3/12/2020

Νίκος Καββαδίας -Ο ποιητής των ταξιδιών και των θαλασσών

Ο Νίκος Καββαδίας (11 Ιανουαρίου 1910 – 10 Φεβρουαρίου 1975) ήταν Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, μεταφραστής και ναυτικός.

φωτογραφία: Από Jean Housen – Έργο αυτού που το ανεβάζει, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=32081071

Ο Νίκος Καββαδίας γεννήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 1910 στο Νίκολσκ Ουσουρίσκι μια επαρχιακή πόλη της περιοχής του Βλαδιβοστόκ στη Ρωσία, από γονείς Κεφαλονίτες, το Χαρίλαο Καββαδία και τη Δωροθέα Αγγελάτου της γνωστής οικογένειας εφοπλιστών της Κεφαλονιάς. Στην ίδια πόλη γεννήθηκαν και τα αδέλφια του Τζένια (Ευγενία) και ο Μήκιας (Δημήτρης). Ο πατέρας του Καββαδία διατηρούσε γραφείο γενικού εμπορίου διακινώντας μεγάλες ποσότητες εμπορευμάτων με κύριο πελάτη τον τσαρικό στρατό.

Το 1914, με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οικογένεια έρχεται στην Ελλάδα κι εγκαθίσταται στο Αργοστόλι, ενώ ο πατέρας επιστρέφει στις επιχειρήσεις του στη Ρωσία, όπου καταστρέφεται οικονομικά. Το 1917, κατά τη διάρκεια της Οκτωβριανής Επανάστασης, φυλακίζεται. Γυρίζει και πάλι στην Ελλάδα το 1921, τσακισμένος και ανίκανος να προσαρμοσθεί στην ελληνική πραγματικότητα.

Μετά το Αργοστόλι, η οικογένεια εγκαθίσταται στον Πειραιά. Ο Καββαδίας πηγαίνει στο Δημοτικό κι είναι συμμαθητής με το Γιάννη Τσαρούχη και τον Παπά-Γιώργη Πυρουνάκη. Διαβάζει Ιούλιο Βερν και διάφορα βιβλία περιπέτειας. Στο Γυμνάσιο γνωρίζεται με το συγγραφέα και ιατρό του Πολεμικού Ναυτικού Παύλο Νιρβάνα. Δεκαοκτώ ετών, αρχίζει να δημοσιεύει ποιήματα στο περιοδικό της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας με το ψευδώνυμο Πέτρος Βαλχάλας και εκδίδει ο ίδιος το σατυρικό φυλλάδιο “Σχολικός Σάτυρος”, γράφοντας ποιήματα για τους συμμαθητές του. Το πρώτο ποίημά του δημοσιεύεται στην εφημερίδα “Σημαία” με τίτλο “Ο Θάνατος της Παιδούλας”. Κατά τον Δ. Νικορέτζο (στο έργο του “Νίκος Καββαδίας, ο τελευταίος αμαρτωλός”), πρώτο του ποίημα ήταν άλλο (“Ο Πόθος”) στο περιοδικό της “Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας”

Τελειώνοντας το Γυμνάσιο, δίνει εξετάσεις στην Ιατρική Σχολή. Όμως την ίδια περίοδο πεθαίνει ο πατέρας του (Οκτώβριος 1929) και αναγκάζεται να εργαστεί σε ναυτικό γραφείο. Συνεχίζει όμως να συνεργάζεται με διάφορα φιλολογικά περιοδικά, όπως “Ο Διανοούμενος”. Το Νοέμβριο του 1928, ο Καββαδίας βγάζει ναυτικό φυλλάδιο και μπαρκάρει ως “ναυτόπαις” τον επόμενο χρόνο στο φορτηγό “Άγιος Νικόλαος”, μαζί με το μικρότερο αδελφό του Αργύρη, που είχε γεννηθεί στην Ελλάδα το 1915. Το 1931 το περιοδικό “Ναυτική Ελλάς” δημοσιεύει το έργο του Ν. Καββαδία, “Τραγούδια”. Την επόμενη χρονιά ο ποιητής ξεκινά να δημοσιεύει τις ταξιδιωτικές του εντυπώσεις στην εφημερίδα “Πειραϊκόν Βήμα”, μαζί με το μυθιστόρημά του (σε συνέχειες) “Η Απίστευτη Περιπέτεια του Λοστρόμου Νακαχαναμόκο”, όμως η εφημερίδα διακόπτει την έκδοσή της και το πόνημά του μένει ημιτελές.

