Μέχρι την Κυριακή 15 Ιουνίου έχουν περιθώριο οι ιδιοκτήτες και διαχειριστές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων για να προχωρήσουν στον απαραίτητο καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους και την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης στην επίσημη ψηφιακή πλατφόρμα του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας. Πρόκειται για την τελευταία παράταση που δόθηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση στις 25 Απριλίου 2025 (ΦΕΚ Β’ 2015), και σύμφωνα με το υπουργείο δεν πρόκειται να υπάρξει άλλη.
Η ρύθμιση αποτελεί κρίσιμο μέτρο για την αποτροπή πυρκαγιών ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, με το Πυροσβεστικό Σώμα πλέον να αναλαμβάνει κομβικό ρόλο: ελέγχει τις καταγγελίες, επιβάλλει τα πρόστιμα και ενημερώνει τους δήμους για τις περιπτώσεις αυτεπάγγελτου καθαρισμού.
Η νέα διαδικασία προβλέπει διοικητικά πρόστιμα για μια σειρά παραβάσεων, ακόμα και για περιπτώσεις που οι ιδιοκτήτες παραλείψουν να δηλώσουν τον καθαρισμό, ακόμα και αν αυτός έχει ήδη γίνει. Οι βασικές ποινές έχουν ως εξής:
1.000 ευρώ για μη υποβολή δήλωσης καθαρισμού
Έως 54.000 ευρώ και φυλάκιση έως 2 έτη για ψευδή δήλωση συμμόρφωσης
750 ευρώ για μη τήρηση μέτρων πυροπροστασίας
Έως 50.000 ευρώ σε περίπτωση πρόκλησης πυρκαγιάς
Τα πρόστιμα που επιβάλλει το Πυροσβεστικό Σώμα καταβάλλονται ηλεκτρονικά στο e-paravolo, ενώ αν επιβληθούν από δήμο, καταβάλλονται στα ταμεία του οικείου δήμου. Η μη πληρωμή τους οδηγεί στη βεβαίωση του ποσού στην ΑΑΔΕ και την είσπραξη ως δημόσιο έσοδο.
Ποιοι έχουν την υποχρέωση δήλωσης και καθαρισμού
Υπόχρεοι είναι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται:
Εντός σχεδίου πόλεων και οικισμών
Σε απόσταση έως 100 μέτρα από τέτοιες περιοχές
Εκτός σχεδίου περιοχές με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται σε δασική νομοθεσία
Η υποχρέωση καλύπτει και περιπτώσεις συγκυριότητας, όπου μπορεί να δηλώσει ο ένας συνιδιοκτήτης για όλο το οικόπεδο, ή όλοι οι ιδιοκτήτες ανά κάθετη ιδιοκτησία.
Οι απαραίτητες εργασίες καθαρισμού
Οι εργασίες που απαιτούνται για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων περιλαμβάνουν:
Υλοτομία και απομάκρυνση ξερών/σπασμένων δέντρων και κλαδιών
Απομάκρυνση φυλλώματος, ξερών χόρτων και άλλης καύσιμης ύλης
Αραίωση θαμνώδους βλάστησης
Αποκλάδωση δέντρων και απομάκρυνση υλικών που ενδέχεται να αναφλεγούν
Συλλογή και ασφαλής μεταφορά των υπολειμμάτων καθαρισμού
Εξαιρούνται από την υποχρέωση καθαρισμού οι διαμορφωμένοι και συντηρημένοι κήποι των πολυκατοικιών και κατοικιών.
Η διαδικασία υποβολής δήλωσης
Μετά την ολοκλήρωση του καθαρισμού, οι υπόχρεοι πρέπει να εισέλθουν στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr και να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση. Απαραίτητη είναι η συμπλήρωση όλων των πεδίων, ακόμα και αν κάποια από τα μέτρα δεν απαιτούνται (επιλέγεται «Όχι/δεν απαιτείται»).
Η δήλωση δεν μπορεί να ακυρωθεί μετά την υποβολή, οπότε απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη συμπλήρωση. Ο δήμος ενημερώνεται αυτόματα, χωρίς να χρειάζεται αποστολή του εγγράφου.
Σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να βρει το Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), μπορεί να εισάγει συντεταγμένες ΕΓΣΑ ’87. Αν το οικόπεδο έχει μεταβιβαστεί σε τέκνα ή έχει άλλη μορφή κυριότητας, υπόχρεος είναι ο κάτοχος της ψιλής κυριότητας.
Ο ρόλος της Πυροσβεστικής και των Δήμων
Με βάση την πρόσφατη ΚΥΑ, το Πυροσβεστικό Σώμα αποκτά καθοριστικό ρόλο:
Δέχεται και αξιολογεί καταγγελίες πολιτών
Διενεργεί επιτόπιους ελέγχους
Επιβάλλει πρόστιμα και εισηγείται αυτεπάγγελτο καθαρισμό στους δήμους
Οι δήμοι, από την πλευρά τους, πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους σε τουλάχιστον 5% των δηλώσεων και προχωρούν στον καθαρισμό των ιδιοκτησιών που δεν έχουν συμμορφωθεί, χρεώνοντας το κόστος στον ιδιοκτήτη.
Καμία νέα παράταση
Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έχει διαμηνύσει ότι δεν θα δοθεί νέα παράταση, καθώς η αρχική προθεσμία είχε ήδη μεταφερθεί από τις 30 Απριλίου στην 15η Ιουνίου. Η συμμόρφωση των πολιτών είναι απαραίτητη όχι μόνο για αποφυγή προστίμων, αλλά και για την προστασία ζωών και περιουσιών από τις καταστροφικές συνέπειες των πυρκαγιών.
Δεδομένου ότι η χώρα βρίσκεται ήδη στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου, οι πολίτες καλούνται να επιδείξουν υψηλό αίσθημα ευθύνης και να συμμορφωθούν με τις διατάξεις για τον καθαρισμό οικοπέδων. Η αυστηρότητα των κυρώσεων και η νέα ψηφιακή διαδικασία επισημαίνουν το διαρκές μήνυμα των Αρχών πως η πρόληψη είναι το ισχυρότερο όπλο απέναντι στις φλόγες.