13/02/2021

Βουλγαρική κατοχή ελληνικών εδαφών (1941-44)

voulgariki katohi 1941
Βούλγαροι στρατιώτες του κατοχικού στρατού με τα κομμένα κεφάλια των Ελλήνων ανταρτών. Σεπτέμβριος 1941, Δράμα.

Η Βουλγαρική κατοχή ελληνικών εδαφών κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου προέκυψε από τη συνεργασία της Βουλγαρίας με τις δυνάμεις του Άξονα κατά την επίθεσή τους εναντίον της Ελλάδας. Ξεκίνησε με την είσοδο του βουλγαρικού στρατού στις 20 Απριλίου 1941 και έληξε με την οριστική αποχώρηση των στρατευμάτων στις 26 Οκτωβρίου 1944.

Οι περιοχές που καταλήφθηκαν αρχικά ήταν η Ανατολική Μακεδονία και η ελληνική Θράκη, εκτός από μία έκταση στα ελληνικά σύνορα με την Τουρκία στο νομό Έβρου, που παρέμεινε υπό τον έλεγχο των Γερμανών. Μετά την συνθηκολόγηση της Ιταλίας, η σφαίρα επιρροής της Βουλγαρίας στα ελληνικά εδάφη μεγεθύνθηκε και ο βουλγαρικός στρατός προωθήθηκε στην Κεντρική Μακεδονία μέχρι τον Αξιό, εξαιρουμένης της Θεσσαλονίκης και μιας έκτασης 20 μιλίων γύρω από αυτήν.
Οι Βούλγαροι ακολούθησαν πολιτική εξόντωσης και απελάσεων του ελληνικού πληθυσμού της περιοχής, με στόχο τον εκβουλγαρισμό της περιοχής και την οριστική προσάρτηση της από την Βουλγαρία. Στην προσπάθειά τους αυτή πραγματοποίησαν απελάσεις δημοσίων υπαλλήλων, κλείσιμο ελληνικών σχολείων και διωγμό εκπαιδευτικών, αντικατάσταση Ελλήνων κληρικών από Βούλγαρους ιερείς και πραγματοποίηση μετονομασιών. Με ένα σύστημα έκδοσης αδειών άσκησης επαγγέλματος κατέστησαν αδύνατη την άσκηση επαγγελμάτων από Έλληνες. Μέχρι τα τέλη του 1941 είχαν εκδιώξει περισσότερους από 100.000 Έλληνες πραγματοποιώντας παράλληλα εποικισμούς με βουλγαρικούς πληθυσμούς.
Η Κατοχή 1941-44 αποτέλεσε την τρίτη κατα σειρά βουλγαρική κατοχη της περιοχής μετά την Α΄ Βουλγαρική Κατοχή (1913) και τη Β΄ Βουλγαρική Κατοχή (1916-1918).
Πριν την κήρυξη του πολέμου
Πριν από την κήρυξη του πολέμου από την Ιταλία εναντίον της Ελλάδας οι επίσημες θέσεις του βουλγαρικού κράτους τάσσονταν υπέρ της ουδετερότητας] παρόλο που είχε αρχίσει ήδη η προσέγγιση με τον Άξονα. Αυτές οι συνομιλίες κατέληξαν στην υπογραφή του πρωτοκόλλου της 1ης Μαρτίου που σφράγισε την είσοδο της Βουλγαρίας στον Άξονα και καθόρισε τους όρους της συμφωνίας (παραχώρηση στη βουλγαρική διοίκηση της περιοχής της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης πέραν του Έβρου, ελεύθερη διάβαση των γερμανικών στρατευμάτων μέσω της Βουλγαρίας) που έγινε αποδεκτή από το σύνολο σχεδόν του βουλγαρικού πολιτικού κόσμου και του λαού.
Είσοδος των βουλγαρικών στρατευμάτων στο ελληνικό έδαφος
Με απόφαση του παλατιού, τα βουλγαρικά στρατεύματα προχώρησαν επίσημα στην είσοδό τους σε ελληνικό έδαφος στις 20 Απριλίου 1941 χωρίς η Βουλγαρία να έχει κηρύξει τον πόλεμο στην Ελλάδα και χωρίς να έχουν διακοπεί οι διπλωματικές τους σχέσεις.
Για την Γερμανία, ο σκοπός της εισόδου των βουλγαρικών στρατευμάτων ήταν καταρχήν η διαφύλαξη της τάξης με την απεμπλοκή των γερμανικών στρατευμάτων που θα ήταν χρήσιμα σε άλλες εμπόλεμες ζώνες ενώ οποιαδήποτε αναθεώρηση των συνόρων και εφαρμογή άμεσου πολιτικού ελέγχου προς όφελος των Βουλγάρων θα αποφασιζόταν με το πέρας του πολέμου. Σε αυτές τις απόψεις των συμμάχων τους αντιτάχθηκαν σφόδρα οι βουλγαρικές αρχές που με την έναρξη της διοίκησης (de facto κατοχής) της περιοχής ξεκίνησαν τις διαδικασίες ενσωμάτωσής της στον κύριο κορμό του βουλγαρικού κράτους.
hartis tripli katohi
Χάρτης των ζωνών κατοχής της Ελλάδος από τις δυνάμεις του Άξονα (Γερμανια, Ιταλία, Βουλγαρία) κατά τον Β’ ΠΠ.
By Original author: Michalis FamelisTranslator: Kostisl – Wikimedia commons, original work Image:Gr-triple-occupation.png, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2996853

