50.000 πολίτες, χωρίς να αποκλείεται να εμφανιστούν περισσότερες αιτήσεις, καθώς η ακίνητη περιουσία του Δημοσίου δεν είναι καταγεγραμμένη στο σύνολό της. Αυτό που μένει να δούμε είναι πόσοι εκ των καταπατητών θα υποβάλουν αίτηση, αλλά κυρίως τι θα γίνει με όσους έχουν καταπατήσει εκτάσεις του Ελληνικού Δημοσίου και δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του νόμου – δηλαδή, εάν θα εφαρμοστούν τα πρωτόκολλα απομάκρυνσης.
Από το υπουργείο υποστηρίζουν ότι θα κινηθούν οι διαδικασίες έξωσης από τις εκτάσεις του Ελληνικού Δημοσίου, ωστόσο τόσα χρόνια δεν έχει γίνει τίποτα.
Η τιμή εξαγοράς των καταπατημένων ακινήτων ορίζεται η αντικειμενική αξία, επί της οποίας εφαρμόζεται σειρά εκπτώσεων που μπορεί να φτάσουν ακόμα και το 80%. Στα καταπατημένα δημόσια κτήματα έχουν ανεγερθεί κατοικίες, ακόμα και πολυκατοικίες, εργοστάσια, αποθήκες, αγροτικά ακίνητα, εργαστήρια και κτίρια για οποιαδήποτε επαγγελματική χρήση που είτε ιδιοκατοικούνται είτε εκμισθώνονται σε τρίτους.
Μετά την υποβολή της αίτησης και στην περίπτωση που εγκριθεί από την αρμόδια επιτροπή, εκδίδεται πιστοποιητικό αποδοχής, το οποίο κοινοποιείται στον αιτούντα.
Η αίτηση εξαγοράς συνοδεύεται από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
– Τοπογραφικό διάγραμμα
– Φύλλο προσδιορισμού της αντικειμενικής αξίας οικοπέδου ή γηπέδου
– Βεβαίωση όρων δόμησης
– Οικοδομική άδεια, εφόσον αυτή υπάρχει
– Απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος
– Πράξη προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ των τελευταίων 5 ετών.
Με τον νόμο που ψηφίστηκε τον περασμένο Ιούνιο, το οικονομικό επιτελείο προχώρησε σε περαιτέρω διευκολύνσεις για όσους έχουν νόμιμους ή νομιζόμενους τίτλους επί δημόσιων κτημάτων, ενώ εξαιρούνται και δεν έχουν δικαίωμα εξαγοράς όσοι έχουν ανεγείρει αυθαίρετα κτίσματα χωρίς οικοδομική άδεια, τα οποία δεν έχουν νομιμοποιήσει. Απαραίτητη προϋπόθεση για την άσκηση του δικαιώματος είναι η δήλωση του ακινήτου στο έντυπο Ε9 για τα πέντε τουλάχιστον χρόνια που προηγούνται.
Σύμφωνα με τον αρχικό νόμο, ως προϋπόθεση εξαγοράς οικοπέδου στο οποίο υπήρχε κτίσμα ήταν η κατοχή για 30 ή 40 χρόνια (ανάλογα με την περίπτωση), υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο είχε ανεγερθεί είτε μέχρι τα τέλη του 1981 είτε μέχρι τα τέλη του 1991. Με τις αλλαγές που έγιναν, διαγράφονται οι χρονικοί περιορισμοί της ανέγερσης και κατ’ ουσίαν της ύπαρξης των κτισμάτων.
Ποιοι έχουν δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση
Η νέα διάταξη προβλέπει ότι «δικαιούται να υποβάλει αίτηση εξαγοράς όποιος κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος ασκεί επί δημόσιου ακινήτου, ο ίδιος ή οι δικαιοπάροχοί του, αδιαλείπτως κατοχή:
α) επί 30 τουλάχιστον έτη με τίτλο ή
β) επί 40 τουλάχιστον έτη χωρίς τίτλο, εφόσον ο αιτών χρησιμοποιεί το ακίνητο ως την κύρια κατοικία του ή ως βοηθητικό χώρο αυτής ή για να ασκεί τουριστική, βιοτεχνική, βιομηχανική ή εμπορική δραστηριότητα.
Κερδισμένοι είναι όσοι ανήκουν στην πρώτη κατηγορία. Και αυτό καθώς, εφόσον διαθέτουν τίτλους σε ακίνητη περιουσία του Δημοσίου και έχουν προχωρήσει στην ανέγερση ακινήτων με οικοδομική άδεια, μπορούν να υποβάλουν αίτηση εξαγοράς ανεξαρτήτως του χρόνου της ανέγερσης. Δηλαδή, στην περίπτωση που κάποιος με τίτλους έχει ανεγείρει κτίσμα το 2010 με οικοδομική άδεια, μπορεί να υποβάλει αίτηση εξαγοράς.
Αντίθετα, όσοι δεν έχουν τίτλους και έχουν ανεγείρει κτίσμα εντός του οικοπέδου χωρίς οικοδομική άδεια και δεν το νομιμοποίησαν δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να εξαγοράσουν το ακίνητο που έχουν καταπατήσει.
Επίσης, επεκτείνεται η δυνατότητα του Δημοσίου να αποφασίσει εξαίρεση από το δικαίωμα εξαγοράς για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Εντός εξαμήνου τα αρμόδια υπουργεία θα προσδιορίσουν αιτιολογημένα τις περιοχές ή τα ακίνητα που πρέπει να εξαιρεθούν της διαδικασίας εξαγοράς.
