Ένα διαχρονικό αίτημα των ιδιοκτητών ακινήτων ικανοποιεί η νέα ρύθμιση που έρχεται από την 1η Ιανουαρίου 2026, σχετικά με τις εξώσεις και φέρνει σημαντικές αλλαγές στο πεδίο των μισθώσεων. Η αλλαγή αυτή θεσπίζει σαφείς εγγυήσεις και προστατευτικές προθεσμίες για τους ενοικιαστές.
Η νέα πρόβλεψη περιλαμβάνεται στο άρθρο 72 του σχεδίου νόμου για τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και δίνει τη δυνατότητα έκδοσης «Διαταγής Απόδοσης Μισθίου», δηλαδή έξωσης, χωρίς να απαιτείται η χρονοβόρα και συχνά δαπανηρή διαδικασία της δικαστικής αγωγής. Πρόκειται για μια τομή που δίνει ουσιαστικά στους ιδιοκτήτες τη δυνατότητα να ανακτούν τα ακίνητά τους όταν η μίσθωση έχει λήξει, χωρίς να εγκλωβίζονται σε μακροχρόνιες διαμάχες.
Η ΠΟΜΙΔΑ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων) χαιρετίζει την εξέλιξη αυτή, χαρακτηρίζοντάς την «αποκατάσταση μιας χρόνιας αδικίας σε βάρος των ιδιοκτητών». Όπως σημειώνει, μέχρι σήμερα ο ενοικιαστής μπορούσε να αποχωρήσει οποτεδήποτε, χωρίς συνέπειες, ενώ ο ιδιοκτήτης έπρεπε να ξεκινήσει μακροχρόνιες δικαστικές διαδικασίες, ακόμη κι αν η μίσθωση είχε λήξει.
Ακίνητα: Από το 2026 νέα διαδικασία έξωσης – Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών
Εξάμηνη προστασία για τους ενοικιαστές
Παρά την κριτική που δέχεται η ρύθμιση από ορισμένους κύκλους, οι υποστηρικτές της τονίζουν πως δεν πρόκειται για ένα μονομερές μέτρο σε βάρος των ενοικιαστών, αλλά για μια ισορροπημένη διαδικασία με ρητές δικλίδες προστασίας. Η διαδικασία προβλέπει:
Εξώδικη πρόσκληση του ενοικιαστή τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από την κατάθεση της αίτησης για διαταγή.
Προθεσμία δύο μηνών μετά την έκδοση της διαταγής για την αποχώρηση.
Δυνατότητα άσκησης ένδικων μέσων και ασφαλιστικών μέτρων από τον ενοικιαστή.
Συνολικά, ο μισθωτής διαθέτει τουλάχιστον έξι μήνες προστασίας πριν προχωρήσει οποιαδήποτε αποβολή του από το ακίνητο.
Η νέα διαδικασία δεν εφαρμόζεται αυθαίρετα. Αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις λήξης μισθώσεων, είτε λόγω συμβατικής διάρκειας, είτε λόγω της τελευταίας ηλεκτρονικής δήλωσης στο σύστημα της ΑΑΔΕ, είτε βάσει νόμου (στην περίπτωση των τριετών μισθώσεων μετά την 1/4/2014). Για μισθώσεις αορίστου χρόνου, είναι υποχρεωτική η προηγούμενη εξώδικη καταγγελία.
Διαταγή απόδοσης μόνο μέσω πιστοποιημένων δικηγόρων
Σημαντική καινοτομία αποτελεί το γεγονός ότι από το 2026, οι διαταγές απόδοσης μισθίου δεν θα εκδίδονται από τα δικαστήρια, αλλά από ειδικά πιστοποιημένους δικηγόρους, οι οποίοι θα ορίζονται απρόσωπα από σχετικούς καταλόγους που θα διατηρούν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι. Οι αιτήσεις και τα σχετικά δικαιολογητικά ελέγχονται, και εφόσον πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις, η διαταγή εκδίδεται και επιδίδεται στον ενοικιαστή.
Η εκτέλεση γίνεται μόνο μετά την πάροδο δύο μηνών από την επίδοση, ενώ ο μισθωτής έχει κάθε δικαίωμα να προσφύγει δικαστικά εάν κρίνει ότι η διαδικασία ήταν καταχρηστική ή αβάσιμη.
Οφέλη για την αγορά, περισσότερα ακίνητα διαθέσιμα
Η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι η απουσία ενός τέτοιου εργαλείου απέτρεπε πολλούς ιδιοκτήτες από το να μισθώσουν τα ακίνητά τους, με αποτέλεσμα χιλιάδες διαμερίσματα και επαγγελματικά ακίνητα να παραμένουν εκτός αγοράς. Με την απλοποίηση της διαδικασίας, εκτιμάται ότι περισσότερα ακίνητα θα διατεθούν ξανά, αυξάνοντας την προσφορά και ενδεχομένως πιέζοντας τα ενοίκια προς τα κάτω, σε ορισμένες περιοχές.
Ταυτόχρονα, διατηρείται ακέραιη η προστασία της τριετούς ελάχιστης διάρκειας των μισθώσεων, η οποία δεν μπορεί να παρακαμφθεί από κανέναν ιδιοκτήτη, ακόμη κι αν επιθυμεί το ακίνητο για ιδιοκατοίκηση ή πώληση. Η νέα διαδικασία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πρόωρης καταγγελίας τέτοιων μισθώσεων.
Μείωση της γραφειοκρατίας και αποφόρτιση της Δικαιοσύνης
Η θεσμοθέτηση της διαδικασίας αυτής εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο εκσυγχρονισμού της πολιτικής δικονομίας, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων. Πρόκειται για μια ρύθμιση που επιδιώκει την εξισορρόπηση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, διασφαλίζοντας ένα πιο σταθερό και διαφανές πλαίσιο στις μισθωτικές σχέσεις.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το μέτρο θα λειτουργήσει ενισχυτικά για την εμπιστοσύνη στην αγορά ακινήτων, ενώ παράλληλα θα προστατεύσει τους συνεπείς ενοικιαστές και θα απομονώσει τις περιπτώσεις κακοπληρωτών, χωρίς να δημιουργεί νέα κοινωνικά προβλήματα.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι για ιδιοκτήτες κι ενοικιαστές
- ΠΟΜΙΔΑ – Ενημέρωση & Δικαιώματα Ιδιοκτητών Ακινήτων
https://www.pomida.gr - ΑΑΔΕ – Πλατφόρμα Δηλώσεων Μισθώσεων Ακινήτων
https://www.aade.gr/polites/akinita/dilosi-misthosis-akinitoy - Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Δικαιοσύνης (ΟΠΣΔ) – Πληροφορίες για διαδικασίες, διαταγές και ανακοπές
https://www.ministryofjustice.gr - Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών – Αναζήτηση Πιστοποιημένων Δικηγόρων
https://www.dsa.gr - Γενική Γραμματεία Καταναλωτή – Προστασία Ενοικιαστών & Ευάλωτων Ομάδων
https://www.efpolis.gr