Διαχείριση των κατεχόμενων περιοχών
Το βουλγαρικό κράτος ονόμασε την κατεχόμενη περιοχή «Μπελομόριε» («Αιγαΐδα») και ξεκίνησε την αναθεώρηση της πραγματικότητας της περιοχής με την αντικατάσταση των ελληνικών πολιτικών και αστυνομικών υπηρεσιών με αντίστοιχες βουλγαρικές και την αναθεώρηση του πολιτικού χάρτη (χάραξη νέων επαρχιών κι ενσωμάτωση άλλων σε υπάρχουσες βουλγαρικές).
Κύριο όργανο στην προσπάθεια αυτή υπήρξαν και οι διάφοροι βουλγαρικοί πατριωτικοί και αθλητικοί σύλλογοι και οι κατά τόπους βουλγαρικές εφημερίδες. Έγιναν προσπάθειες υπαγωγής του πληθυσμού στο βουλγαρικό εκπαιδευτικό σύστημα οι οποίες ωστόσο δεν είχαν κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα, παράλληλα με απαγόρευση χρήσης της ελληνικής γλώσσας και επιβολής χρήσης της βουλγαρικής στη δημόσια ζωή. Επίσης η ελληνική εκκλησιαστική δομή αναιρέθηκε για να ενταχθούν οι εκκλησίες στην βουλγαρική εξαρχία.
Οι πολιτικές πολιτικής και οικονομικής καταδίωξης των Ελλήνων και των λοιπών εθνοτικών ομάδων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (κυρίως Πομάκων μα και μουσουλμάνων) συμπεριέλαβαν επιστράτευση για αμισθί εργασία σε έργα στην κατεχόμενη Γιουγκοσλαβία, στην Βουλγαρία ή στα κατεχόμενα ελληνικά εδάφη για την κατασκευή σιδηροδρόμων και την καταστροφή ελληνικών οχυρωματικών έργων.
Τα τάγματα εργασίας ήταν συνώνυμο της εξόντωσης καθώς πολλοί δεν άντεχαν τις δοκιμασίες και πέθαναν από τις κακουχίες και τα βασανιστήρια. Οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης στα «ντουρντουβάκια» (όπως ονομάζονταν τα τάγματα εργασίας) ήταν απάνθρωπες, χωρίς στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής, με λίγο νερό και κακής ποιότητας φαγητό. Ο δριμύς λοιμός του χειμώνα του 1942-43 βρήκε τους Έλληνες κατοίκους να στερούνται βασικές προμήθειες αγαθών (φαρμάκων και τροφίμων) και να υπόκεινται σε οικονομική διάκριση με αποτέλεσμα τον θάνατο πολλών από ασιτία.
Όσον αφορά την οικονομική πραγματικότητα, οι βουλγαρικές αρχές πήραν μέτρα για τον περιορισμό της οικονομικής δραστηριότητας των Ελλήνων. Ο οικονομικός αυτός διωγμός εντάθηκε και με τις ευρύτατες καταστροφές που προκάλεσαν οι βουλγαρικές αρχές στην οικονομική δραστηριότητα των κατεχόμενων. Οι ζημιές στην ελληνική οικονομία από την ευρύτερη διαχείριση των Βουλγάρων των περιοχών αυτών ανήλθαν στα 985.000.000 δολάρια με τραγική μείωση των δασών και συμβολή στην ερήμωση της υπαίθρου.
Δημογραφική πραγματικότητα κατά την διάρκεια της κατοχής