Αίτηση εξαγοράς
Με την υποβολή της αίτησης εξαγοράς καταβάλλεται παράβολο, το οποίο συμψηφίζεται με το τίμημα εξαγοράς. Μετά την υποβολή της αίτησης και στην περίπτωση που εγκριθεί από την αρμόδια επιτροπή εντός 5 ημερών, εκδίδεται πιστοποιητικό αποδοχής το οποίο κοινοποιείται στον αιτούντα.
Στο πιστοποιητικό αποδοχής περιλαμβάνονται η περιγραφή του εξαγοραζόμενου ακινήτου (εμβαδόν και όρια), τα στοιχεία του αιτούντος, το τίμημα εξαγοράς, καθώς και το ποσό της εφάπαξ και τμηματικής καταβολής. Το τίμημα εξαγοράς εξοφλείται είτε εφάπαξ είτε τμηματικά σε 60 ισόποσες άτοκες μηνιαίες δόσεις.
Ο νόμος παρέχει το δικαίωμα εξαγοράς ακινήτων του Δημοσίου τα οποία χρησιμοποιούνται για επιχειρηματικές δραστηριότητες. Τα ακίνητα αυτά, που ανήκουν στην ιδιωτική περιουσία του υπουργείου Οικονομικών, μπορούν να εξαγοραστούν στο διπλάσιο της αντικειμενικής αξίας, προσαυξανόμενο κατά 25% για τις εγκαταστάσεις.
Συγκεκριμένα, η διάταξη ορίζει ότι «τμήματα ακινήτων που ανήκουν στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και υπάγονται στην αρμοδιότητα του υπουργείου Οικονομικών, σε όμορα προς τα οποία τμήματα των ιδίων ακινήτων έχουν ανεγερθεί βιοτεχνικές, βιομηχανικές αγροτικές, κτηνοτροφικές και τουριστικές επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις πάσης φύσεως που αποτελούν ενιαίο λειτουργικό σύνολο με τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις της επεκταθείσας επιχείρησης, εκποιούνται απευθείας στις επιχειρήσεις αυτές, κατόπιν σχετικής τους αίτησης, με αντάλλαγμα ίσο με το 200% της αντικειμενικής αξίας, προσαυξανόμενο κατά 25% για τις εγκαταστάσεις».
Οι εκποιήσεις αυτές επιτρέπονται μόνο εφόσον:
– Το εκποιούμενο τμήμα προς την όμορη επιχείρηση είναι μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο, και εντάσσεται υποχρεωτικά στο όμορο άρτιο και οικοδομήσιμο ακίνητο της επιχείρησης.
– Οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις επί των τμημάτων αυτών από τις όμορες επιχειρήσεις έχουν ανεγερθεί μέχρι τις 28/7/2011.
Από Μάρτιο η πλατφόρμα – Πώς διαμορφώνεται το τίμημα
Πώς θα γίνεται η εξαγορά καταπατημένων για την απόκτηση νόμιμων τίτλων ιδιοκτησίας;
Το πλαίσιο νόμου προβλέπει την απόκτηση τίτλων ιδιοκτησίας, πληρώνοντας με έκπτωση μέχρι και 80% επί της αντικειμενικής αξίας και καταβολή σε έως 60 άτοκες δόσεις, που ξεκινούν από τα 100 ευρώ τον μήνα.
Με την υποβολή της αίτησης εξαγοράς καταβάλλεται παράβολο 300 ευρώ, το οποίο συμψηφίζεται με το τίμημα εξαγοράς, ενώ στην περίπτωση που εγκριθεί από την αρμόδια επιτροπή εντός πέντε ημερών εκδίδεται πιστοποιητικό αποδοχής, το οποίο κοινοποιείται στον αιτούντα.
Το τίμημα εξαγοράς εξοφλείται είτε εφάπαξ είτε τμηματικά σε 60 ισόποσες άτοκες, μηνιαίες δόσεις, και το ποσό κάθε δόσης δεν μπορεί να μικρότερο των 100 ευρώ. Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής, παρέχεται έκπτωση 10% επί του τιμήματος εξαγοράς.
Ποιες δημόσιες εκτάσεις εξαιρούνται και ποιοι είναι οι λόγοι
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, πάνω από 9 στα 10 δημόσια κτήματα έχουν καταπατηθεί, αφού σε σύνολο 97.029 καταγεγραμμένων δημόσιων και ανταλλάξιμων κτημάτων έχουν καταπατηθεί τα 89.928, δηλαδή ποσοστό 92%.
Στα καταπατημένα δημόσια κτήματα έχουν ανεγερθεί κατοικίες, ακόμη και πολυκατοικίες, εργοστάσια, αποθήκες, αγροτικά ακίνητα και κτίρια για οποιαδήποτε επαγγελματική χρήση, που είτε ιδιοκατοικούνται είτε εκμισθώνονται σε τρίτους.
Η εξαγορά ακινήτου δεν θα είναι δυνατή εφόσον συντρέχουν επιτακτικοί λόγοι δημόσιου συμφέροντος που αφορούν θέματα σχετικά με την εθνική άμυνα, τη δημόσια ασφάλεια, τη δημόσια υγεία ή άλλη αιτιολογημένη κρατική ανάγκη.
Επιπρόσθετα εξαιρούνται της εξαγοράς ακίνητα ή τμήματα αυτών τα οποία:
-εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής αποφάσεων που κηρύσσουν απαλλοτρίωση ή επιβάλλουν ρυμοτομία,
-εμπίπτουν στις απαγορευτικές διατάξεις της δασικής νομοθεσίας για την αντίστοιχη χρήση,
-βρίσκονται εντός ζώνης αιγιαλού, παλαιού αιγιαλού και παραλίας.