20/09/2020

Ελληνοτουρκικό επεισόδιο: Eπιπτώσεις και ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων

Η αναφορά σε ένα ελληνοτουρκικό επεισόδιο απηχεί ένα ενδεχόμενο που μπορεί να επέλθει ανά πάσα στιγμή και δεν αποτυπώνει ένα απαραιτήτως μακρινό σενάριο, δεδομένου ότι η Τουρκία θέτει επισήμως και κλιμακούμενα θέμα αναθεώρησης των συνθηκών που διέπουν τη σχέση των δυο χωρών.

Το σημερινό πλαίσιο που διαμορφώνει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και δη την τουρκική στρατηγική, αποτυπώνεται στο γεγονός πως η Τουρκία έχει ήδη διεξαγάγει χωρίς κόστος επιθετικές και παράνομες κινήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ, παράλληλα δε έπληξε καίρια το κουρδικό στοιχείο στη Συρία και ταυτοχρόνως προχώρησε σε επιθετικές ενέργειες που θέτουν δυνάμει υπό τον έλεγχο της ένα μέρος της Λιβύης. Τούτων δεδομένων αισθάνεται τη σιγουριά να είναι σε θέση να προχωρεί ανεμπόδιστη στην ευρύτερη περιοχή, υλοποιώντας το εκπεφρασμένο πλέον τουρκικό σχέδιο αναγέννησης του οθωμανικού ιμπέριουμ υπό σύγχρονη μορφή, δηλαδή σε συνθήκες του 21ου αιώνα.

Τα εν εξελίξει γεγονότα υποχρεώνουν τις δυνάμεις της περιοχής, και ιδιαιτέρως την Αθήνα, να προετοιμάσουν συνθήκες και σενάρια αποτελεσματικής αντιμετώπισης ενός επερχόμενου θερμού επεισοδίου. Αυτό δεν σημαίνει για την Αθήνα επ’ ουδενί μιαν αμυντική στάση περιχαράκωσης, αλλά συνιστά, πέραν των επιβεβλημένων διπλωματικών κινήσεων, την ανάπτυξη τακτικών ενεργειών που να είναι σε θέση να υπερβούν το ίδιο το επεισόδιο και να οικοδομήσουν συνθήκες αποτελεσματικής ανταπόδοσης σε όλα τα επίπεδα της συνοριακής γραμμής των δυο χωρών.

Ως προς το ενδεχόμενο παρέμβασης τρίτων δυνάμεων, η ελληνοτουρκική διένεξη, όπως αποτυπώνεται στις σημερινές περιφερειακές και κυρίως διεθνείς συνθήκες, δεν αφήνει περιθώρια θέλησης ή και ικανότητας για αποτελεσματική παρέμβαση, αφενός της Ουάσιγκτον, ενώ η Μόσχα αφετέρου είναι πρόδηλο πως περιορίζεται στο να παρακολουθεί και σαφώς να μην παρεμβαίνει στη διαγραφόμενη σύγκρουση δυο χωρών μελών του ΝΑΤΟ, προσδοκώντας σε διάσπαση της συμμαχίας ή σε πλήγμα στην αξιοπιστία τούτης.

Οι ΗΠΑ σήμερα δεν μπορούν να παρέμβουν σε μια ενδεχόμενη ελληνοτουρκική σύγκρουση, διότι η θέση και ο ρόλος τους στην περιοχή δεν αποτυπώνουν ικανότητα παρέμβασης και δη ελέγχου του τουρκικού παράγοντα, καθώς οι συνθήκες έχουν αλλάξει με την Τουρκία να έχει γεωστρατηγικά αυτονομηθεί, πράγμα που σημαίνει πως δεν υπάρχει περίπτωση να επηρεαστεί η στρατηγική της από υποδείξεις της Ουάσιγκτον, όπως συνέβη στο παρελθόν, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το 1964 και την καθοριστική παρέμβαση του Αμερικανού τότε Προέδρου Λίντον Τζόνσον, αλλά και τα Ίμια στη δεκαετία του 1990, ανεξαρτήτως του ότι στην περίπτωση των Ιμίων, η παρεμβατική λειτουργία των ΗΠΑ απέβη εν τέλει εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.

Η ρωσική περίπτωση, αντιθέτως, των σημερινών δεδομένων, παρουσιάζεται εν τίνι βαθμό κρίσιμη για την Ελλάδα, καθώς η Μόσχα ελέγχει τη Συρία που προβάλλει ως αποφασιστικός παράγοντας των εξελίξεων στην περιοχή, δεδομένου πως το καθεστώς Άσαντ τηρεί στάση αναμονής εν όψει του ενδεχομένου ανακατάληψης των κατεχομένων από την Τουρκία συριακών εδαφών, συνθήκη που παραπέμπει σε μια ανά πάσα στιγμή αναζωπύρωση του μετώπου Συρίας – Τουρκίας, όπερ αναπόδραστα θα προκαλέσει και ρωσική εμπλοκή.