Ο ελληνικός πληθυσμός της περιοχής παρουσίασε τρομερές μειώσεις καθώς πολλοί αναγκάστηκαν σε έξοδο προς την γερμανοκρατούμενη Μακεδονία, την Αθήνα και τον Πειραιά με την φυγή ατόμων να υπολογίζεται σε 170.000. Αρκετοί μουσουλμάνοι μα και χριστιανοί διέφυγαν και προς την Τουρκία ενώ οι εκτοπισμένοι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Κεντρικής Ευρώπης Εβραίοι υπολογίζονται γύρω στους 4.000. Από την άλλη πλευρά οι βουλγαρικές αρχές προσπάθησαν να προσελκύσουν κατοίκους της Βουλγαρίας με σκοπό τον εποικισμό των κατεχομένων περιοχών.
Υπολογίζεται ότι περίπου 120.000 έποικοι εγκαταστάθηκαν στα 3 χρόνια της κατοχής αν και τόσο το χαμηλό επίπεδο των εποίκων όσο και η αντικειμενική πραγματικότητα της περιοχής απέτρεψαν την ουσιαστική μεταβολή του χαρακτήρα των κατεχόμενων.
Εθνική Αντίσταση στην Ανατολική Μακεδονία
Ήδη από τον Ιούλιο του 1941 δρούσε στη Βισαλτία του Σερρών το αντιστασιακό σώμα «Οδυσσέας Ανδρούτσος». Η πρώτη μαζική εξέγερση του ελληνικού λαού η οποία έλαβε καθαρά μαχητικό και επαναστατικό χαρακτήρα συνέβη στην περιοχή της Δράμας, όπου η βουλγαρική κατοχική διοίκηση επιχειρούσε με μεθοδικότητα τον εκβουλγαρισμό των κατοίκων. Ο πληθυσμός αντέδρασε στην βίαιη προσπάθεια αφελληνισμού.
Στις 28 προς 29 Σεπτεμβρίου 1941 ο λαός της Δράμας και των γύρω χωριών εξεγείρεται και καταλύει τις βουλγαρικές αρχές. Η αυθόρμητη αυτή εξέγερση της Δράμας, καταπνίγεται από τους Βούλγαρους που εκτελούν ομαδικά 3.000 πατριώτες στην πόλη της Δράμας, στην Προσοτσάνη, τη Χωριστή, το Δοξάτο αλλά και τα χωριά Κύργια, Κουδούνια, Αδριανή, Άγιος Αθανάσιος, Κοκκινόγεια, Μικρόπολη, Χαριτωμένη, Φωτολίβος, Σιταγροί, Μικρόκαμπος, Μυλοπόταμος και Μαυρότοπος.
Τα γεγονότα της Δράμας είχαν συγκλονιστική επίδραση σε ολόκληρο τον υπόδουλο ελληνικό λαό. Και καθώς σε αυτά προσθέτονταν οι καθημερινές εκτελέσεις Ελλήνων από τα στρατεύματα κατοχής, ως αντίποινα για σποραδικές αντιστασιακές ενέργειες, και η ομαδική εξόντωση των κατοίκων των χωριών Άνω και Κάτω Κερδυλίων (17 Οκτωβρίου 1941), Μεσόβουνου Κοζάνης (23 Οκτωβρίου 1941) και Κλειστού, Κυδωνίας και Αμπελοφύτου Κιλκίς (25 Οκτωβρίου 1941) από τους Γερμανούς, γίνεται κοινή συνείδηση ότι μόνο με τον ένοπλο αγώνα ήταν δυνατό να αντιμετωπιστεί ο κατακτητής.
Τον Σεπτέμβριο του 1944 στην Προσοτσάνη και ενώ η ευρύτερη Ανατολική Μακεδονία βρισκόταν ακόμη υπό την κατοχή των Βουλγάρων, ο δημοδιδάσκαλος Κωνσταντίνος Καζάνας μαζί με τον Αστέριο Αστεριάδη υπέστειλαν τη βουλγαρική σημαία και ύψωσαν την ελληνική, στην κεντρική πλατεία της πόλης, παρά την τρομοκρατία και τις απειλές των κατακτητών. Το γεγονός αυτό καταδίκασε τον Κωνσταντίνο Καζάνα σε εξορία στις φυλακές στη Σόφια αλλά αποτέλεσε ράπισμα προς τις φασιστικές βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής και ταυτόχρονα αναπτέρωσε το ηθικό των Ελλήνων αγωνιστών και του τοπικού πληθυσμού.
wikipedia

