Δεν υπάρχει μόνο ο «αντιπρόσωπος» (proxy) που μέσω αυτού μια Δύναμη επιτίθεται σε μια άλλη Δύναμη,
όταν έχει λόγους που δεν επιθυμεί (ή και σε ένα μπορεί) να το πράξει η ίδια απ’ ευθείας. Η «επίθεση» μπορεί να έχει πολλές μορφές, (πολεμική, οικονομική, πολιτική κ.λπ.), ασφαλώς δε η «πολεμική αντιπροσώπευση» είναι η πλέον σημαντική.
Βασίλης Δημ. Χασιώτης
Όμως υπάρχει και μια άλλη πολύ πιο επώδυνη αλλά και ακούσια «αντιπροσώπευση». Είναι εκείνη που αφορά το Ιράν.
Περί τίνος πρόκειται εδώ;
Εδώ έχουμε την εξής κατάσταση. Μια Μεγάλη Δύναμη (ΗΠΑ) επιδιώκει την στρατηγική γεωπολιτική ήττα (επί του παρόντος ένοπλη αναμέτρηση αποκλείεται) μιας άλλης Μεγάλης Δύναμης, της Κίνας, χτυπώντας την με διάφορα μη στρατιωτικά όπλα με στόχο να πλήξει την οικονομική της ισχύ.
Δυστυχώς για το Ιράν, η χώρα αυτή αποτελεί ένα σημαντικό «πόρο» που συμβάλλει στην ενίσχυση αυτής της οικονομικής ισχύος της Κίνας, με τον εφοδιασμό της κινεζικής οικονομίας με φτηνούς ιρανικούς ενεργειακούς πόρους.
Το Ιράν, ουσιαστικά εκλήφθηκε ως ο «αντιπρόσωπος» των κινεζικών (και ρωσικών δευτερευόντως, αλλά το πρώτο είναι που έχει σημασία) συμφερόντων
και μάλιστα μέσω «αποκλειστικής» σχεδόν αντιπροσώπευσης των συμφερόντων αυτών. Άλλες συναλλαγές της, π.χ., με Ινδία, έχουν ασφαλώς σημασία για τις ΗΠΑ υπό την συγκεκριμένη αμερικανική Διοίκηση, αλλά, δεν έχουν την οικονομική και γεωπολιτική βαρύτητα που έχουν οι ιρανο-κινεζικές σχέσεις.
Αν το Ιράν δεν ήταν μια μεγάλη πετρελαιοπαραγωγός χώρα ή αν είχε αποκλειστικές οικονομικές σχέσεις με τη Δύση, είναι βέβαιο ότι η στάση της Δύσης απέναντι του, ακόμα και υπό θεοκρατικό καθεστώς, θα είχε μια εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση, χωρίς να αποκλείεται να του επιτρέπονταν να έχει και πυρηνικά όπλα, τα οποία θα στόχευαν ασφαλώς προς την κατεύθυνση της Κίνας και Ρωσίας.
Ποτέ καμία Μεγάλη Δύναμη (που στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι Δυτικές), δεν επιτέθηκε εναντίον του οιουδήποτε κράτους ή υπέθαλψε ανατρεπτικές ενέργειες εναντίον ηγεσιών, για λόγους Διεθνούς Δικαίου, Δημοκρατίας ή και ανθρωπισμού, παρά την πυκνή προσεπίκληση αυτών των αξιών.
«Σημαία» τους πάντα ήταν το εθνικό τους συμφέρον, ένα εθνικό συμφέρον τόσο στενά διαπλεκόμενο με μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα ώστε να είναι πάρα πολύ δύσκολο «τεχνητά» να τα διαχωρίσεις.
Στο Ιράν δεν είναι απαραίτητη η επιστροφή του γιου του τελευταίου Σάχη για να αλλάξει άρδην η στάση της Δύσης έναντι της χώρας αυτής. Ακόμα και ένας αγιατολάχ εμφορούμενος από φιλοδυτικά αισθήματα, όπως οι μοναρχίες του Κόλπου, μια χαρά θα εξυπηρετούσε τη Δύση η οποία αυτομάτως θα ενέτασσε το Ιράν στην «Αυτοκρατορία του Καλού».
Το θέμα είναι τόσο απλό, όσο το λέει και μία ατάκα του παλιού ελληνικού κινηματογράφου : το απλουστερον και πολυπλοκότερον ταυτόχρονα.