Γιατί ψηφίζουμε; Ή μάλλον, γιατί ψηφίζουμε ακόμη έτσι;
Το ερώτημα που θέτει η σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα είναι σαφές: Ψηφίζουμε με γνώμονα το συλλογικό συμφέρον ή διαιωνίζουμε, μέσω της ψήφου μας, τις παθογένειες που καταγγέλλουμε; Η ποιότητα της Δημοκρατίας μας κρίνεται στο παραβάν.
Γράφει ο Ιάκωβος Ποθητός
Κάθε εκλογική αναμέτρηση είναι καθρέφτης. Δεν δείχνει μόνο τα κόμματα. Δείχνει κι εμάς. Δείχνει τι ανεχόμαστε, τι ξεχνάμε, τι συναλλασσόμαστε. Κι αν η εικόνα στον καθρέφτη μας ενοχλεί, δεν φταίει ο καθρέφτης.
Ψηφίζουμε για ελευθερία;
Ποια ελευθερία; Αυτή που παραδίδουμε αμαχητί σε κάθε «σωτήρα» που μας τάζει διορισμό; Αυτή που ανταλλάσσουμε με ένα επίδομα, ένα voucher, μια υπόσχεση; Ελευθερία δεν είναι να διαλέγεις αφεντικό κάθε τέσσερα χρόνια. Ελευθερία είναι να μην έχεις ανάγκη το αφεντικό. Κι εμείς ψηφίζουμε λες και εκλιπαρούμε για προστασία, όχι λες και απαιτούμε δικαιώματα. Η ψήφος έγινε επαιτεία.
Ψηφίζουμε για δημοκρατία;
Η δημοκρατία δεν δολοφονείται μόνο με πραξικοπήματα. Δολοφονείται αργά, μεθοδικά, στην κάλπη. Όταν ψηφίζουμε βουλευτές που δεν πατάνε στη Βουλή. Όταν επιβραβεύουμε υπουργούς που βλέπουν το κράτος σαν λάφυρο. Όταν νομιμοποιούμε με την ψήφο μας λίστες Πέτσα, απευθείας αναθέσεις, παρακολουθήσεις «για λόγους εθνικής ασφάλειας». Δημοκρατία δεν είναι να μιλάς κάθε τέσσερα χρόνια. Είναι να σε ακούν τις υπόλοιπες 1.460 μέρες. Κι εμείς τους δώσαμε το δικαίωμα να μας κλείνουν το μικρόφωνο.
Ψηφίζουμε για καλύτερη ποιότητα ζωής;
Αλήθεια; Γιατί τα νοσοκομεία καταρρέουν κι εμείς χειροκροτάμε εγκαίνια ΤΟΜΥ. Γιατί οι μισθοί είναι Βουλγαρίας, οι τιμές Ελβετίας, κι εμείς πανηγυρίζουμε για το pass στο σούπερ μάρκετ. Γιατί καίγεται η μισή χώρα κάθε καλοκαίρι κι εμείς ακούμε ότι «φταίει ο στρατηγός άνεμος». Ψηφίσαμε ανάπτυξη και πήραμε real estate για funds. Ψηφίσαμε επενδύσεις και πήραμε σεκιουριτάδες αντί για παραγωγή. Η ποιότητα ζωής μας μετριέται σε καλάθια, σε πάσα, σε ψίχουλα. Και τους τα δώσαμε εμείς.
Ψηφίζουμε για τα παιδιά μας;
Ντροπή. Τα παιδιά μας φεύγουν. 600.000 μυαλά έφυγαν σε μια δεκαετία. Φεύγουν γιατί το κράτος που χτίσαμε με την ψήφο μας τους προσφέρει 800 ευρώ και αορίστου. Φεύγουν γιατί η μόνη «αξιοκρατία» που γνώρισαν είναι το βύσμα του τοπικού βουλευτή. Φεύγουν γιατί τα σχολεία τους έχουν ελλείψεις, τα πανεπιστήμιά τους υποχρηματοδοτούνται, και το μέλλον τους υποθηκεύτηκε για να σωθούν τράπεζες. Ψηφίζουμε για τα παιδιά μας και τα καταδικάζουμε σε ενοίκιο 500 ευρώ για γκαρσονιέρα. Αυτό δεν είναι μέριμνα. Είναι συνενοχή.