Το 1933, η οικογένεια μετακομίζει από τον Πειραιά στην Αθήνα. Το σπίτι της γίνεται τόπος συγκέντρωσης λογοτεχνών, ζωγράφων και ποιητών. Ο Καββαδίας την εποχή εκείνη περιγράφεται ως ένας λιγομίλητος απλός άνθρωπος, ατημέλητος, χαριτωμένος, εγκάρδιος, με ανεξάντλητο χιούμορ, αγαπητός στους πάντες. Τον Ιούνιο του 1933 κυκλοφορεί η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο “Μαραμπού” (από τις εκδόσεις “Κύκλος” σε 245 αντίτυπα) που του χαρίζει το προσωνύμιο που θα τον συνοδεύει έως το τέλος της ζωής του.

Γίνεται δεκτή (η ποιητική του συλλογή) με πολύ ευνοϊκές κριτικές, πιο χαρακτηριστική εκ των οποίων ήταν εκείνη του Φώτου Πολίτη στην εφημερίδα “Πρωία”. Το 1938 η “Νέα Εστία” δημοσιεύει τα ποιήματά του, ενώ ο ίδιος στρατεύεται και υπηρετεί στην Ξάνθη με την ειδικότητα του ημιονηγού. Το 1939 παίρνει το δίπλωμα του ραδιοτηλεγραφητή κατωτέρας τάξεως.

Στον πόλεμο του ’40 φεύγει για την Αλβανία, όπου υπηρετεί αρχικά ως ημιονηγός τραυματιοφορέας και αργότερα, λόγω της ειδικότητάς που είχε ως ασυρματιστής, χρησιμοποιείται στο σταθμό υποκλοπής της ΙΙΙ Μεραρχίας. Στο περιοδικό “Λόγχη” δημοσιεύει το πεζογράφημά του “Στο Άλογό μου”. Με τη συνθηκολόγηση του ελληνικού στρατού επιστρέφει πεζός στην Αθήνα.

Στη διάρκεια της Κατοχής, ο Καββαδίας περνάει στις γραμμές της Εθνικής Αντίστασης και γίνεται μέλος του ΕΑΜ. Την ίδια ακριβώς περίοδο γίνεται και μέλος του ΚΚΕ. Εντάσσεται, επιπλέον, στην Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών, παρά το γεγονός ότι είχε τυπώσει τότε μόνο ένα βιβλίο, το Μαραμπού, ενώ το όριο ήταν τα τρία βιβλία. Είναι όμως ενεργός λογοτεχνικά, γράφοντας ποιήματα, ορισμένα εξ αυτών αντιστασιακά, με πιο χαρακτηριστικό το ποίημα “Στον τάφο του ΕΠΟΝίτη” και “Αθήνα 1943”, με το ψευδώνυμο Α. Ταπεινός, στο περιοδικό “Πρωτοπόροι”.

Το 1944 μεταφράζει μαζί με τον Βασίλη Νικολόπουλο, το έργο του Ευγενίου Ονήλ “Το Ταξίδι του Γυρισμού”. Στις αρχές του 1945 γίνεται επικεφαλής του ΕΑΜ Λογοτεχνών-Ποιητών, θέση την οποία παραχωρεί στις 6 Οκτώβρη του ίδιου έτους στον Νικηφόρο Βρεττάκο, εξαιτίας της αναχώρησής του από την Ελλάδα με το πλοίο “Κορινθία”. Η ασφάλεια τού έδωσε άδεια, καθώς θεωρείτο ανενεργός κομμουνιστής.

