Λίγες ημέρες ακόμα έχουν στη διάθεσή τους οι ενδιαφερόμενοι για να υποβάλουν αίτηση στο «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα». Η σχετική προθεσμία εκπνέει στις 30 Απριλίου, με τη συμμετοχή να είναι πολύ μεγάλη, καθώς μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί περίπου 170.000 αιτήσεις.
- Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Στο μεταξύ, ένα νέο ψηφιακό εργαλείο για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών ή κτιρίων θέτει στη διάθεση των καταναλωτών η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων. Η εφαρμογή λειτουργεί ουσιαστικά ως μια online υπηρεσία μίας στάσης για την ενεργειακή εξοικονόμηση στα κτίρια, φέρνοντας σε επαφή τους καταναλωτές με τους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών.
Προς το παρόν, πάντως, το ενδιαφέρον στρέφεται στο «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα», ένα πρόγραμμα συνολικού προϋπολογισμού 223.200.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 44.600.000 ευρώ έχουν δεσμευτεί για τα ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά.
Από τις 8 Ιανουαρίου, που άνοιξε η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα, έως και τις αρχές της Μεγάλης Εβδομάδας, περισσότερα από 105.000 νοικοκυριά έχουν υποβάλει αίτηση για να εγκαταστήσουν στην κατοικία τους νέο ηλιακό θερμοσίφωνα, ενώ οι αντίστοιχες αιτήσεις για τις αντλίες θερμότητας αγγίζουν τις 63.000.
Στους ηλιακούς θερμοσίφωνες δίνεται η δυνατότητα επιχορήγησης συστημάτων με χωρητικότητα άνω των 110 λίτρων. Αντίστοιχα στις αντλίες θερμότητας επιδοτούνται μοντέλα αέρα – νερού, γεωθερμικά, καθώς και πολυδιαιρούμενα συστήματα.
Ειδικότερα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει:
– Την επιδότηση αγοράς νέου ηλιακού θερμοσίφωνα σύγχρονης τεχνολογίας με εισοδηματικά κριτήρια. Για δικαιούχους με ετήσιο ατομικό κάτω από 5.000 ευρώ και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάτω από 10.000, το ποσοστό είναι 60%, με το πλαφόν ενίσχυσης να διαμορφώνεται στα 840 ευρώ (προ ΦΠΑ). Για οικιακούς καταναλωτές με μεγαλύτερο ετήσιο εισόδημα το ποσοστό επιδότησης είναι 50%, με το πλαφόν για αγορά εξοπλισμού να είναι 600 ευρώ.
– Την επιδότηση της δαπάνης για την εκτέλεση αναγκαίων συμπληρωματικών εργασιών τοποθέτησης επιλέξιμου εξοπλισμού (π.χ. κόστος μεταφοράς, αναλώσιμα και εξαρτήματα κ.λπ.), σε ποσοστά 60 % και 50%, αντίστοιχα (πρώτη και δεύτερη εισοδηματική κατηγορία). Στην πρώτη το πλαφόν ορίζεται στα 180 ευρώ και στη δεύτερη στα 100 ευρώ.
– Την επιδότηση αγοράς νέου συστήματος αντλίας θερμότητας θέρμανσης (συμπεριλαμβάνεται η εξωτερική μονάδα, fan coil, σωληνώσεις, δοχείο αποθήκευσης ζεστού νερού χρήσης), σε ποσοστό επιδότησης 50%, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
Οι αιτήσεις χρηματοδότησης θα υποβάλλονται μόνον ηλεκτρονικά έως τις 30/4/2025 μέσω του επίσημου δικτυακού τόπου του προγράμματος (https://allazothermansi-thermosifona.gov.gr).
Ωφελούμενοι είναι οικιακοί καταναλωτές που επιθυμούν να τοποθετήσουν στην οικία τους (περιλαμβανομένης οικίας ενοικιαζόμενης/δωρεάν παραχωρούμενης) ηλιακό θερμοσίφωνα νέας τεχνολογίας ή/και νέο σύστημα αντλίας θερμότητας. Προτεραιοποίηση δίνεται στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Ηπείρου, όπου με βάση στοιχεία μετρήσεων ατμοσφαιρικής ρύπανσης των τελευταίων πέντε χρόνων καταγράφεται συχνή υπέρβαση των μέγιστων επιτρεπτών ορίων σωματιδιακής ρύπανσης αρκετές φορές ετησίως σε σχέση με τις υπόλοιπες Περιφέρειες της Ελλάδας, καθώς και σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Για τον υπολογισμό των κριτηρίων κατάταξης λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα δεδομένα:
α) Δυνητικά ωφελούμενοι του αρχικού προγράμματος «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα», οι οποίοι δεν πραγματοποίησαν εξαργύρωση των επιταγών. Θα πρέπει να υποβάλουν εκ νέου αίτηση, χρησιμοποιώντας τον ίδιο ΑΦΜ.