Ψηφίζουμε για ήθη, για έθιμα, για αξιοπρέπεια χώρας;
Ποια ήθη; Αυτά που θυμόμαστε μόνο στις παρελάσεις; Η παράδοση δεν είναι γραφικότητα για τουρίστες. Είναι αξίες. Και τις ξεπουλήσαμε. Ψηφίσαμε πολιτικούς που βρίζουν σαν νταλικέρηδες στη Βουλή και μετά μιλούν για «σεβασμό». Ψηφίσαμε «πατριώτες» που υπέγραψαν τα πάντα με ένα «ναι σε όλα». Ψηφίσαμε κυβερνήσεις που έκαναν τη χώρα επαίτη της Ευρώπης και μετά μας είπαν ότι «αναβαθμίστηκε η γεωπολιτική μας θέση». Η μόνη θωράκιση που πετύχαμε είναι η θωράκιση της καρέκλας τους.
Η μεγάλη καταγγελία: Ψηφίζουμε πελατειακά
Ας το πούμε καθαρά. Ψηφίζουμε τον ξάδερφο. Τον κουμπάρο. Αυτόν που «έχει άκρες». Ψηφίζουμε για να μας σβήσει την κλήση, να μας βάλει το παιδί συμβασιούχο, να μας «τακτοποιήσει». Και μετά βγαίνουμε στα καφενεία και καταριόμαστε το «σύστημα». Μα το σύστημα είμαστε εμείς. Το ρουσφέτι δεν είναι αμαρτία τους. Είναι συμφωνία. Εμείς δίνουμε ψήφο, αυτοί δίνουν εξυπηρέτηση. Και η χώρα σαπίζει στο ενδιάμεσο.
Ψηφίζουμε κόμματα-φέουδα Δεν εξετάζουμε προγράμματα. Δεν διαβάζουμε ισολογισμούς. Ψηφίζουμε με την κοιλιά, με το θυμικό, με το «έτσι έκαναν ο παππούς κι ο πατέρας». Κι όταν σκάει το σκάνδαλο, λέμε «όλοι ίδιοι είναι» για να ξεπλύνουμε τη δική μας επιλογή. Όχι, δεν είναι όλοι ίδιοι. Ίδια είναι η ανοχή μας.
Τι ψηφίζαμε μέχρι σήμερα;
Ψηφίσαμε ψέμα και το βαφτίσαμε «πολιτικό κόστος». Ψηφίσαμε λεηλασία και την είπαμε «εκσυγχρονισμό». Ψηφίσαμε υποτέλεια και την είπαμε «υπευθυνότητα». Ψηφίσαμε Τέμπη, υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ κι άλλα πολλά σκάνδαλα. Ψηφίσαμε 57 νεκρούς χωρίς καμία παραίτηση. Ψηφίσαμε συγκάλυψη και την είπαμε «θεσμική λειτουργία». Το αποτέλεσμα; Ένα κράτος-λάφυρο, μια κοινωνία σε παρακμή, μια νέα γενιά που δεν πιστεύει σε τίποτα.
Τι πρέπει να ψηφίσουμε;
Να ψηφίσουμε τιμωρητικά. Όχι εκδικητικά. Τιμωρητικά. Να μαυρίσουμε όποιον μας κορόιδεψε, όποιον έκλεψε, όποιον σιώπησε. Να σπάσουμε τα πελατειακά δίκτυα. Να πάψουμε να ζητάμε χάρες και να αρχίσουμε να απαιτούμε δικαιώματα. Να διαβάσουμε βιογραφικά. Να ελέγξουμε πόθεν έσχες. Να μην ξαναψηφίσουμε άνθρωπο που πνίγεται στα σκάνδαλα επειδή «είναι από το χωριό».
Η ψήφος δεν είναι λευκή επιταγή. Είναι συμβόλαιο. Και όταν το παραβιάζουν, το σκίζεις. Δεν το ανανεώνεις.
Αν συνεχίσουμε να ψηφίζουμε με φόβο, με βόλεμα, με αμνησία, δεν θα αλλάξει τίποτα. Θα φταίμε εμείς. Γιατί η κάλπη είναι αμείλικτη. Καταγράφει όχι μόνο ποιον επιλέξαμε, αλλά και ποιοι είμαστε.
Την επόμενη φορά, ας κοιταχτούμε στον καθρέφτη πριν ρίξουμε το φάκελο. Και ας αναρωτηθούμε: Αντέχω να ζήσω άλλα τέσσερα χρόνια με αυτή την επιλογή;
Γιατί αν η απάντηση είναι «όχι», τότε ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε.