Ο δημοσιογράφος Βασίλης Νέδος αποκάλυψε ότι το ουκρανικό μη επανδρωμένο σκάφος (USV) που εντοπίστηκε στη Λευκάδα δεν ήταν μεμονωμένο περιστατικό
Αποτελούσε μέρος μιας ευρύτερης, μυστικής ουκρανικής επιχείρησης εντός ελληνικής επικράτειας. Πολλαπλά USV απελευθερώνονταν από πλοία-βάσεις που εισέρχονταν στα ελληνικά ύδατα, ενώ τα ίδια τα μητρικά σκάφη –με μεγαλύτερο ίχνος– περνούσαν απαρατήρητα. Δεν μιλάμε για μία εισβολή, αλλά για επανειλημμένες παραβιάσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Αυτή η αποκάλυψη έρχεται σε αντίθεση με το αρχικό «damage control» που επιχείρησαν διάφοροι κυβερνητικοί υποστηρικτές. Ισχυρίστηκαν ότι το περιστατικό «δεν είναι σημαντικό καθ’ εαυτό», αφού «από καθαρή τύχη» δεν θρηνήσαμε νεκρούς. Όμως η υπόθεση είναι πολυδιάστατη και αποκαλύπτει σοβαρές αδυναμίες σε επίπεδο πληροφοριών, διπλωματίας, επιτήρησης και πολιτικής βούλησης.
Οι τρεις βασικές αποτυχίες της Ελλάδας
1. Αποτυχία πληροφοριών Το πρώτο και κρισιμότερο σκέλος αφορά την έλλειψη έγκαιρης ενημέρωσης. Αν η χώρα διέθετε πραγματική υπηρεσία πληροφοριών (ΕΥΠ), θα είχε λάβει γνώση της ουκρανικής επιχείρησης πριν αυτή ξεκινήσει. Αντίθετα, το περιστατικό αποκαλύφθηκε εκ των υστέρων από δημοσιογραφική έρευνα.
2. Διπλωματική αποτυχία απέναντι στην Ουκρανία Παρά το διπλωματικό κεφάλαιο που έχει επενδύσει η Ελλάδα στην Ουκρανία –αποστολή όπλων, απελάσεις Ρώσων διπλωματών, συνεχείς επισκέψεις και συναντήσεις– το Κίεβο δεν σεβάστηκε τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Διεξήγαγε εχθρικές επιχειρήσεις εντός της ελληνικής επικράτειας, μετατρέποντας τα ελληνικά ύδατα σε χώρο μυστικών δράσεων. Αυτό δείχνει πλήρη έλλειψη αμοιβαιότητας και σεβασμού.
3. Απουσία θαλάσσιας επιτήρησης Παρότι εδώ και δέκα χρόνια έχουν εγκριθεί και χρηματοδοτηθεί σχετικά προγράμματα, η Ελλάδα δεν διαθέτει επαρκή θαλάσσια επιτήρηση. Δεν πρόκειται για ένα USV, αλλά για πολλαπλά που εισήλθαν επανειλημμένα. Τα χαμηλού ίχνους USV απελευθερώνονταν από μεγαλύτερα πλοία, τα οποία επίσης πέρασαν απαρατήρητα. Τα αστεία περί «13.000 χιλιομέτρων ακτογραμμής» και «USV χαμηλού ίχνους» είναι απλώς προπαγανδιστικός καπνός, προερχόμενος από κομματικούς υποστηρικτές και απευθυνόμενος σε κομματικούς υποστηρικτές. Η πραγματικότητα δείχνει συστηματική αδυναμία ανίχνευσης.
Η χλιαρή αντίδραση της κυβέρνησης
Το πιο αποκαρδιωτικό στοιχείο είναι η αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης. Αντί για άμεσα και αποφασιστικά μέτρα –όπως απελάσεις διπλωματών, που αρμόζουν όταν πιάνεις ξένο κράτος να υπονομεύει την εθνική σου κυριαρχία– περιορίστηκε σε μια χλιαρή «τράβηγμα αυτιού» του Ουκρανού πρέσβη, σε μια αναφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε ευγενικό «παρακαλώ» προς το Κίεβο να μαζέψει τα USV του.
Αν υπήρχε πραγματική θαλάσσια επιτήρηση και πολιτική βούληση, δεν θα ζητούσαμε «να τα μαζέψουν». Το Λιμενικό Σώμα και το Πολεμικό Ναυτικό θα είχαν συλλάβει τόσο τα USV όσο και τα πλοία-βάσεις που τα απελευθερώνουν, και θα είχαν κάνει «υπόθετο» στον Ουκρανό πρέσβη. Δεν είμαστε «ξέφραγο αμπέλι» ούτε «failed state». Όμως η αδράνεια και η έλλειψη αποφασιστικότητας μας παρουσιάζουν ακριβώς έτσι.
Η υπόθεση των ουκρανικών USV δεν είναι απλώς ένα «περιστατικό». Είναι μια πολυεπίπεδη αποτυχία που εκθέτει Υπουργείο Εξωτερικών, Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, Υπουργείο Ναυτιλίας, ΕΥΠ, διπλωματικό σώμα, Λιμενικό και Πολεμικό Ναυτικό. Αποκαλύπτει έλλειψη στρατηγικής, αδυναμία επιτήρησης και απουσία πολιτικής βούλησης να υπερασπιστούμε την κυριαρχία μας.
Και το χειρότερο; Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η χώρα συνεχίζει να στηρίζει την Ουκρανία με κάθε τρόπο, αντί να έχει προβεί σε σκληρά αντίμετρα μετά από αυτή την πολεμική πρόκληση