β) Στοιχεία για τον αριθμό των εξαρτώμενων μελών της οικογένειας φυσικού προσώπου που υποβάλλει αίτηση χρηματοδότησης στο πρόγραμμα, όπως αυτά προκύπτουν από δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους «αναφοράς» (φορολογικό έτος 2023) και το πιστοποιητικό της οικογενειακής κατάστασης,
γ) Στοιχεία πιστοποιητικών αναπηρίας που παρέχονται μέσω προσκόμισης αντίστοιχης γνωμάτευσης ή πιστοποιητικού από υγειονομική επιτροπή πιστοποίησης αναπηρίας ή άλλη αρμόδια Αρχή, η οποία κατά τον νόμο εξακολουθεί να ασκεί τις αρμοδιότητές της,
δ) Στοιχεία συντελεστών βαθμοημερών ανά οικισμό όπως έχουν υπολογιστεί και κοινοποιηθεί στο Τεύχος B’ 7253/21.12.2023 της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως,
ε) Στοιχεία ταχυδρομικής διεύθυνσης του ακινήτου το οποίο θα εντάσσεται σε ατμοσφαιρικά επιβαρυμένες περιφέρειες (Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Ηπείρου).
Η συνολική σταθμισμένη βαθμολογία κάθε αίτησης υπολογίζεται σε επίπεδο τρίτου δεκαδικού ψηφίου, σύμφωνα με συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο. Για την κατάταξη των αιτήσεων χρηματοδότησης λαμβάνεται υπόψη η συνολική σταθμισμένη βαθμολογία, ενώ στην περίπτωση που οι αιτήσεις ισοβαθμούν ως προς τη συνολική σταθμισμένη βαθμολογία, η αίτηση που κατατέθηκε πρώτη βάσει της χρονοσήμανσης που λαμβάνει κάθε αίτηση, κατά την υποβολή της, αποκτά προτεραιότητα.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις και ποιοι οι περιορισμοί
Κάθε φυσικό πρόσωπο δύναται να αιτηθεί την αγορά νέου ηλιακού θερμοσίφωνα ή/και συστήματος αντλίας θερμότητας για την κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, για την οποία συντρέχουν αθροιστικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
1) Αποτελεί την κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία του ωφελουμένου (ιδιόκτητη, ενοικιαζόμενη ή δωρεάν παραχωρούμενη),
2) Διαθέτει ενεργή, οικιακή (και μη κοινόχρηστη) παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, μέσω της οποίας πραγματοποιείται η ταυτοποίηση της κατοικίας του ωφελουμένου. Δεν είναι δυνατή η υποβολή άνω της μίας αίτησης για την ίδια κατοικία από διαφορετικά φυσικά πρόσωπα.
Προκειμένου να υποβάλει κάποιος αίτηση θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι κάτωθι προϋποθέσεις: α) Να διαθέτει υποχρεωτικά Αριθμό Φορολογικού Μητρώου, καθώς και έγκυρους κωδικούς πρόσβασης στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, β) να έχει υποβάλει κατά το έτος αναφοράς (φορολογικό έτος 2023) δήλωση φορολογίας εισοδήματος (Ε1), είτε ως «υπόχρεος» ατομικής ή κοινής δήλωσης είτε εμμέσως ως «Σύζυγος/ΜΣΣ1» σε περίπτωση κοινής δήλωσης. Η σχετική δήλωση θα πρέπει να έχει εκκαθαριστεί.
Δεν είναι επιλέξιμοι ωφελούμενοι οι οποίοι είχαν υποβάλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος κατά το έτος αναφοράς (2023) ως κάτοικοι εξωτερικού. Επίσης, δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση εξαρτώμενα μέλη που δεν υποβάλλουν αυτόνομα δήλωση (δηλ. δεν είναι υπόχρεοι σε δική τους ατομική δήλωση). Πέρα απ’ αυτό ο ωφελούμενος δεν δύναται να χρηματοδοτηθεί για αγορά του ίδιου επιλέξιμου εξοπλισμού (ηλιακού θερμοσίφωνα ή/και συστήματος αντλίας θερμότητας) από άλλο χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα εθνικών ή κοινοτικών πόρων.
