29/10/2020

Βαλκάνια: Σχολικά βιβλία που φανατίζουν

vivlio serbian
Δυόμισι δεκαετίες μετά τον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας οι λαοί των Βαλκανίων εξακολουθούν να βλέπουν την ιστορία μονόπλευρα. Τα σχολικά βιβλία της Σερβίας και της Κροατίας ειδικότερα τρέφουν ακόμη το μίσος.

Μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο έγινε ευρέως γνωστό τι μαθαίνουν στην τρίτη τάξη του γυμνασίου τα τελευταία δέκα χρόνια οι Σέρβοι μαθητές για τους γείτονές τους στην Αλβανία, τη Βοσνία και το Μαυροβούνιο. Όλοι αυτοί παρουσιάζονται ως εκ φύσεως κακοί, ενώ οι Σέρβοι πάντα με τις καλύτερες προθέσεις και ηθικές αξίες. «Καλλιεργείται ένα αίσθημα μίσους και μη ανεκτικότητας», αναφέρει o Σέρβος ιστορικός Αλεξάνταρ Μίλετιτς στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa.
Ο πόλεμος της Γιουγκοσλαβίας δεν έχει τύχει συστηματικής ιστορικής επεξεργασίας τα τελευταία 25 χρόνια. «Οι πολιτικοί δεν αντιλαμβάνονται ότι για να έχεις επιτυχημένο μέλλον πρέπει να γνωρίζεις καλά το παρελθόν», σημειώνει από την πλευρά της η κοινωνιολόγος και γνωστή ακτιβίστρια Νατάσα Κάντιτς από τη Σερβία. Πολλοί κορυφαίοι πολιτικοί από την εποχή εκείνη εξακολουθούν μέχρι σήμερα να κατέχουν υψηλές θέσεις στην κρατική μηχανή ή την οικονομία. Όλοι αυτοί λοιπόν είναι λογικό να μη θέλουν να αναμοχλεύουν το παρελθόν.
Και τα σχολικά εγχειρίδια τόσο στη Σερβία όσο και στην Κροατία φανατίζουν τα παιδιά και τα ωθούν στο να υιοθετούν εχθρική στάση προς τους γείτονές τους. Τα γεγονότα περιγράφονται σε άσπρους ή μαύρους τόνους, ποτέ γκρι. Πολύ διαδεδομένος είναι και ο ρόλος του θύματος στην ιστορία, ήδη από τον 19ο αιώνα. Ένοχος είναι πάντα ο άλλος. Τα αποτρόπαια εγκλήματα της εκάστοτε χώρας παρουσιάζονται ως πράξεις αντίδρασης ή εκδίκησης, χωρίς να έχουν την ίδια βαρύτητα με τα αντίστοιχα εγκλήματα της άλλης πλευράς.
Εκατέρωθεν ιστορικές ανακρίβειες
Στην Κροατία οι έφηβοι μαθαίνουν στο σχολείο ότι η ανεξαρτησία του δικού τους κράτους προέκυψε ως αντίδραση στην μακραίωνη υπεροχή των Σέρβων. Από την άλλη, οι Σέρβοι μαθαίνουν ότι ο «φασιστικός κροατικός εθνικισμός» απειλεί τη Σερβία. Επιπλέον η Σερβία βλέπει τον εαυτό της διαρκώς ως θύμα μιας παγκόσμιας συνωμοσίας. «Αυτό που δεν κατάφερε στον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο η φασιστική Κροατία (να αφανίσει δηλαδή τους Σέρβους) το προσπαθεί σήμερα η ευρω-αμερικανική δημοκρατία», είναι μια θέση που συχνά επαναλαμβάνεται. Μάλιστα πολλοί ισχυρίζονται ότι η γερμανο-αυστριακή προπαγάνδα από κοινού με τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία θέλουν τον «διαμελισμό του σερβικού έθνους». Σε αυτό το πλαίσιο οι Σέρβοι μαθητές μαθαίνουν στο σχολείο ότι ακόμη και η κροατική ανεξαρτησία υποκινήθηκε από τη γερμανική μυστική υπηρεσία BND και την αμερικανική CIA, οι οποίες λέγεται ότι χορήγησαν τεράστια ποσά για τον σκοπό αυτό.
Τέτοιου είδους όμως μονομερείς και αμφιλεγόμενες ιστορικές τοποθετήσεις βαθαίνουν αντί να γεφυρώνουν τις διαφορές μεταξύ των δύο χωρών, ενώ συγχρόνως η πραγματική ενασχόληση με το ιστορικό παρελθόν παραμένει ανολοκλήρωτη. Επίσης ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι πολλές άλλες σημαντικές πτυχές αποσιωπούνται παντελώς και στις δύο χώρες. Για παράδειγμα το θέμα των πιθανών πολεμικών επανορθώσεων, των χιλιάδων αγνοούμενων, το ζήτημα των ανοιχτών συνόρων αλλά ακόμη και το θέμα της κλοπής σημαντικών έργων τέχνης. Κι όπως πρόσφατα έγραψε το κροατικό περιοδικό Globus, οι σχέσεις μεταξύ Σερβίας και Κροατίας δεν πληρούν τους ίδιους όρους με εκείνους που συνετέλεσαν στην προσέγγιση Γαλλίας και Γερμανίας μεταπολεμικά. Κι αυτό διότι στην περίπτωση των δύο βαλκανικών χωρών «δεν έχει γίνει κανένα βήμα προς τα εμπρός στην όλη συζήτηση περί θυμάτων και τραυμάτων».
DW