Πέραν τούτων, η υφιστάμενη επιρροή της Μόσχας στον εν εξελίξει εμφύλιο της Λιβύης έρχεται σε αντίθεση με την Άγκυρα, διότι η Ρωσία, όχι μόνο δεν επιθυμεί να επιτρέψει στην Τουρκία να γιγαντωθεί ως παρουσία στον χώρο, αλλά και γιατί προβάλλει και η ιδία στρατηγικές βλέψεις στην περιοχή. Η ρωσική εξωτερική πολιτική προδήλως αναγιγνώσκει σωστά την Τουρκία, συνειδητοποιώντας τον τουρκικό διεισδυτικό και διαβρωτικό δυνάμει ρόλο στον ευρύτερο χώρο, λαμβάνει δε υπόψη το ιστορικά τεκμηριωμένο γεγονός πως η Τουρκία όσο κερδίζει σε βηματισμούς στη περιοχή αναπτύσσει προϋποθέσεις και συνθήκες περαιτέρω επιθετικής προέλασης, καθιστάμενη κατά τα ανωτέρω ανεξέλεγκτη.

Το δεδομένο αυτό δεν είναι σε θέση ή δεν θέλει η αμερικανική εξωτερική πολιτική να το κατανοήσει, καθώς η Τουρκία παραδοσιακά ασκεί επιρροή στις δομές εξουσίας των ΗΠΑ, όπερ και δεν επιτρέπει πάντα στην ασκούμενη αμερικανική εξωτερική πολιτική στην περιοχή να αντιστοιχεί προς τα καλώς νοούμενα αμερικανικά συμφέροντα.

Κατόπιν των ανωτέρω καθίσταται σαφές πως η Ρωσία σήμερα διαδραματίζει ενεργό ρόλο καθορισμού των εξελίξεων στα δυο ανοιχτά για την Άγκυρα μέτωπα, που επηρεάζουν την αποδυνάμωση ή τη γιγάντωση της τουρκικής αναθεωρητικής στρατηγικής στον ευρύτερο μεσογειακό χώρο.

Σε ό,τι αφορά την Αθήνα και την εμπέδωση των διπλωματικών σχέσεων με μεγάλες δυνάμεις, όπως η Μόσχα, η ελληνική διπλωματία δυστυχώς «πέτυχε» το αδιανόητο με τη Συμφωνία των Πρεσπών και τα συμπαρομαρτούντα που έλαβαν χώραν τότε, να τραυματιστούν καίρια οι σχέσεις Αθήνας – Μόσχας, πράγμα που υποχρεώνει τη σημερινή ελληνική Κυβέρνηση, των συνθηκών δεδομένων, να επιχειρήσει μια a posteriori αποκατάσταση των σχέσεων των δυο χωρών, σε βαθμό που να είναι επωφελείς για την Ελλάδα.

Χριστόδουλος Γιαλλουρίδης
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής, Διευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών Για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Κάνε LIKE στη σελίδα μας στο Facebook!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Διεθνής διασυρμός της Ελλάδας στον Έβρο – Γελάνε παγκοσμίως οι ξένοι με τα χάλια μας

Διεθνής διασυρμός για την Ελλάδα που το θέμα με την καταδίκη του Έλληνα αγρότη που προσπάθησε να συλλάβει τους Τούρκους εισβολείς είναι πλέον βασικό...

Βρέθηκε ο υπεύθυνος για τις λάθος μάσκες στα σχολεία – Τον έδωσε στεγνά ο Αδωνις Γεωργιαδης (Βίντεο)

Με μια πρώτη ανάγνωση ο Αδωνις λέει ότι φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ για τις μάσκες στα σχολεία καθώς η κυβέρνηση έκανε όπως λέει βιαστικές κινήσεις...

Το εξώφυλλο της «δημοκρατίας» που έγινε viral στην Τουρκία και έκανε έξαλλο τον Ερντογάν!

Δείτε ενδεικτικά τι γράφουν οι τούρκοι αναφορικά με το πρωτοσέλιδο της Δημοκρατίας, που επιτέλους απάντησε στον τύραννο Βαριά προσβολή στον Πρόεδρο Ερντογάν από τον ελληνικό...

Aπόσυρση των συμφωνιών με τα Σκόπια – Πάει για εκλογές ο Μητσοτάκης

Η κίνηση του ΣΥΡΙΖΑ να ζητήσει ονομαστική ψηφοφορία για τις διακρατικές συμφωνίες με τα Σκόπια – ουρά της Συμφωνίας των Πρεσπών- και οι αντιδράσεις...