Τα βήματα για την ηλεκτρονική πλατφόρμα
Το πρώτο βήμα είναι η ταυτοποίηση του ωφελουμένου με τη χρήση των προσωπικών κωδικών – διαπιστευτηρίων του TAXISnet.
Στη συνέχεια δηλώνει μεταξύ άλλων:
1) Τον 11ψήφιο αριθμό παροχής ηλεκτρικού ρεύματος της οικίας στην οποία θα πραγματοποιηθεί η εγκατάσταση του επιλέξιμου εξοπλισμού.
2) Oτι στην κατοικία του μπορεί να τοποθετηθεί ο επιλέξιμος εξοπλισμός και δεν υπάρχει περιορισμός από κανονισμούς λειτουργίας (π.χ. κανονισμός πολυκατοικίας, κανονισμός λειτουργίας κτίρίου κ.λπ.) ή το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
3) Οτι εφόσον η κατοικία είναι ενοικιαζόμενη/παραχωρούμενη υπάρχει συναίνεση του ιδιοκτήτη.
4) Οτι εφόσον η κατοικία είναι ενοικιαζόμενη/παραχωρούμενη, τη δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης ακίνητης περιουσίας (Μισθωτήριο Ακινήτου).
5) Οτι δεν έχει χρηματοδοτηθεί για την αγορά του ίδιου ηλιακού θερμοσίφωνα ή/και συστήματος αντλίας θερμότητας από άλλο πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από εθνικούς ή κοινοτικούς πόρους.
6) Τον αριθμό των εξαρτώμενων μελών (αριθμό τέκνων) από δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους «αναφοράς» (φορολογικό έτος 2023) και μέσω πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης για τα τυχόν νέα μέλη της οικογένειας που έχουν προκύψει κατά το 2024).
7) Την ύπαρξη ή μη μέλους ΑμεΑ στην οικογένεια, μέσω επισύναψης αντίστοιχης γνωμάτευσης ή πιστοποιητικού από υγειονομική επιτροπή πιστοποίησης αναπηρίας ή άλλη αρμόδια Αρχή, η οποία κατά τον νόμο εξακολουθεί να ασκεί τις αρμοδιότητές της,
8) Την προσωπική διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για την αποστολή του κωδικού επιταγής (Voucher) μετά την έγκριση της αίτησης χρηματοδότησης, σε συνδυασμό με την παράλληλη ενημέρωση που θα παρέχεται μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του προγράμματος. Επιπλέον, θα χρησιμοποιηθεί για την αποστολή του κωδικού μίας χρήσης (OTP), που απαιτείται για την ταυτοποίηση του ωφελουμένου κατά την αγορά του επιλέξιμου εξοπλισμού, καθώς και για κάθε άλλη σχετική επικοινωνία με τον ωφελούμενο.
Ο ωφελούμενος επιβεβαιώνει επίσης τα στοιχεία που αντλούνται αυτόματα από τα μητρώα του Δημοσίου που αφορούν την αίτησή του. Οσοι υποβάλλουν αίτηση και εγκριθεί, θα λάβουν κατ’ επιλογήν τους έως δύο επιταγές, μία για την επιδότηση του επιλέξιμου εξοπλισμού και μία για την επιδότηση των συμπληρωματικών υπηρεσιών.
Θα έχουν τη δυνατότητα να εξαργυρώσουν κάθε επιταγή σε προμηθευτή της επιλογής τους, μειώνοντας το τελικό ποσό που θα κληθούν να καταβάλουν για την αγορά του επιλέξιμου εξοπλισμού ή αντίστοιχα για την παροχή των συμπληρωματικών υπηρεσιών. Ο φορέας πληρωμών του προγράμματος θα καταβάλλει την αξία της επιταγής απευθείας στον εκάστοτε προμηθευτή, σε χρόνο που έπεται της ολοκλήρωσης της συναλλαγής, ενώ ο ωφελούμενος πληρώνει το υπόλοιπο ποσό κατά την αγορά του επιλέξιμου εξοπλισμού ή την παροχή των σχετικών υπηρεσιών.
Έρχεται νέο ψηφιακό εργαλείο για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών
Με την υποβολή των αιτήσεων για το «Εξοικονομώ 2025» να ολοκληρώνεται πριν από λίγες ημέρες και την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να σχεδιάζει ήδη τον επόμενο κύκλο του προγράμματος, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) έθεσε στις αρχές του μήνα σε λειτουργία ένα νέο ψηφιακό εργαλείο με την ονομασία ΒΕΕΜ (Building Energy Efficiency Marketplace). Αποτελεί μια καινοτόμα πλατφόρμα που φέρνει σε επαφή καταναλωτές με παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών ή κτιρίων του τριτογενούς τομέα.