Το περιοδικό “Ελεύθερα Γράμματα” δημοσιεύει τα ποιήματά του “Αντίσταση” και “Federico Garcia Lorca”, ενώ κυκλοφορεί και η μετάφραση του έργου του Αμερικανού ποιητή Φορντ Μάντοξ με τίτλο “Τα Παλιά Σπίτια της Φλάντρας”. Τον Ιανουάριο του 1947 οι εκδόσεις Θ. Καραβία κυκλοφορούν τη δεύτερη ποιητική συλλογή του Ν. Καββαδία, με τίτλο “Πούσι”, ενώ επανεκδίδεται και το “Μαραμπού”.

Από το 1954 μέχρι και το 1974, ταξιδεύει διαρκώς με πολύ μικρά διαλείμματα. Μέσα στη χρονική αυτή περίοδο, τα πιο σημαντικά γεγονότα στη ζωή του ποιητή αφορούν το θάνατο του πιο μικρού του αδερφού, Αργύρη, το 1957, την κυκλοφορία της «Βάρδιας» στα γαλλικά το 1959, την επανέκδοση του «Μαραμπού» και του «Πούσι» το 1961 από τις εκδόσεις Γαλαξίας, το θάνατο της μητέρας του το 1965 και τη γέννηση του Φίλιππου το 1966, γιου της ανιψιάς του Έλγκας.

Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του, και συγκεκριμένα το 1954, συνέβη το εξής περιστατικό: Ενώ ο ποιητής εργαζόταν σε “ποστάλι” (καράβι μικρών αποστάσεων, επιβατηγό), ταξίδεψε με το καράβι του ο Γιώργος Σεφέρης. Τόσο κατά την τυπική υποδοχή των ταξιδιωτών, όσο και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ο Σεφέρης δεν μπήκε καν στη διαδικασία να χαιρετίσει τον Καββαδία. Το γεγονός πίκρανε ιδιαίτερα τον Καββαδία, που θεωρούσε ότι η λογοτεχνική γενιά του ’30, στην οποία ανήκε και ο ίδιος, τον υποτιμούσε.

Το 1975, στην Αθήνα, στην κλινική «Άγιοι Απόστολοι», αφήνει την τελευταία του πνοή ύστερα από εγκεφαλικό επεισόδιο. Κηδεύτηκε στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών, παρουσία πολλών ανθρώπων των γραμμάτων και της τέχνης.

Η μεγάλη αναγνώριση του έργου του Ν. Καββαδία ήρθε μετά θάνατον. Ποιήματά του μελοποίησαν οι Θάνος Μικρούτσικος (‘Ο Σταυρός του Νότου’), Γιάννης Σπανός, αδελφοί Κατσιμίχα, Δημ. Ζερβουδάκης κ.α.

wikipedia

“Εποχές και Συγγραφείς” -Νίκος Καββαδίας

Από τη σειρά του Τάσου Ψάρρα.

.

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=pKodNJig5jY&w=533&h=400]

.

βίντεο από: newastronomy1971

O ΠΟΙΗΤΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ -ΕΚΠΟΜΠΗ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ, ΕΡΤ

Η εκπομπή “ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ” αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του ποιητή ΝΙΚΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ, καταγράφει τις μνήμες και τις απόψεις καλλιτεχνών που έζησαν με το δικό τους τρόπο τον ΝΙΚΟ ΚΑΒΒΑΔΙΑ.

Ο ζωγράφος ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΠΕΡΑΝΤΖΑΣ με συγκίνηση εξηγεί την καθοριστική επιρροή του ΝΙΚΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ στο έργο του και θυμάται από τα παιδικά του χρόνια στιγμιότυπα με τον ΚΟΛΛΙΑ, όπως φώναζαν τον ΝΙΚΟ ΚΑΒΒΑΔΙΑ. Ο συγγραφέας ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΟΚΥΡΗΣ περιγράφει το φαινόμενο της ποίησης του ΝΙΚΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ με κριτήρια τη σεμνότητα του χαρακτήρα του, την ιδιαίτερη προφορική χροιά του ποιητικού λόγου του, την αφηγηματικότητα και την πληρότητα των σύντομων ποιημάτων του, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι ακόμα κι αν έγραφε μόνο το “Μαραμπού” θα ήταν αρκετό για να αποκαλυφθεί το μεγαλείο της ποίησής του.