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Πως το έγραφες Κ. Μαρκουλάκη; «Πως μπορείς και χαμογελάς καταραμένε κακούργε»

Με όλα αυτά που συμβαίνουν στον χώρο της τέχνης, τις τρομακτικές καταγγελίες για βασανισμούς, βιασμούς και παιδεραστία, θυμηθήκαμε αυτό το περιβόητο που είχε γράψει...

Απίστευτη καταγγελία Μητσοτάκη για την Πορτογαλία – Ένα βήμα πριν το διπλωματικό επεισόδιο η χώρα

Απίστευτη τοποθέτηση του Κυριακου Μητσοτακη στη συνέντευξη του στον Σκαι και στον Αλέξη Παπαχελά όπου κατηγόρησε την Πορτογαλία ότι δεν μπορεί να παρέχει τηλεκπαίδευση...

Αρνήθηκε να βάλει μάσκα ο Μητσοτάκης; (Βίντεο)

Ώρες είναι να το κολλήσουν καμιά ρετσινιά! Να τον πουν και «αρνητή της μάσκας»!Για άλλη μια φορά παραβιαζει ο πρωθυπουργός τα μέτρα ασφαλείας καθως...

Κέρκυρα: Παρέλυσε 40χρονη νοσηλεύτρια μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου

Συμφωνα με καταγγελία του Μιχάλη Γιαννακου στον αέρα του οπεν, μια 40χρονη νοσηλεύτρια στην Κέρκυρα νοσηλεύεται με αυτοάνοσο νευρολογικό και εξετάζεται αν η κατάστασή...

Παρέλαση παιδιών προσφύγων στο διαμέρισμα του ανώμαλου ευυπόληπτου σκηνοθέτη!

Ποιος κάλυψε το κτήνος; Ποιος τον καλύπτει ακόμα; Πόσο ψηλά φτάνει το κύκλωμα παιδεραστίας; Γιατί σιωπάτε όλοι; Που είναι η «ευαισθησία» των διεθνιστών και ο...

Καθολικό Lockdown: 29 Αστείες ατάκες που σαρώνουν στο διαδίκτυο

Κάποιες από τις πιο αστείες ατάκες που κυκλοφορουν στο διαδίκτυο και τα social media.

