Αρχαία Ολυμπία: Το κρυμμένο λιμάνι κάτω από το ιερό των Αγώνων

Η Αρχαία Ολυμπία αποκαλύπτει νέα μυστικά κάτω από το έδαφος,

καθώς ερευνητές εντόπισαν κρυμμένες δομές στο φημισμένο ιερό όπου τελούνταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες επί περισσότερο από μία χιλιετία. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Archaeological Prospection, εντοπίστηκαν στοιχεία που πιθανώς υποδεικνύουν την ύπαρξη λιμενολεκάνης, καθώς και την πορεία ενός θαμμένου αναχώματος ποταμού σε βάθος αρκετών μέτρων στην Πελοπόννησο.

Πηγή: GreekReporter

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση της Sarah Bäumler από το Ινστιτούτο Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου του Κιέλου στη Γερμανία. Οι επιτόπιες εργασίες έγιναν το 2021 και το 2023, σε περιοχή νότια του ανασκαμμένου ιερού, ανάμεσα στην παλαιά κοίτη του Αλφειού και στα γνωστά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα.

Το ιερό της Ολυμπίας παραμένει θαμμένο κάτω από τέσσερα έως έξι μέτρα ιλύος και άμμου που εναποτέθηκαν από τους ποταμούς Κλαδέο και Αλφειό επί αιώνες. Το παχύ αυτό στρώμα καθιστά αναποτελεσματικά τα συμβατικά εργαλεία, όπως το γεωραντάρ και τη μαγνητική διασκόπηση.

Καινοτόμες μέθοδοι για δύσκολες συνθήκες

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τρεις συμπληρωματικές τεχνικές: ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, ηλεκτρική τομογραφία αντίστασης και σεισμικές μετρήσεις διατμητικών κυμάτων. Οι μέθοδοι αυτές μπορούν να ανιχνεύσουν στοιχεία έως και εννέα μέτρα βάθος.

Η πυκνή βλάστηση με ελαιώνες δυσχέρανε σημαντικά τη συλλογή δεδομένων. Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, η ομάδα ανέπτυξε ειδικό φίλτρο πολλαπλών φάσεων που εξουδετέρωσε τις παρεμβολές από τα δέντρα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο συγκομιδής.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι μια ορθογώνια λεκάνη διαστάσεων περίπου 80 επί 100 μέτρων, νότια του γνωστού ιερού. Το κατώτερο όριό της εντοπίζεται σε βάθος έξι μέτρων.

Η λεκάνη περιέχει λιμναία ιζήματα, χαρακτηριστικά στάσιμου γλυκού νερού, και παρουσιάζει άνοιγμα στη νοτιοανατολική της γωνία. Τα ραδιοχρονολογικά δεδομένα δείχνουν ότι οι λιμναίες συνθήκες διατηρήθηκαν από τον 5ο αιώνα π.Χ. έως τον 6ο αιώνα μ.Χ., καλύπτοντας την περίοδο ακμής των Πανελλήνιων Αγώνων.

Η ερευνητική ομάδα εξέτασε τρεις πιθανές χρήσεις της δομής: λουτρικό συγκρότημα, δεξαμενή λυμάτων ή λιμάνι. Οι αναλύσεις ιζημάτων και βιοδεικτών απέκλεισαν τις δύο πρώτες εκδοχές. Η προσανατολισμένη διάταξη της λεκάνης, που ευθυγραμμίζεται με το Λεωνιδαίο και τα νοτιοδυτικά λουτρά, υποδηλώνει σύνδεση με το ιερό σύνολο της Ολυμπίας.

Μέχρι σήμερα, επικρατούσε η θεωρία ότι τα εμπορεύματα έφθαναν στην Ολυμπία μέσω λιμανιού στην Φειά,

περίπου 22 χιλιόμετρα μακριά. Ο γεωγράφος Στράβων ανέφερε ότι τα πλοία μπορούσαν να πλεύσουν περίπου οκτώ χιλιόμετρα προς την ενδοχώρα, μειώνοντας σημαντικά τη χερσαία διαδρομή.

Ένα λιμάνι στην ίδια την Ολυμπία θα είχε λειτουργική λογική, δεδομένης της κλίμακας των Αγώνων. Η νέα δομή, κοντά στη λεγόμενη Αρχαία Λίμνη της Ολυμπίας, ενισχύει αυτή την πιθανότητα.

Ίχνη αντιπλημμυρικού τοίχου

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης την πορεία του αναχώματος του Κλαδέου, ενός αντιπλημμυρικού τοίχου ύψους και πλάτους 2,8 μέτρων, που εκτείνεται σχεδόν σε ευθεία βόρεια-νότια κατεύθυνση έως το άκρο της σημερινής αναβαθμίδας.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η Αρχαία Ολυμπία εξακολουθεί να κρύβει πολλά ανεξερεύνητα μνημεία κάτω από το έδαφος. Ωστόσο, όπως σημειώνουν οι επιστήμονες, απαιτούνται αρχαιολογικές ανασκαφές για την πλήρη επιβεβαίωση των ευρημάτων.