25/09/2020

Μελομακάρονα και Κουραμπιέδες: Πώς προέκυψαν οι ονομασίες των Χριστουγεννιάτικων γλυκισμάτων

Τα δύο γλυκίσματα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι κάθε χριστουγεννιάτικου τραπεζιού, από που όμως προέκυψε η ονομασία τους;

Τα μελομακάρονα έχουν ετυμολογικά αρχαιοελληνική προέλευση, αν στο πρώτο άκουσμά του, το όνομά τους παραπέμπει στο «ιταλικό» μακαρόνι. Στα λεξικά αναφέρεται ότι η λέξη «μακαρόνι» παράγεται από τη μεσαιωνική ελληνική λέξη «μακαρωνία», ένα νεκρώσιμο δείπνο με βάση τα ζυμαρικά, όπου μακάριζαν το νεκρό.
Η μακαρωνία με τη σειρά της έρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «μακαρία», που δεν ήταν άλλο από την ψυχόπιτα, δηλαδή, ένα κομμάτι άρτου, στο σχήμα του σύγχρονου μελομακάρονου, το οποίο το προσέφεραν μετά την κηδεία.
Αργότερα, όταν η μακαρία περιλούστηκε με σιρόπι μελιού ονομάστηκε: μέλι+μακαρία = μελομακάρονο και καθιερώθηκε ως γλύκισμα του 12ημέρου, κυρίως από τους Μικρασιάτες Έλληνες και με το όνομα «φοινίκια».
Οι Λατίνοι και αργότερα οι Ιταλοί χρησιμοποιούσαν τη λέξη μακαρωνία ως maccarone που τελικά κατέληξε να σημαίνει το σπαγγέτι, ενώ από το μεσαίωνα και μετά, στη Γαλλία και την Αγγλία, ένα είδος αμυγδαλωτού μπισκότου ονομάστηκε «macaroon», το οποίο είναι το γνωστό σε όλους σήμερα «μακαρόν».
Όσον αφορά στην ονομασία του κουραμπιέ ο Δημήτρης Σταθακόπουλος, δρ. κοινωνιολογίας της Ιστορίας, Παντείου πανεπιστημίου, μουσικολόγος και δικηγόρος, έχει συλλέξει ενδιαφέροντα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία η ρίζα του είναι: Qurabiya στα Αζέρικα, Kurabiye, στα Τούρκικα και φυσικά Κουραμπιές στα ελληνικά, που στην κυριολεξία σημαίνει Kuru = ξηρό, biye = μπισκότο.
Ωστόσο, η ονομασία μπισκότο καθιερώθηκε τον Mεσαίωνα, ετυμολογικά προερχόμενη από το λατινογενές bis-cuit, που σημαίνει ψημένο δύο φορές (στα αρχαία ελληνικά λεγόταν δί-πυρον), ως τεχνική ψησίματος για να μην «χαλάει» εύκολα ο άρτος, κυρίως των στρατιωτών και των ναυτικών.
Στα σύγχρονα ιταλικά, η λέξη είναι biscotto (τo cookies έχει φλαμανδική / ολλανδική προέλευση που πέρασε στην αγγλική γλώσσα). Το λατινικό bis-cuit διαδόθηκε μέσω των Βενετών εμπόρων και στην Ασία, όπου καθιερώθηκε ως παραφθορά της λατινικής λέξης, σε biya/biye, οπότε συνδέθηκε με το δικό τους Qura /Kuru (ξηρό) και έδωσε τη νέα μικτή (λατινο-ανατολίτικη) λέξη Qurabiya / Kurabiye, η οποία με αντιδάνεια ξαναγύρισε στη δύση και ελληνοποιημένη πλέον έδωσε το «κουραμπιές» με την έννοια του ξηρού μπισκότου, που διανθίστηκε με αμύγδαλα, ζάχαρη άχνη κ.λπ.
dogma

Κάνε LIKE στη σελίδα μας στο Facebook!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Κατέρρευσαν σε Μαξίμου και Χαριλάου Τρικούπη με την δημοσκόπηση της MRB

Εφιάλτες πρέπει να αρχίσουν να βλέπουν στο Μαξίμου αλλά κυρίως στην Χαριλάου Τρικούπη βλέποντας την δημοσκόπηση του Star. Για πρώτη φορά από την εκλογή...

Νύχτα κολαση στο Μαξίμου – Ποιοι πιέζουν τον Μητσοτακη για lockdown

Δύσκολες αποφάσεις για την κυβέρνηση και τον Κυριακο Μητσοτακη προσωπικά. Οι υπουργοί του βγαίνουν και διαβεβαιώνουν πως η οικονομία αντέχει ένα lockdown φέρνοντας τον...

Τον βρήκαν κρεμασμένο μέσα στο σπίτι του – Αυτοκτόνησε ο Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής στον Βόλο

Τον έψαχνε η πρώην σύζυγος του και τον βρήκε κρεμασμένο μέσα στο σπιτι του. Ο λόγος για τον Διευθυντή της Καρδιολογικής Κλινικής του “Αχιλλοπούλειου”...

Big Brother: Τον έκαναν ρόμπα στο πανελλήνιο

Τον έβαλαν να ανοίξει την ψυχή του για να τον ρεζιλέψουν. https://youtu.be/yl0cspEM0xg  

Διάγγελμα του Πρωθυπουργού: Πανικός στο Μαξίμου – Κατι περίεργο συμβαινει

Κάτι περίεργο συμβαινει με το διάγγελμα του Μητσοτακη για τον Κορωνοϊο σήμερα. Στο Μαξίμου υπάρχει πανικός παρολο που ο Μητσοτάκης ξέρει ήδη τι θα...

Εκτακτο: Σκοτείνιασε ο ουρανός στο Ιντλίμπ – Ηχηρο μήνυμα Πούτιν σε Ερντογαν

Αυτή τη στιγμή η ρωσική πολεμική αεροπορία έχει σηκώσει 7 μαχητικά αεροσκάφη τα οποία σαρώνουν τον ουρανό της Συρίας στην περιοχή του Ιντλίμπ, με...

Στο αντάρτικο και ο Κύρτσος;

Μία περίεργη ανάρτηση του Γιώργου Κύρτσου στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter, γεννά ερωτήματα για το εάν έγινε ξαφνικά αντιπολιτευόμενος ή εάν συμβαίνει κάτι...

Διορίστηκε σε Στρατιωτική Μονάδα ένας απλός πολίτης και αποτυχημένος πολιτευτής της ΝΔ

netakias.com Δεν έχουν τέλος τα ρουσφέτια των κουμπάρων και των κολλητών! Αυτοί που έβριζαν μιλούσαν για μετακλητούς, δεν προλαβαίνουμε να εντοπίζουμε τα φωτογραφικά ρουσφέτια τους....

Αμερικανικές πολυεθνικές απειλούν με «εκτέλεση» την Τουρκία

Αμερικανικές εταιρείες προειδοποιούν την Τουρκία να πληρώσει τα χρέη της και να μη φιμώνει τα social media, αλλιώς θα αποχωρήσουν. Ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Κατέρρευσαν σε Μαξίμου και Χαριλάου Τρικούπη με την δημοσκόπηση της MRB

Εφιάλτες πρέπει να αρχίσουν να βλέπουν στο Μαξίμου αλλά κυρίως στην Χαριλάου Τρικούπη βλέποντας την δημοσκόπηση του Star. Για πρώτη φορά από την εκλογή...

Νύχτα κολαση στο Μαξίμου – Ποιοι πιέζουν τον Μητσοτακη για lockdown

Δύσκολες αποφάσεις για την κυβέρνηση και τον Κυριακο Μητσοτακη προσωπικά. Οι υπουργοί του βγαίνουν και διαβεβαιώνουν πως η οικονομία αντέχει ένα lockdown φέρνοντας τον...

Τον βρήκαν κρεμασμένο μέσα στο σπίτι του – Αυτοκτόνησε ο Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής στον Βόλο

Τον έψαχνε η πρώην σύζυγος του και τον βρήκε κρεμασμένο μέσα στο σπιτι του. Ο λόγος για τον Διευθυντή της Καρδιολογικής Κλινικής του “Αχιλλοπούλειου”...

Big Brother: Τον έκαναν ρόμπα στο πανελλήνιο

Τον έβαλαν να ανοίξει την ψυχή του για να τον ρεζιλέψουν. https://youtu.be/yl0cspEM0xg  

Διάγγελμα του Πρωθυπουργού: Πανικός στο Μαξίμου – Κατι περίεργο συμβαινει

Κάτι περίεργο συμβαινει με το διάγγελμα του Μητσοτακη για τον Κορωνοϊο σήμερα. Στο Μαξίμου υπάρχει πανικός παρολο που ο Μητσοτάκης ξέρει ήδη τι θα...

Εκτακτο: Σκοτείνιασε ο ουρανός στο Ιντλίμπ – Ηχηρο μήνυμα Πούτιν σε Ερντογαν

Αυτή τη στιγμή η ρωσική πολεμική αεροπορία έχει σηκώσει 7 μαχητικά αεροσκάφη τα οποία σαρώνουν τον ουρανό της Συρίας στην περιοχή του Ιντλίμπ, με...