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Όταν η Σοφία Βέμπο ξυλοκόπησε δημόσια τη Σπεράντζα Βρανά!

Ζήλια. Ένα… ζιζάνιο που μολύνει τα πάντα χωρίς να σκοτώνει τίποτα. Ένα συναίσθημα που οδηγεί τον άνθρωπο σε ακραίες αντιδράσεις. Πόσα και πόσα δεν...

Krasukha: Το ρωσικό υπερόπλο κατά των Drones έστειλε ο Πούτιν στην Αρμενία!

Το πανίσχυρο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου που έχει αναπτύξει η ρωσική πολεμική βιομηχανία έχει φτάσει στα χέρια των Αρμενίων εδώ και λίγες ώρες. Δεν είναι...

Κάποιος να τους πει στο ΥΠΕΘΑ πως στην Google φαίνονται όλα…

Εντύπωση και προβληματισμό μας είχε προκαλέσει από το πρωί το γεγονός πως ο ΥΕΘΑ δεν έβγαλε Ημερήσια Διαταγή για την σημερινή εθνική γιορτή... Πρίν από...

Καλλιστω: Είναι σύμπτωση που ένα πλοίο με προορισμό την Τουρκια εμβολίζει ένα πολεμικο μας παραμονή της εθνικής επετείου;

Το σημείο που έγινε το ατύχημα είναι γνωστό σε όλους τους πλοιάρχους που ταξιδεύουν στη θάλασσα του Πειραιά ότι εκεί  πλέουν πολεμικά πλοία τα...

Ήθελαν μπίζνες με τους Τούρκους οι Ισπανοί και τώρα καταρρέουν παρέα

Πλήρης κατάρρευση της τουρκικής λίρας όπως και των ισπανικών τραπεζών. Γιατί; Γιατί έτσι εξηγούνται όλα. Όπως και ο λόγος που οι ισπανοί δεν δεχόντουσαν...

Το Charlie Hebdo ξεφτίλισε τον Ερντογάν! – Η χυδαία ανάρτηση Τούρκου υπουργού

Αυτό που δεν τολμά να κάνει η Ευρώπη (να την πει στα ίσια στον Ερντογάν), το κάνει το σατιρικό, αλλά και ηρωικό, γαλλικό περιοδικό...

