Βρετανοί, 1954: «Να ενθαρρύνουμε τη δημιουργία μιας καθαρά κυπριακής κουλτούρας»
Της Φανούλας Αργυρου από το simerini.sigmalive.com
Διάβασα το άρθρο του φιλόλογου κ. Κυριάκου Ιωάννου, 6.4.2026, «Νεοκυπριακή ιδεολογία και κυπριακή λογοτεχνία», στο οποίο εισηγείται ότι «κάποια στιγμή θα πρέπει να δοθεί ένας περιεκτικός ορισμός της ‘‘νεοκυπριακής ιδεολογίας’’». Και έχει απόλυτο δίκαιο ο αρθρογράφος. Αν και έχουμε προ ετών εξηγήσει την προϊστορία της κάλπικης αυτής συνείδησης, που σοφίστηκαν οι αποικιοκράτες Βρετανοί, θα πρέπει να επανέλθουμε.
https://paideia-news.com/neokypriaki-ideologia-kai-kypriaki-logotexnia
Κατ’ αρχάς έγραψα στο βιβλίο μας «Έτσι Κατέστρεψαν την Κύπρο», που εκδώσαμε με τη «Σημερινή» το 1992, και στο βιβλίο μου «Από την Ένωση στην Κατοχή», με χρηματοδότηση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου επί Αρχ. Χρυσοστόμου Α’, το 1995, και έκτοτε σε διάφορα άρθρα μου.
Μεταξύ 22 και 25 Σεπτεμβρίου 1954 ο Επικεφαλής του Τμήματος Πληροφοριών του Γραφείου Αποικιών στο Λονδίνο επισκέφθηκε την Κύπρο και ετοίμασε μια μακροσκελή έκθεση. Είχε ήδη προηγηθεί την 1η Σεπτεμβρίου 1954 ο διορισμός, ως επικεφαλής των Υπηρεσιών Πληροφόρησης στην Κύπρο (σημερινό ΓΤΠ), του Βρετανού πράκτορα, Laurence Durrell, ο οποίος βρισκόταν στην Κύπρο. Ναι, ο διαβόητος συγγραφέας του βιβλίου «Τα πικρολέμονα». Παραμένει η καλύτερη κάλυψη των πρακτόρων της Intelligence Service η γνώση της γλώσσας των ιθαγενών – ειδικά στον Ελληνισμό, όπου αφελέστατα εκλαμβάνονται με μεγάλη ελαφρότητα ως «φιλέλληνες» ή ως «φιλοκύπριοι»! Με κάποιες εξαιρέσεις.
Η έκθεση, εκτός των άλλων σημαντικών αναφορών, εισηγήθηκε την ανάγκη «ενθάρρυνσης και προώθησης μιας συγκεκριμένης κυπριακής ταυτότητας»
Έγραψαν:
«Αυτό θα είναι, βέβαια, ένα βραχυπρόθεσμο σχέδιο και θα χρειαστεί να το χειριστούμε με διακριτικότητα, εφόσον οι Κύπριοι οπωσδήποτε θα απομακρύνονται από οποιανδήποτε εισήγηση που να λέγει πως η Κυβέρνηση τούς επιβάλλει μίαν πλασματική και καθόλου ελληνική ταυτότητα… Ένας σίγουρος τρόπος να εκνευρίσεις έναν Ελληνοκύπριο, ανεξάρτητα από το πόσο φιλο-Βρετανός και εναντίον της Ενώσεως μπορεί να είναι, είναι να του αρνηθείς τη «Ελληνικότητά του…».
Ο πράκτορας Lawrence Durrell συνεργαζόταν στενά με τον πράκτορα της Intelligence Service, Γραμματέα στο κυβερνείο, J. Reddaway. Ήταν ο Durrell που πήγε το 1956 στην Αθήνα για να μεταφέρει το ανθελληνικό υλικό που είχε παραγγείλει ο Reddaway, ώστε να το χρησιμοποιήσουν ως προπαγάνδα εναντίον της Ενώσεως.
Έγραψε, μεταξύ άλλων, και ο κ. Χρήστος Αλεξάνδρου, Πολιτικός Επιστήμονας-Ιστορικός, στις 5 Σεπτεμβρίου 2016, στην «Καθημερινή», με τον πιο κάτω τίτλο:
«Ο διακαής πόθος των Άγγλων»
https://www.kathimerini.com.cy/gr/apopseis/prosopikotites-stin-k/248394/?ctype=ar
«…Η επιθυμία – ‘‘πεποίθηση’’ των Άγγλων ήταν ότι οι Κύπριοι δεν ήσαν Έλληνες και έπρεπε να σταματήσουν να φαντάζονται κάτι τέτοιο… Ο στόχος για τους Άγγλους ήταν προφανής. Αν οι Έλληνες Κύπριοι αποεθνικοποιούνταν και γίνονταν λεβαντίνοι, μια άλλη πληθυσμιακή ομάδα ‘‘μαλτέζων’’ στη Μεσόγειο, θα σταματούσαν να πιέζουν συνέχεια για την Ένωση του νησιού με την Ελλάδα και θα μετατρέπονταν σε πιστούς και συνεργάσιμους υπηκόους της αυτοκρατορίας… Συγκεκριμένα, το 1953 ιδρύθηκε η Κρατική Υπηρεσία Ραδιοφωνίας, ενώ το 1957 εξέπεμψε και το τηλεοπτικό πρόγραμμα. Το 1954 το Γραφείο Τύπου μετατράπηκε σε απροκάλυπτο μηχανισμό προπαγάνδας, κάτι που σηματοδοτήθηκε με τον διορισμό στη θέση του διευθυντή, του γνωστού λογοτέχνη Lawrence Durrell. Έτσι, δεν είναι τυχαίο που τα χαράματα της 1ης Απριλίου του 1955 κτυπήθηκαν από την ΕΟΚΑ, ανάμεσα σ’ άλλα, και σταθμοί αναμετάδοσης της συγκεκριμένης ‘‘Υπηρεσίας’’.
