Η αποκάλυψη του Πακιστανού Υπουργού Άμυνας για την ένταξη της Τουρκίας στη Στρατηγική Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας (SMDA)
δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική είδηση, αλλά την επίσημη ληξιαρχική πράξη γέννησης ενός ανταγωνιστικού, θρησκευτικά προσδιορισμένου αμυντικού μπλοκ. Η Άγκυρα, υπό την καθοδήγηση του Ερντογάν, εγκαταλείπει πλέον και τα τελευταία προσχήματα του «πιστού συμμάχου» της Δύσης, επιλέγοντας να ηγηθεί ενός άξονα που πολλοί χαρακτηρίζουν ως το «Ισλαμικό ΝΑΤΟ».
Η ουσία της συμφωνίας κρύβεται στη ρήτρα που περιέγραψε ο Καγουάτζα Μοχαμάντ Ασίφ: μια δέσμευση αλληλεγγύης όπου η επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Πρόκειται για μια πιστή αντιγραφή του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, μεταφερμένη όμως σε ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία και σύντομα το Κατάρ και την Τουρκία.
Αυτή η κίνηση κατοχυρώνει την Τουρκία ως έναν ανεξάρτητο πόλο ισχύος, ο οποίος δεν αισθάνεται πλέον την ανάγκη να λογοδοτεί στις Βρυξέλλες ή την Ουάσιγκτον. Η Άγκυρα χτίζει τη δική της «αρχιτεκτονική ασφαλείας», χρησιμοποιώντας τον μουσουλμανικό κόσμο ως στρατηγικό βάθος για να εκβιάζει ή να αντιπαρατίθεται με τη Δύση κατά το δοκούν.
Η Απάντηση στο «εξάγωνο» της σταθερότητας
Δεν είναι τυχαίο ότι οι αναλυτές συνδέουν αυτή τη συμμαχία με την ανάγκη της Άγκυρας να απαντήσει στον στρατηγικό άξονα που έχουν διαμορφώσει η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ. Το «Εξάγωνο των Συμμαχιών», που οραματίζεται τη σύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την Ινδία, αποτελεί τον μεγαλύτερο εφιάλτη του Ερντογάν, καθώς απομονώνει την Τουρκία από τις ενεργειακές και εμπορικές οδούς του μέλλοντος.
Η ένταξη στην SMDA είναι η απεγνωσμένη αλλά και επικίνδυνη προσπάθεια της Τουρκίας να σπάσει αυτή την «πολιορκία». Δημιουργώντας ένα αντίπαλο δέος που εκτείνεται από τη Μεσόγειο έως τον Περσικό Κόλπο και τα βάθη της Ασίας, η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει τους δικούς της όρους, απειλώντας ευθέως τις περιφερειακές ισορροπίες.
Μια πολυπολική και εύφλεκτη γειτονιά
Η διαμόρφωση αυτών των ανταγωνιστικών στρατοπέδων σηματοδοτεί την είσοδο σε μια εποχή ακραίας πόλωσης. Η Τουρκία δεν αναζητά πλέον τη συνεργασία, αλλά την επιβολή μέσω ενός μπλοκ που μοιράζεται κοινά θρησκευτικά και γεωπολιτικά οράματα.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι ο δρόμος των ισχυρών συμμαχιών με κράτη που μοιράζονται τις ίδιες αξίες (Ισραήλ, Ινδία, Δύση) είναι η μόνη οδός απέναντι σε μια Τουρκία που διολισθαίνει όλο και περισσότερο προς έναν ιδιότυπο ισλαμικό αναθεωρητισμό. Η «μάχη» των αρχιτεκτονικών ασφαλείας μόλις ξεκίνησε, και η Άγκυρα έδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι δεν ανήκει πια στην ίδια πλευρά του τραπεζιού με εμάς.