Η χρήση του εργαλείου είναι δωρεάν. Πώς λειτουργεί; Ο καταναλωτής δημιουργεί στην πλατφόρμα λογαριασμό μέσω μιας απλής επιβεβαίωσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Στη συνέχεια, δηλώνει τα χαρακτηριστικά της οικίας/κτιρίου του και η πλατφόρμα του προτείνει υπηρεσίες ενεργειακής αναβάθμισης και το εκτιμώμενο κόστος αυτών. Ακολούθως κάνει αίτημα για να λάβει προσφορά για τις υπηρεσίες ενεργειακής αναβάθμισης από τους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών.
Συγκεκριμένα οι καταναλωτές δηλώνουν/επιλέγουν:
– Τύπο χρήσης κτιρίου (κατοικία ή κτίριο τριτογενούς τομέα).
– Χαρακτηριστικά περιοχής (νομός – τοποθεσία, πυκνότητα δόμησης περιοχής).
– Χαρακτηριστικά κτιρίου (υψόμετρο κτιρίου, αριθμός ορόφων, επιφάνεια – τετραγωνικά μέτρα κατοικίας).
– Χαρακτηριστικά κτιριακού κελύφους (ύπαρξη μόνωσης στη στέγη, τοιχοποιία – πρόσοψη, δάπεδο), τύπο εγκατεστημένων κουφωμάτων – υαλοπινάκων (μονά διπλά τζάμια).
– Συνθήκες λειτουργίας της κατοικίας – κτιρίου (π.χ. 19 ºC τον χειμώνα, 26 ºC το καλοκαίρι).
– Υφιστάμενες πηγές θέρμανσης και ψύξης (π.χ. λέβητας πετρελαίου, κλιματιστικά με inverter).
– Ετήσιες καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, πετρελαίου ή πέλετ ξύλου.
– Τιμές προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, πετρελαίου ή πέλετ ξύλου.
Αναλύοντας τα δεδομένα αυτά η πλατφόρμα προτείνει υπηρεσίες ενεργειακής αναβάθμισης του κτιρίου για:
1) Ενίσχυση της θερμομόνωσης του κτιρίου (τοιχοποιίας, δαπέδου, ταράτσας).
2) Θερμομόνωση δικτύων θέρμανσης – ψύξης.
3) Τοποθέτηση ενεργειακά αποδοτικών υαλοπινάκων – κουφωμάτων (παραθύρων).
4) Εγκατάσταση συστήματος θέρμανσης – ψύξης (αντλιών θερμότητας για θέρμανση και ψύξη, κλιματιστικών μονάδων διαιρούμενου τύπου με inverter, λέβητα φυσικού αερίου συμπύκνωσης για οικιακή αυτόνομη εγκατάσταση).
5) Αντικατάσταση λαμπτήρων με LED.
6) Αντικατάσταση ηλεκτρικού θερμοσίφωνα με ηλιακό θερμικό συλλέκτη (ηλιακός θερμοσίφωνας).
7) Εγκατάσταση μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.
8) Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε στέγες με ή χωρίς σύστημα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι καταναλωτές επιλέγουν για ποιο/ποια από τα ανωτέρω μέτρα/υπηρεσίες ενεργειακής αναβάθμισης επιθυμούν προσφορά από τους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών και υποβάλλουν σχετικό αίτημα στην πλατφόρμα. Οι πάροχοι ενεργειακών υπηρεσιών, στην αρχική έκδοση της πλατφόρμας, είναι εταιρίες που έχουν εγγραφεί στην πλατφόρμα BEEM και αποτελούν εταιρίες εγγεγραμμένες στο Μητρώο Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCOs) ή Προμηθευτές Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου.
Οι πάροχοι παραλαμβάνουν τα αιτήματα και υποβάλλουν προσφορές στους καταναλωτές, οι οποίοι μπορούν να επιλέξουν την καλύτερη και οικονομικότερη πρόταση για την ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας – κτιρίου τους. Σημειώνεται ότι η ΡΑΑΕΥ δεν εμπλέκεται στην επιλογή του επαγγελματία – παρόχου ενεργειακών υπηρεσιών και της προσφοράς του, η οποία επιλογή είναι αποκλειστική ευθύνη του καταναλωτή – χρήστη της πλατφόρμας.