»H οξυδέρκεια του Γιώργου Σεφέρη συνέλαβε το φαινόμενο σ’ όλη του την έκταση. Μετά τη δεύτερή του επίσκεψη στο νησί το 1954, έγραψε στον Γιώργο Θεοτοκά τα ακόλουθα: ‘‘Υπάρχουν σε μια γωνιά της γης 400 χιλιάδες ψυχές από την καλύτερη, την πιο ατόφια Ρωμιοσύνη, που προσπαθούν να τις κάνουν λουλούδια του θερμοκηπίου. Σ’ αυτήν τη γωνιά της γης δουλεύει μια μηχανή που κάνει τους Ρωμιούς σπαρτούς – Κυπρίους – όχι Έλληνες, που κάνει τους ανθρώπους μπάσταρδους […].
Το ιδεολόγημα συνεχίζεται και σήμερα, με ενσυνείδητους αλλά και αφελείς υπηρέτες του. Με την προδιαγραφόμενη ‘λύση’ του Κυπριακού, αναμένεται να θεριέψει για να σημάνει μια ώρα αρχύτερα το τέλος του Κυπριακού Ελληνισμού’’».
Σχετικά προηγούμενα άρθρα Φ.Α.:
Σημερινή, 14.3.2025
Χαίρει στον τάφο ο Δρ Νιχάτ Ερίμ – «ΞΥΠΝΑΤΕ ΕΛΛΗΝΕΣ»
Μια «έρευνα» – προσβολή προς τον Ελληνισμό της Κύπρου
Η ΚΥΠΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ – Ανάρτηση του βρετανικού Υπουργείου Άμυνας
24.3.2025
Ronald Storrs: «Η Ελληνικότητα των Κυπρίων είναι αδιαμφισβήτητος»
Η κάλπικη βρετανικής εφεύρεσης «κυπριοσύνη» και η προϊστορία της
Στο άρθρο αυτό αναφέρω και τις σημαντικές εξαιρέσεις, όπου Βρετανοί πολιτικοί τόνιζαν την αδιαμφισβήτητη ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ των Ελλήνων της Κύπρου κόντρα στις προσπάθειες των αποικιοκρατών να προωθήσουν και επιβάλουν τον αφελληνισμό με μια πλασματική ταυτότητα για τα δικά τους και τουρκικά συμφέροντα. Όπως ο κυβερνήτης Ρόναλτ Στορς, του οποίου μάλιστα το κυβερνείο κάψαμε το 1931! Διαβάστε τις δηλώσεις του βουλευτή Philip Noel-Baker, 14.9.1956, στη Βουλή των Κοινοτήτων, καθώς ο Υπουργός Αποικιών ετοιμαζόταν να εξαγγείλει, 19.12.1956, με προ-συνεννόηση με την Τουρκία, την υπόσχεση για ξεχωριστή αυτοδιάθεση, μη εξαιρουμένης της διχοτόμησης για την τουρκική μειονότητα του 18% στην Κύπρο…
https://api.parliament.uk/historic-hansard/commons/1956/sep/14/cyprus
Και για τον πράκτορα Λόρενς Ντάρελ διαβάστε το άρθρο μου, 1 Δεκεμβρίου 2014, στη «Σημερινή».
«Κλειστές Πόρτες» Vs «Πικρολέμονα»
Ο πράκτορας Λόρενς Ντάρελ, ο Κώστας Μόντης και ο Πάτροκλος Σταύρου
https://simerini.sigmalive.com/article/2014/12/1/kleistes-portes-enantion-pikrolemona/
Ο μ. Κώστας Μόντης έγραψε το βιβλίο «Κλειστές Πόρτες» στα Eλληνικά το 1964 (έκδοση Εθνικού Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου). Ήταν μια απευθείας απάντηση στο βιβλίο του πράκτορα Λόρενς Ντάρελ, «Πικρολέμονα» (Bitter Lemons), μέσα από το οποίο ο πράκτορας στόχευε στο να προβάλει αποικιακές πολιτικές θέσεις, αφενός και να κερδοσκοπήσει, αφετέρου… Και όμως το βιβλίο του Μόντη κρατήθηκε μακράν της δημοσιότητας, δεν μεταφράστηκε στα Aγγλικά και τελικά εκτιμήθηκε από ξένους στις ΗΠΑ, σε αντίθεση με εκείνο του πράκτορα και του στόχου του στην Κύπρο…
Στο πιο πάνω άρθρο μου θα μάθετε και γιατί μια αξιόλογη έρευνα για τον πράκτορα Ντάρελ, που χρηματοδότησε το ΡΙΚ, τελικά το ίδιο το ΡΙΚ αρνήθηκε να την προβάλει κατόπιν επεμβάσεως του τέως Υφυπουργού παρά τω Προέδρω, Πάτροκλου Σταύρου (έγραψα σχετικά στο βιβλίο μου «Top Secret», σελ. 226-227, που εκδώσαμε με τη «Σημερινή» το 2004)!
*Ερευνήτρια/Δημοσιογράφος
Η αναφορά στην έκθεση του 1954 για προώθηση της κάλπικης «κυπριοσύνης».