Ο συγγραφέας ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ θυμάται στιγμές και περιστατικά που έζησαν μαζί με τον ΝΙΚΟ ΚΑΒΒΑΔΙΑ, στέκεται στην αμεσότητα του στίχου, στο γεγονός ότι η ποίηση του ΝΙΚΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ χαρακτηρίζεται από μια διαχρονικότητα, ενώ σημειώνει την έντονη σωματική διάσταση που εμπεριέχουν τα ποιήματά του και αναφέρεται στη θέση της γυναίκας σ’ αυτά, αλλά και στη ζωή του ΝΙΚΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ, όπως αποκαλύπτουν τα ερωτικά γράμματά του προς την ΘΕΑΝΩ ΣΟΥΝΑ.

Ο ΘΑΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΣ υπογραμμίζει την αρχική αδυναμία των κριτικών να αντιληφθούν τον ΝΙΚΟ ΚΑΒΒΑΔΙΑ ως κάτι πέρα από τον “ποιητή της θάλασσας”. Επιμένει στο σύγχρονο χαρακτήρα της ποίησής του και με αφορμή τον “Σταυρό του Νότου”, μιλάει για την απήχηση του έργου του σε διαφορετικές γενιές ελλήνων που μέσα από τη μουσική γνώρισαν την ποίηση και το αντίστροφο, σε μια κλίμακα πρωτόγνωρη ακόμα και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής η αφήγηση αναφέρει βιογραφικά στοιχεία του ποιητή και παρεμβάλλεται πλούσιο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό, ενώ ακούγονται αποσπάσματα από μελοποιημένα ποιήματά του αλλά και τμήματα από ραδιοφωνική εκπομπή του 1988, κατά την οποία ο ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ διάβασε στίχους του ΝΙΚΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ.

.

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=1FfmPmKo8j8&w=533&h=400]

.

βίντεο από: profkk79

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Το ηλικιωμένο θύμα επιτέθηκε στον καημένο τον Αλβανό δολοφόνο

Αλβανός δολοφόνος που έχει απελαθεί τρεις φορές επιστρέφει κανονικά στην Σαντορίνη. Την ώρα που υποτίθεται ότι στα σύνορα γινόντουσαν δρακόντειοι έλεγχοι λόγω κορονοϊού. Κυκλοφορεί...

Απασφάλισε ο Τράγκας: Λοιμωξιολόγοι κατέγραφαν υπουργούς!

«Προσοχή, υπάρχουν κασέτες με υπουργούς»! Σοβαρές αποκαλύψεις από τον δημοσιογράφο Γιώργο Τράγκα πριν από λίγο στην ραδιοφωνική του εκπομπή στον Ελλάδα 94,3 FM.  Ο γνωστός δημοσιογράφος...

Ο θάνατος του ταξί

Και μετά την πανδημία τι; Πόσο εύκολη είναι η επιστροφή στην κανονικότητα; Και πώς ορίζεται αυτή; Μέσα σε λίγους μήνες περισσότερες από 200.000 επιχειρήσεις...

Έξω το Κατάρ από την Ελλάδα!

Ομάδα της Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων του τουρκικού γενικού επιτελείου άμυνας που έχει αναπτυχθεί στο Κατάρ, στο πλαίσιο της Ενοποιημένης Διακλαδικής Δύναμης Τουρκίας-Κατάρ (KTBMK), εκπαιδεύει...

Ο Στόλτενμπεργκ ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση διέπραξε εσχάτη προδοσία (βίντεο)

Δεν υπάρχει έλληνας στρατιωτικός που θα ανεχτεί να συμβεί αυτό που ισχυρίζεται ο Στόλτενμπεργκ. Η πολιτική ηγεσία οφείλει άμεσα να το διαψεύσει. Για τον μηχανισμό...