Ξεσηκωμός στον Έβρο υπέρ του κτηνοτρόφου που πάλεψε με τους Τούρκους Εισβολείς (Βίντεο)

Το κατώφλι της Εισαγγελίας Αλεξανδρούπολης περνάει σήμερα Παρασκευή ο Έλληνας κτηνοτρόφος που προσπάθησε να σταματήσει και να παραδώσει στην Αστυνομία οχτώ Τούρκους που εισήλθαν...

Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Δημοκρατία τσακισε τους Τούρκους

Τα έπαιξαν οι Τούρκοι με το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Δημοκρατία καθώς πίστευαν ότι όλες οι εφημερίδες είναι σαν αυτές των διαπλεκομενων της ενημέρωσης χωρις...

To Bερολίνο πιέζει την Αθήνα για την αποστρατιωτικοποίηση των νήσων

Η εμφάνιση του Γερμανού πρέσβη Δρ Έρνεστ Ράιχελ ενώπιον της Ειδικούς Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου ήταν μια αληθινή έκπληξη. Όχι γιατί ο...

Καλό Σαββατοκύριακο με τις πιο αστείες ατάκες

Καλό Σαββατοκύριακο με τις πιο αστείες ατάκες της ημέρας που βρήκαμε στα social media.

Γκρέμισαν τον ιστορικό οίκο ανοχης του Γεωργιάδη στην Λάρισα!! (Βίντεο)

Η κατεδάφιση έγινε σήμερα ενώ είχε προαναγγελθεί μέρες τωρα. https://twitter.com/mitsogrande/status/1307266331885146114?s=21 Όπως διαβάσαμε στο larissanet.gr στο συγκεκριμένο κτίριο στην οδό Βυρωνος 18 λειτουργούσε ένας από τος πιο γνωστούς...

Ξεφευγει η κατάσταση: Τον έδειρε μέσα στο αστικό γιατί δεν φορούσε μάσκα (Βίντεο)

Θύμα ξυλοδαρμού έπεσε ένας νεαρός επιβάτης αστικού λεωφορείου από έναν μεγαλύτερο σε ηλικία, γιατί δεν φορούσε μάσκα. Το βίντεο κυκλοφορεί στα social media. https://twitter.com/mitsogrande/status/1307010774758551553?s=21  

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Διεθνής διασυρμός της Ελλάδας στον Έβρο – Γελάνε παγκοσμίως οι ξένοι με τα χάλια μας

Διεθνής διασυρμός για την Ελλάδα που το θέμα με την καταδίκη του Έλληνα αγρότη που προσπάθησε να συλλάβει τους Τούρκους εισβολείς είναι πλέον βασικό...

Βρέθηκε ο υπεύθυνος για τις λάθος μάσκες στα σχολεία – Τον έδωσε στεγνά ο Αδωνις Γεωργιαδης (Βίντεο)

Με μια πρώτη ανάγνωση ο Αδωνις λέει ότι φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ για τις μάσκες στα σχολεία καθώς η κυβέρνηση έκανε όπως λέει βιαστικές κινήσεις...

Το εξώφυλλο της «δημοκρατίας» που έγινε viral στην Τουρκία και έκανε έξαλλο τον Ερντογάν!

Δείτε ενδεικτικά τι γράφουν οι τούρκοι αναφορικά με το πρωτοσέλιδο της Δημοκρατίας, που επιτέλους απάντησε στον τύραννο Βαριά προσβολή στον Πρόεδρο Ερντογάν από τον ελληνικό...

Aπόσυρση των συμφωνιών με τα Σκόπια – Πάει για εκλογές ο Μητσοτάκης

Η κίνηση του ΣΥΡΙΖΑ να ζητήσει ονομαστική ψηφοφορία για τις διακρατικές συμφωνίες με τα Σκόπια – ουρά της Συμφωνίας των Πρεσπών- και οι αντιδράσεις...

Ξεσηκωμός στον Έβρο υπέρ του κτηνοτρόφου που πάλεψε με τους Τούρκους Εισβολείς (Βίντεο)

Το κατώφλι της Εισαγγελίας Αλεξανδρούπολης περνάει σήμερα Παρασκευή ο Έλληνας κτηνοτρόφος που προσπάθησε να σταματήσει και να παραδώσει στην Αστυνομία οχτώ Τούρκους που εισήλθαν...

Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Δημοκρατία τσακισε τους Τούρκους

Τα έπαιξαν οι Τούρκοι με το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Δημοκρατία καθώς πίστευαν ότι όλες οι εφημερίδες είναι σαν αυτές των διαπλεκομενων της ενημέρωσης χωρις...