Αρχηγική παρέμβαση του Αδωνι Γεωργιάδη πριν λίγο – Θυμίζει στον Μητσοτακη ποιος έβαλε τις βάσεις για να γίνει πρωθυπουργός

Με μια ανάρτηση του στο διαδίκτυο που παράλληλα αποτελεί και μια αξιοπρόσεκτη αρχηγική εμφάνιση, ο Αδωνις Γεωργιαδης υπενθυμίζει στον Κυριακο Μητσοτακη ποιοι έβαλαν πλάτη...

Η Τουρκία ετοιμάζει σφαγή στην Ουκρανία: Τι θα κάνει ο Πούτιν;

Ετοιμάζει η Ουκρανία επίθεση στο πλαίσιο του σεναρίου Καραμπάχ στο Ντονμπάς;Με ενθάρρυνση και της ΤουρκίαςChristelle Νeant, Reseau International, 6-2-21 1450wMετάφραση: Μιχαήλ ΣτυλιανούΕνώ τα ουκρανικά τηλεοπτικά δίκτυα 112 Ουκρανία, ZIK και NewsOne είχαν μόλις...

Μόνο οι δολοφονοι του Καποδίστρια θα παρευρεθούν για τον εορτασμό των 200 χρονών από την εθνεγερσία

Ιστορικός εξευτελισμός για την Ελλάδα μετά την άρνηση του Πούτιν και του Μακρον να παρευρεθούν στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου για τα 200 χρόνια...

Γερμανοί πιέζουν και εκβιάζουν για την ακύρωση των γαλλικών φρεγατών

Η απόφαση του Πενταγώνου είναι ειλημμένη. Και απολύτως τεκμηριωμένη. Οι τέσσερις γαλλικές φρεγάτες Belharra είναι η καλύτερη λύση για το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, απόλυτα...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Πως το έγραφες Κ. Μαρκουλάκη; «Πως μπορείς και χαμογελάς καταραμένε κακούργε»

Με όλα αυτά που συμβαίνουν στον χώρο της τέχνης, τις τρομακτικές καταγγελίες για βασανισμούς, βιασμούς και παιδεραστία, θυμηθήκαμε αυτό το περιβόητο που είχε γράψει...

Απίστευτη καταγγελία Μητσοτάκη για την Πορτογαλία – Ένα βήμα πριν το διπλωματικό επεισόδιο η χώρα

Απίστευτη τοποθέτηση του Κυριακου Μητσοτακη στη συνέντευξη του στον Σκαι και στον Αλέξη Παπαχελά όπου κατηγόρησε την Πορτογαλία ότι δεν μπορεί να παρέχει τηλεκπαίδευση...

Αρνήθηκε να βάλει μάσκα ο Μητσοτάκης; (Βίντεο)

Ώρες είναι να το κολλήσουν καμιά ρετσινιά! Να τον πουν και «αρνητή της μάσκας»!Για άλλη μια φορά παραβιαζει ο πρωθυπουργός τα μέτρα ασφαλείας καθως...

Κέρκυρα: Παρέλυσε 40χρονη νοσηλεύτρια μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου

Συμφωνα με καταγγελία του Μιχάλη Γιαννακου στον αέρα του οπεν, μια 40χρονη νοσηλεύτρια στην Κέρκυρα νοσηλεύεται με αυτοάνοσο νευρολογικό και εξετάζεται αν η κατάστασή...

Παρέλαση παιδιών προσφύγων στο διαμέρισμα του ανώμαλου ευυπόληπτου σκηνοθέτη!

Ποιος κάλυψε το κτήνος; Ποιος τον καλύπτει ακόμα; Πόσο ψηλά φτάνει το κύκλωμα παιδεραστίας; Γιατί σιωπάτε όλοι; Που είναι η «ευαισθησία» των διεθνιστών και ο...

Καθολικό Lockdown: 29 Αστείες ατάκες που σαρώνουν στο διαδίκτυο

Κάποιες από τις πιο αστείες ατάκες που κυκλοφορουν στο διαδίκτυο και τα social media.