Ανελέητο ξύλο σε Τούρκους φασίστες από Αρμένιους και Γάλλους! (video)

Μετά από προκλήσεις κι επιθέσεις με σφυριά από Τούρκους που είχαν βρεθεί στην πορεία των Αρμενίων σε πόλη της Γαλλίας, κάποιοι Αρμένιοι, αλλά  και...

Τώρα: Έμμεσο καρφί Τσιοδρα στην πολιτική ηγεσία και τον Κυριακο Μητσοτάκη προσωπικά

Ήταν απίστευτο το καρφί που πέταξε για τον πρωθυπουργό προσωπικά. Δεν έχω πάει σε καφέ από τον Φεβρουάριο είπε ο Σωτηρης Τσιόδρας φωτογραφίζοντας την...

Παρέμβαση Πάνου Καμμένου: Χαίρομαι που με δικαιώνουν έστω και αργά

Πως αλλάζουν οι καιροί ... όταν φορούσα μπουφάν του ΠΝ με το όνομα μου και την ιδιότητα μου για να τιμήσω το προσωπικό των...

Άγριες Μέλισσες: Ο Νικηφόρος δεν είναι γιος του Δούκα; – Με πόσους τελικά τον έχει απατήσει η Μυρσινη;

Έρχεται μεγάλη ανατροπή στις Άγριες Μέλισσες αν επαληθευτεί το spoiler της εκπομπής «Ευτυχείτε» που αναρωτιέται μήπως τελικά ο Δούκας δεν είναι πατέρας του Νικηφόρου...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Όταν η Σοφία Βέμπο ξυλοκόπησε δημόσια τη Σπεράντζα Βρανά!

Ζήλια. Ένα… ζιζάνιο που μολύνει τα πάντα χωρίς να σκοτώνει τίποτα. Ένα συναίσθημα που οδηγεί τον άνθρωπο σε ακραίες αντιδράσεις. Πόσα και πόσα δεν...

Krasukha: Το ρωσικό υπερόπλο κατά των Drones έστειλε ο Πούτιν στην Αρμενία!

Το πανίσχυρο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου που έχει αναπτύξει η ρωσική πολεμική βιομηχανία έχει φτάσει στα χέρια των Αρμενίων εδώ και λίγες ώρες. Δεν είναι...

Κάποιος να τους πει στο ΥΠΕΘΑ πως στην Google φαίνονται όλα…

Εντύπωση και προβληματισμό μας είχε προκαλέσει από το πρωί το γεγονός πως ο ΥΕΘΑ δεν έβγαλε Ημερήσια Διαταγή για την σημερινή εθνική γιορτή... Πρίν από...

Καλλιστω: Είναι σύμπτωση που ένα πλοίο με προορισμό την Τουρκια εμβολίζει ένα πολεμικο μας παραμονή της εθνικής επετείου;

Το σημείο που έγινε το ατύχημα είναι γνωστό σε όλους τους πλοιάρχους που ταξιδεύουν στη θάλασσα του Πειραιά ότι εκεί  πλέουν πολεμικά πλοία τα...

Ήθελαν μπίζνες με τους Τούρκους οι Ισπανοί και τώρα καταρρέουν παρέα

Πλήρης κατάρρευση της τουρκικής λίρας όπως και των ισπανικών τραπεζών. Γιατί; Γιατί έτσι εξηγούνται όλα. Όπως και ο λόγος που οι ισπανοί δεν δεχόντουσαν...

Το Charlie Hebdo ξεφτίλισε τον Ερντογάν! – Η χυδαία ανάρτηση Τούρκου υπουργού

Αυτό που δεν τολμά να κάνει η Ευρώπη (να την πει στα ίσια στον Ερντογάν), το κάνει το σατιρικό, αλλά και ηρωικό, γαλλικό περιοδικό...