Κλοπή θυρίδων: Εκνευρίστηκε το πανελλήνιο με τον Ευαγγελάτο!

Απίστευτα γεγονότα πριν από λίγο στην ενημερωτική εκπομπή του Mega που παρουσιάζει ο Νίκος Ευαγγελάτος. Το θέμα της είδησης ήταν η μεγάλη κλοπή τεσσάρων...

Χυδαία επίθεση του Μπάμπη Παπαδημητρίου στον Δημήτρη Ριζούλη μετά τις αποκαλύψεις!

«Πάρτε το χαρτι και βάλτε το...» Ντρόπιασε την παράταξη που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Ντρόπιασε την παράταξη που έφερε την δημοκρατία στη χώρα. Ντρόπιασε την...

Αυτός ειναι ο λόγος που ο Μητσοτάκης βρέθηκε στην Πάρνηθα – Έρχεται πολιτική θύελλα

Πολιτική θύελλα προμηνύεται καθώς η εξόρμηση του Μητσοτακη στην Πάρνηθα μόνο τυχαία δεν ήταν. Ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει κατά καιρούς ότι παίρνει τις αποφάσεις...

Εκτακτο: Ανοίγει το λιανεμπόριο – Ήδη τα σουπερ μάρκετ έχουν γεμίσει τα ράφια τους με Χριστουγεννιατικα είδη

Ο κύβος ερρίφθη για το άνοιγμα του λιανεμπορίου τις επόμενες ημέρες. Ήδη τα σουπερ μάρκετ έχουν τοποθετήσει Χριστουγεννιατικα προϊόντα στα ράφια με την ένδειξη βέβαια...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Το ηλικιωμένο θύμα επιτέθηκε στον καημένο τον Αλβανό δολοφόνο

Αλβανός δολοφόνος που έχει απελαθεί τρεις φορές επιστρέφει κανονικά στην Σαντορίνη. Την ώρα που υποτίθεται ότι στα σύνορα γινόντουσαν δρακόντειοι έλεγχοι λόγω κορονοϊού. Κυκλοφορεί...

Απασφάλισε ο Τράγκας: Λοιμωξιολόγοι κατέγραφαν υπουργούς!

«Προσοχή, υπάρχουν κασέτες με υπουργούς»! Σοβαρές αποκαλύψεις από τον δημοσιογράφο Γιώργο Τράγκα πριν από λίγο στην ραδιοφωνική του εκπομπή στον Ελλάδα 94,3 FM.  Ο γνωστός δημοσιογράφος...

Ο θάνατος του ταξί

Και μετά την πανδημία τι; Πόσο εύκολη είναι η επιστροφή στην κανονικότητα; Και πώς ορίζεται αυτή; Μέσα σε λίγους μήνες περισσότερες από 200.000 επιχειρήσεις...

Έξω το Κατάρ από την Ελλάδα!

Ομάδα της Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων του τουρκικού γενικού επιτελείου άμυνας που έχει αναπτυχθεί στο Κατάρ, στο πλαίσιο της Ενοποιημένης Διακλαδικής Δύναμης Τουρκίας-Κατάρ (KTBMK), εκπαιδεύει...

Ο Στόλτενμπεργκ ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση διέπραξε εσχάτη προδοσία (βίντεο)

Δεν υπάρχει έλληνας στρατιωτικός που θα ανεχτεί να συμβεί αυτό που ισχυρίζεται ο Στόλτενμπεργκ. Η πολιτική ηγεσία οφείλει άμεσα να το διαψεύσει. Για τον μηχανισμό...

Κλοπή θυρίδων: Εκνευρίστηκε το πανελλήνιο με τον Ευαγγελάτο!

Απίστευτα γεγονότα πριν από λίγο στην ενημερωτική εκπομπή του Mega που παρουσιάζει ο Νίκος Ευαγγελάτος. Το θέμα της είδησης ήταν η μεγάλη κλοπή τεσσάρων...